గణనీయంబగు భాషలందు తెలుగున్ గాంచంగ మేల్మేలు.. తాన్ విన సొంపై , ప్రకటించు భావ సరళిన్ దృప్తిన్, విశేషించి పల్ ఘన కావ్యామృత సంవిధాన మహిమల్ గాంచంగ నాంధ్రామృతం బను యీ బ్లాగును గొల్పి యుంటి. కనుడీ ! ఆంధ్రామృతం బందుడీ ! .

19, డిసెంబర్ 2008, శుక్రవారం

సర్వే చ సుఖినస్సంతు. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 36

2 comments

సాటి లేని మేటి సంస్కృతి మన భారతీయ సంస్కృతి:-
ప్రియ పాఠక మహాశయులారా! ఆంధ్రామృత పాన మత్త చిత్తులారా! మేలిమి బంగారమైన మన భారతీయ సంస్కృతిని మీ ముందుంచే భాగ్యము ఆ భగవానుడు నాకు ప్రసాదించినందుకు చాలా ఆనందంగా వుంది.
నిజముగా మన భారత భూమి వేద భూమి మరియు దేవ భూమి. దేవతలకు సృష్టి యావత్తు సమానమే. అదే పద్ధతిని మన భారతీయులు కూడా సృష్టి యావత్తు బాగుండాలనికోరుకొనే తత్వం కలవారుగాన వీరినే దేవతలనవచ్చును. అందరి క్షేమాన్ని కోరుదురనడానికి తార్కాణంగా కనిపించే ఈ క్రింది శ్లోకాన్ని చూడండి.
శ్లో:-సర్వే చ సుఖినస్సంతు.
సర్వే సంతు నిరామయాః
సర్వే భద్రాణి పశ్యంతు
మా కశ్చిత్ దుఃఖ భాగ్ భవేత్.

క:-లోకులు సుఖముగ నుండుత.
లోకులు రోగములు లేక లొంగక నిలుతన్.
లోకులు మంగళ మొందుత.
లోకులు దుఃఖములు లేక డుంకక నిలుతన్.
భావము:-
లోకమంతటా యెల్లరూ సుఖముగా ఉందురు గాక.
ఎల్లరునూ రోగములు లేనివారై యుందురు గాక.
అందరునూ కల్యాణములనే చూచెదరు గాక.
ఏఒక్కరూ దుఃఖము పొందకుందురు గాక.

చూచారా ఎంతటి చక్కని ఆకాంక్షయో. మన భారతీయులు మాత్రమే ఇంతటి ఉదార గుణ సంపన్నులు. లోకము నందలి ఎల్లరూ సఖ సంతోషాలతో అనారోగ్యాలు లేక ఆనందంగా హాయిగా ఉండాలని నిత్యమూ ప్రార్ధిస్తుంటారు. ఔనుమరి. ఉదార చరితులకు లోకమంతా కుటుంబమే కదా.
మనమూ భారతీయులమై పుట్టినందుకు గర్విస్తూ పైన చెప్పిన విధంగా నిత్యమూ ప్రార్థన చేస్తూ మన ఔన్నత్యాన్ని నిరూపించుకొందామా?
జైహింద్.

18, డిసెంబర్ 2008, గురువారం

ఏష ఆదేశః ఏష ఉపదేశః . మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 35

0 comments

-->అవశ్యాచరణీయ ధర్మాలు:-
సామాజిక జీవనం సాగించే మానవుడు అవశ్యాచరణీయ ధర్మాలు మన వేదాల్లో అత్యద్భుతంగా వివరించబడ్డాయి. తైత్తరీయారణ్యకములో విశదము చేసిన మానవ ధర్మాలను చూద్దాము.
తైత్తరీయారణ్యకము:-
01. 
సత్యం వద.                                                                                                                                           ధర్మం చర.
స్వాధ్యాయాన్మా ప్రమదః
క- సత్యము పలుకుత. ధర్మము
నిత్యము పచరించుగాత. నిర్మల మతితో
స్థుత్యపు స్వాధ్యాయమునౌ
న్నత్యముతో గనుత విడక. నరులున్నతికై
భావము:- నరులు సత్యమును పలుకుదురు గాక.
ధర్మమును అనుష్టింతురు గాక.
స్వాధ్యాయము నేమఱకుందురు గాక.
ఔన్నత్యమును పొందుదురు గాక.

02.
ఆచార్యాయ ప్రియం ధనం ఆహృత్య ప్రజా తంతుం మా వ్యవచ్ఛేత్సీః .
సత్యాన్న ప్రమదితవ్యం.
ధర్మాన్నప్ర,మదితవ్యం.
క:-గురునకు ప్రియ ధన మొసగిన
తరువాతనె వంశవర్ధ తనయుల గనుతన్.
సు రుచిర సత్యము మఱువక
స్థిరమగు ధర్మంబువిడక తేజము గనుతన్.
భావము:- గురువునకు ప్రియమగు ధన మార్జించి యిచ్చిన పిమ్మట వంశము నిలుపుటకై సత్ సంతానమును బడయ నగును.
సత్యమార్గము నేమఱకూడదు.
ధర్మ మార్గమును వీడ రాదు.

03.
కుశలాన్నప్రమదితవ్యం.
భూత్యైనప్రమదితవ్యం.
స్వాధ్యాయ ప్రవచనాభ్యాం నప్రమదితవ్యం.
తే:-కుశల, కల్యాణ కర్మల, కోరుకొను స
మృద్ధి, స్వాధ్యాయ ప్రవచన వృద్ధి యెడ ప్ర
మాద మనునది నొందక మసలు గాత.
మానవులు భువిపైన తా మనుత సతము.
భావము:- కుశలము నుండి, కల్యాణ కర్మల నుండి, సమృద్ధి నుండి, స్వాధ్యాయ ప్రవచనముల నుండి, ప్రమాదమునొంద కుందురు గాక.
04. 
దేవ పితృ కార్యాభ్యాం నప్రమదితవ్యం. 
మాతృ దేవో భవ.
పితృదేవో భవ.
ఆచార్య దేవో భవ.
అతిథి దేవో భవ.

తే:- దేవ పితరుల కార్యముల్ దీక్ష జేసి,
తల్లి దండ్రియు, గురువును దైవమనగ
అరసి, యతిథి దైవము గాంచి యాదరించి,
జ్ఞాన మొప్పగ నడచుత! మానవుండు.

భావము:- దేవ పితృ కార్యములను విడువ కుందురు గాక.
తల్లిని, తండ్రిని, గురువును, దైవముగా భావింతురు గాక.
అతిథిని దైవముగా భావించి గౌరవింతురు గాక.

05. 
యాన్యనవద్యాని కర్మాణి తాని సేవితవ్యాని, నో ఇతరాణి.
యాన్యస్మాకగ్ ం సుచరితాని తాని త్వయోపాస్యాని, నో ఇతరాణి.

తే:- నింద్య కర్మలు విడిచి, యనింద్యములను
చేయు గావుత! మాయందు చేయ దగిన
వేవి సత్కర్మలుండెనో నీవు కూడ
చేయ దగినవి. తప్పులు చేయ రాదు.

భావము:- అనింద్య కర్మ లేవి కలవో వాటినే అచరింతురు గాక.
నింద్య కర్మలు ఆచరింప కుందురు గాక.
ఆర్యులు ఆచరించిన సత్ కర్మ లేవి యుండునో వాటినే ఆచరింతురు గాక.
ఇతరములగు నింద్య కర్మలు విడిచి పెట్టుదురు గాక.

06. 
ఏకేచాస్మ చ్ఛ్రేయాగ్ ం సో బ్రాహ్మణాః తేషాం త్వయాసనేన ప్రశ్వసితవ్యం.
క:- మన శ్రేయము వాంఛించెడి
గుణ మణులగు బ్రాహ్మణులను కూరిమితోడన్
మనమాదరించి సద్ బో
ధనలను గ్రహియింపనగును. ధర్మంబిదియే.

భావము:- సత్ పురుషులు ఎవరు మనకు శ్రేయస్కాములో వారిని సుఖాసీనులను జేసి,
సేద తీర్చి వారి బోధనల సారమును గ్రహింతురు గాక.

07. 
శ్రద్ధయా దేయం.. అశ్రద్ధయా z దేయం.
శ్రియా దేయం. హ్రియా దేయం.
భియా దేయం. సంవిదా దేయం.

క:- ఈయగ వలయును శ్రద్ధగ,
ఈయగ తగు హెచ్చుగాను. యించుకెయనుచున్
ఈయగ వలయును సిగ్గున.
ఈయగ తగు భయముతోడ. నిచ్చెడి వేళన్.

భావము:- గురువులకు ఏదైనా సమర్పించు నపుడు శ్రద్ధతో ఈయవలెను.
అశ్రద్ధతో నీయ రాదు.
హెచ్చుగా ఈయలేదని సిగ్గుతో ఈయవలెను.
భయముతో ఈయవలెను.
సంపదకు తగినట్లుగా ఈయవలెను.

08. అథ యది తే కర్మ విచికిత్సా వా వృత్తి చికిత్సా వా స్యాత్ అథా భ్యాఖ్యాతేషు యే తత్ర బ్రాహ్మణాః సమ్మర్శినః యుక్తా అయుక్తాః అలూక్షాః ధర్మ కామాః స్యుః యథా తే తేషు వర్తేరన్ తథా తేషు వర్తేథాః
తే:- ధర్మ సందేహ మొందిన తఱిని మనకు
ధర్మ సుజ్ఞాన గణులు, సత్ కర్మ పరులు
ధర్మ కర్ములు సౌమ్యులు దార్శనికులు.
వారు చూపిన మార్గముల్ వలయు నెపుడు.

భావము:- ధర్మ సంశయము కలిగినప్పుడు ధర్మాధర్మ నిర్ణయ సమర్థులు, ఆచార్య పురుషులు, కర్మ స్వతంత్రులు, పరమ సౌమ్యులు, ధర్మ కాములు అగు మహానుభావు లెట్లాచరించిరో ఆయా సందర్భములలో అట్లే ఆచరింప తగును.
09. 
ఏష ఆదేశః
ఏష ఉపదేశః
ఏషా వేదోపనిషత్
ఏతదనుశాసనం
ఏవ ముపాసితవ్యం.
ఏవ ముచైతదుపాస్యం.

క:- ఈ చెప్పిన దాదేశము
ఈ చెప్పిన మాట నిక్క మిది యుపదేశం
బీ చెప్పినయది వేదము.
ఈ చెప్పుట శాసనంబు నెఱుగుచు నడుమా!

భావము:- ఈ పైన చెప్పినదే ఆదేశము.
ఇదే ఉపదేశము,
ఇదే వేద రహస్యము.
ఇదే ఈశ్వరానుశాసనము.
దీనిని ఆచరింతురు గాక.
ఇదే ఆచరణీయము.

జైహింద్.

17, డిసెంబర్ 2008, బుధవారం

తల్లి దండ్రులే పిల్లల కాదర్శం 3.

0 comments

తల్లి దండ్రులు తమ పిల్లలకు తాము ఆదర్శవంతంగా వుండాలీ అంటే ఎలాగుండాలో యింత వరకూ 2 భాగములు చెప్పుకొన్నాం.
ఇప్పుడు 3 వ భాగంలో కొంత తెలుసుకొందాం.

దైవ ప్రార్థనచేసుకొనిన పిదప కాల కృత్యాలు తీర్చుకోవాలి. సూర్యోదయానికి పూర్వమే ఈ పనులన్నీ ముగించుకోవాలి. దైవాలకు మేఏలుకొలుపులు పాడాలి.

మేలుకో శ్రీ రామా మేలుకో వయ్యా .
మేలుకొని లోకాలా నేలుకోవయ్యా .

అలాగే తులసిని మేలుకొలపాలి.
మేలుకొనవే రామ తులసీ
మేలుకొనవే కృష్ణ తులసీ
మేలుకొనవే శంభు తులసీ
మేలుకొనవమ్మా తులసీ మేలుకో.

అలాగే మీ యింట కొలువై వున్న దేవతలను మేలుకొల్పాలి.
మీరు నేర్చిన విధముగా మీ యింటి దైవాలకు ప్రాతః కాలాన్నే పూజ జరపాలి.

ఆతరువాత మీ యింటనున్న మీ పెద్దలైన తల్లిదంద్రులకు పాదాభివందనం చేయాలి.
ఈ చేసేవన్నీ మీ పిల్లల దృష్టిలో పడక మానవు. తదుపరి మీ దిన చర్యలకు ఉపక్రమించాలి.

మీ దిన చర్యలలో మీ పాత్ర చాలా బాధ్యతా యుతంగా వుండాలనే విషయాన్ని మీరు విస్మరించరాదు.
మీ ప్రతీ కదలికా మీ పిల్లలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఆచి తూచి మాటాడుతూ వుండాలి. అసందర్భంగా అనాలోచితంగా ఎలా పడితే అలా, ఏవి పడితే అవి మాటాడ రాదు.

కుటుంబ సభ్యులందరి విషయంలోనూ మీ ప్రత్యేక శ్రద్ధ కనబరుస్తూ వుండాలి.
పక్షపాత బుద్ధి చూపరాదు.

పిల్లలనతిగా ప్రేమిస్తున్నట్లు కనబడాలి. అతి గారాబం మాత్రం చేస్తున్నట్లు కనిపించకూడదు.
మీకంటే పైవారే బాగా తమని చూస్తున్నారనే చెడు భావం పిల్లలో ఏనాడూ కలగనీయకుండా మీకంటె గొప్పగా మరెవ్వరూ తమను చూడరనే భావం మీ పిల్లలకు కలిగేలాగ మీరు ప్రవర్తించ గలగాలి. అప్పుడే పిల్లలు మీ చెప్పుచేతల్లో వుంటారు. పైవాళ్ళ మాటలకు లొంగిపోరు.

మీకు ఎంతమంది పిల్లలున్నా ప్రతీ వొక్కరూ తమని మీరు ప్రత్యేక శ్రద్ధతో చూస్తున్నారనే భావం మీ పిల్లలో కలిగించేలా మీ ప్రవర్తన చాలా చాకచక్యంతో కూడి వుండక తప్పదు.

ఇప్పటికే మీకు చాలా బోరు కొట్టి వుంటుంది. ఆ భగవంతుడు మళ్ళీ అవకాశం కల్పించినపుడు మరికొన్ని చిట్కాలు తెలుసుకొనే ప్రయత్నం చేద్దామా!
జైహింద్.

గాయంతి దేవాః కల గీతికాని. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 34.

1 comments

భారత భూమాత ప్రాశస్త్యము
భూమిపై జీవకోటి తమ కర్మ ఫలాన్ని బట్టి ఎక్కడోక్కడ పుట్టుతూనే వుంటుంది. మంచి చెడ్డలను తానూ అనుభవిస్తుంది.
ఐతే భారత భూమిపై జన్మించుట అనే భాగ్యం చాలా పుణ్య ఫలం వల్ల మాత్రమే సంభవిస్తుంది అనడంలో ఏ మాత్రం సందేహించక్కరలేదు. సాక్షాత్తు విష్ణు పురాణంలోనే భరత భూమిని ప్రశంసిస్తూ ఒక శ్లోకముంది.
పరిశీలించండి.
శ్లో:- గాయంతి దేవాః కల గీతికాని
ధన్యాస్తు తే భారత భూమి భాగే
స్వర్గాపవర్గాస్పద మార్గ భూతే
భవంతి భూయః పురుషాః సురత్వాత్.

ఉ:- భారత భూమిపై కలుగు భవ్య మహాద్భుత జన్మ జన్మ. యీ
భారత మాత! నీ ప్రతిభ భక్తిగ దేవతలే స్మరింత్రు, యీ
భారత భూమి స్వర్గ పథ ప్రస్ఫుట మార్గము, ముక్తి మార్గమున్.
భారత మాతకున్ కడుపు పంటగ పుట్టుట భవ్య యోగమే.
చూచారా ఎంత అద్భుత భావనో. సాక్షాత్తూ విష్ణు పురాణంలో భరత మాతను గూర్చి ఆనాడే యిలా వ్రాశారంటే ఎంత పునీతమైన భూమిపై మనం జన్మించామో తెలుస్తోందా?
భావము:-ఓ భారత మాతా! నీ బిడ్డలు ధన్యులు. నిన్ను గూర్చి దేవతలు గానం చేస్తున్నారు. స్వర్గ లోకమునకు, మోక్షమునకు నీవే మార్గము. సోపానమూ నీవే సుమా. ఎంతో పుణ్యము చేసుకొనిన ప్రాణికి మాత్రమే నీ సంతతిగా పుట్టే భాగ్యం లభిస్తుంది. అని విష్ణు పురాణం భరత మాతను ప్రశంసించింది.
అంతటి ప్రాశస్త్యము గల భరత భూమిపై జన్మించిన మన జన్మ ఎంత పునీతమైందో కదా! ఈ పుణ్య భూమిపై పుట్టినందుకు సన్మార్గ వర్తులమై మన యోగ్యతను నిరూపించుకుందాం.
జైహింద్.

16, డిసెంబర్ 2008, మంగళవారం

తల్లి దండ్రులే పిల్లలకాదర్శం 2

0 comments

తల్లి దందులే పిల్లల కాదర్శం 1 వ భాగంలో తల్లి దంద్రులు పిల్లలకే విధంగా ఆదర్శమో తెలుసుకొన్నాం కదా! ఇప్పుడు ఆ తల్లి దంద్రులు ఆదర్శవంతంగా వుండాలంటే ఎలాగుండ వచ్చో చూద్దాం.

సాధారణంగా దంపతులు తాము తల్లి దండ్రులం కాబోతున్నాం అనువిషయం వారి మనసులో పడేసరికి అనిర్వచనీయమైన దివ్యానుభూతిని పొందుతారు. గర్భస్థ శిశువు ఆరోగ్యం కోసం అనేకమైన జాగ్రత్తలు తీసుకొంటారు. బిడ్డ పుట్టిన తరువాత కూడా చాలా శ్రద్ధగా చూసుకొంటారు. ఐతే ఆ బిడ్డడు ప్రతీ క్షణం తల్లిదంద్రుల, పరిసరాల, పరిశీలన తోనే ప్రపంచ జ్ఞానం క్రమ క్రమంగా పొందుతున్న విషయం సరిగా గుర్తించకపోవడం వల్లో, లేక నిరంతర ప్రక్రియ కావున అంత లోతుగా ఆలోచించక పోవడంవలననో తిండి ఆరోగ్యం విషయాలలో చూపే శ్రద్ధ పిల్లలపై ప్రభావం చూపించే పరిసరాలపై కాని, తమ ప్రవర్తనలపై కాని, చూపడంలో నిర్లక్ష్యం చేస్తారనడం సత్య దూరం కాదనుకొంటాను. ఐతే నేను చెప్పేది చాలామంది తల్లి దండ్రుల విషయంలో మాత్రమే.ఎలా ఉంటే బాగుంటుందో మనం పరిశీలిద్దాం.

ఏ గూటి చిలుక ఆ గూటి పలుకు పలుకుతుందంటారు. మన పిల్లలు మనలాగే మనం గౌరవించే సంప్రదాయాలనే గౌరవిస్తూ, మన మనసుకు నచ్చినట్లుగా ఉండాలనుకొంటే శిశువు జ్ఞానానికి ఆధారమైన మన ప్రవర్తన పిల్లలలో మనం కోరుకొనే సల్లక్షణాలను పెంచేవిగా వుండాలన్న విషయం మనం మరువ కూడదు.

ప్రాతః కాలాన్నే మనం క్రమం తప్ప కుండా లేస్తూ వుండాలి. లేవగానే సృష్టిని దానితో పాటు మననూ నడిపే ఆ పరమాత్మను స్మరించుకోవడమే కాదు. బిగ్గరగా అందరికీ ప్రస్ఫుటమయే విధంగా ప్రార్థన చేయాలి.

కరాగ్రే వసితే లక్ష్మీ
కర మధ్యే సరస్వతీ
కర మూలే స్థితే గౌరీ
ప్రభాతే కర దర్శనం.

అని,, తమ చేతులలోనున్న ముగ్గురమ్మలను చూసుకొని కండ్లకద్దుకొని ప్రార్ధించాలి.

మనము నిదుర లేచినది మొదలు మరల పరుండు వరకూ మనకు ఏ భూమాత ఆహారాదులకు మూలాధారమో ఆ భూ మాతను మన పాదములతో త్రొక్కుతూ జీవిస్తున్నాం. ఈ చర్య అనివార్యం కాబట్టి ఆ తల్లికి మనం నిదుర లేస్తున్నప్పుడే క్షమాపణలు వేడుతూ ప్రార్ధించాలి

విష్ణు పత్నీ మహద్భూతే
శంఖ వర్ణే మహీ తలే
అనేక రత్న సంపన్నే
భూమి దేవీ నమోస్తు తే.

సముద్ర వసనే రమ్యే
పర్వత స్తన మండితే
విష్ణు పత్నీ మహా దేవీ
పాద తాడాం క్షమస్వ మే.

ఈ విధముగా ప్రార్థన చేసి మనం ఆ భూమాతకు నమస్కరించి ఆమెపై మన పాదం మోపాలి.
పిదప మనం అతి పవిత్రంగా భావించే మన దైవ స్థానమైన పూజా మందిరంలోనికి వెళ్ళి మన యింట కొలువై యున్న సకల దేవతలకూ నమస్కరిచాలి.
మనం సంఘంలో సత్ ప్రవర్తనతో మసలుకోవడానికి ఆ దైవాలను నిరంతరం మనకు అండగా నిలిచి, ప్రమాదములకు విరుద్ధంగా మనలను నడపమని ప్రార్థించాలి.
ఈ సమస్థమూ మనల ననుసరించే మన పిల్లలకూ ఉగ్గుపాలతో అలవడేలాగ చేయడానికి మన యీ ప్రవర్తన చాలా ఉపయోగ పడుతుంది. ఈ విషయంలో మనం అశ్రద్ధ చేస్తే ఆ తేడా పిల్లలలో మనం చూడక తప్పదు భవిష్యత్తులో.
ఇంకా యేం చెయ్యాలనే అంశాలను తరువాత అవకాశం చేసుకొని మీముందుంచగలనని విన్నవించుకొనుచున్నాను. ఈ సదవకాశం భగవంతుదు నాకిచ్చినందుకు ఆ పరమాత్మకు శత సహస్రానేక వందనములు. మీ అభిప్రాయాల్ని వినమ్రతతో స్వీకరించగలను.
జైహింద్.

వందే శ్రీ రంగ నాయకీం.

1 comments

సహృదయ పాఠక బంధువులారా! ధనుర్మాస దీక్షా తత్పరులారా! గోదా చరణారవింద సంలగ్న మత్త చిత్తులారా! సచ్ఛీలులారా! అందరికీ ధనుర్మాస శుభారంభం సందర్భంగా అభినందనలు.

లోక కల్యాణాన్నే త్రికరణ శుద్ధిగా కాంక్షించి మనతల్లి గోదాదేవి భయంకరమైన యీ చలి రాత్రులను లెక్ఖ చేయక ప్రాతః కాలముననే దివ్య మంగల స్వరూపుడగు ఆ రంగనాధుని సేవా భాగ్యం తాను పొందుతూ, తోటి వారికీ అందించడం కోసం యెంతగానో శ్రమించింది.
అట్టి ఆ తల్లిని స్మరించే శ్లోకం మనమూ చదువుట ద్వారా ఆ తల్లిని ప్రార్ధిద్దామా!

శ్లోకము:-
కర్కటే పూర్వ ఫల్గున్యాం
తులసీ కాననోద్భవాం
పాండ్యే విశ్వంభరాం గోదాం
వందే శ్రీరంగ నాయకీం.

ఆటవెలది:-
కర్క టాఖ్య మైన అర్క మాసము, పూర్వ
ఫల్గునమున, తులసి వనము లోన,
పాండ్య దేశమందు ప్రభవించినట్టి మా
రంగ నాయకికిని ప్రణుతి సేతు.

ప్రాతః కాలాన్నే మనము ఆ గోదామాతని పై విధంగా ప్రార్ధించడం ముఖ్యంగా ఈ ధనుర్మాసంలో చాలా యోగ్యంగా వుంటుందని నా భావన. మరి మీరేమంటారు?
జైహింద్.

15, డిసెంబర్ 2008, సోమవారం

ఘృత కుంభ సమా నారీ. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 33

0 comments

PREVENTION IS BETTER THAN CURE.
ఈ రోజుల్లో మనమాశించని దుస్థితులు మనకు సంభవించకూడదనుకుంటే, మనరక్షణలో నున్న స్త్రీలు రక్షణ వలయంలో వుండాలీ అంటే మనం ఏం చెయ్యాలన్నది మనం గుర్తించాలి కదా!
స్త్రీ పురుషులు పరస్పర ఆకర్షణకు లోనవడం సృష్టి ధర్మం. ఐతే పశువులలాగ కాకుండా మానవులకు కొన్ని కట్టుబాట్లు, విధివిధానాలూ, సంప్రదాయాలూ, నిబంధనలూ ఉన్నాయికదా! ఆ హద్దులను అతిక్రమించకూడదనుకొంటే మనం కొంచెం ఎలర్ట్ గా వుంటూ, ష్ట్రిక్ట్ గా ప్రవర్తించక తప్పదు. ఈ విషయంలో ఓక చక్కని మార్గదర్శకాన్ని సూచిస్తూ శ్లొకమొకటుంది చూడండి.
శ్లో:-
ఘృత కుంభ సమా నారీ
తప్తాగార సమః పుమాన్
తస్మాత్ ఘృతంచ వహ్నించ
నైకత్ర స్థాపయేద్బుధః

ఆ:-పురుషు డగ్ని, " ఘృతము పూబోడి." కావున
ప్రక్క నున్న కరుగు, ప్రబలు నగ్ని.
వరుస చూడ వద్దు. దరిని యుంచగ వద్దు
అన్న చెల్లెల వరు సైన గాని.

భావము:-స్త్రీ నేయి వంటిది. పురుషుడు అగ్ని వంటి వాడు. అగ్ని సమీపమున ఉన్న నేయి కరుగుట, ఆనేయి తగల గానే అగ్ని ప్రబలుట మనకు తెలియనిది కాదు. అదే విధముగా స్త్రీ పురుషులకు ఏకాంతము సంభవించిననూ, పరస్పర స్పర్శ సంభవించిననూ, ప్రకృతి ధర్మాన్ని అధిగమించే సంస్కారము ఎంతున్నా అలాంటి అవకాశం కుదిరినప్పుడు ఊహించని విపరీత పరిణామం సంభవించదని చెప్పగలమా? అందుకే పెద్దలెందుకు చెప్పారో అని గ్రహించి బుధులు తప్పక పాటించాలి.
బలవాన్ ఇంద్రియ గ్రామః.
విద్వాంసమపి కర్షతి.

అన్న ఆర్యోక్తి మనకు తెలియనిది కాదుకదా? కావున పెద్దలం మనం కళ్ళు మూసుకొని వుండడం, ఒకవేళ చూసి కూడా చూడనట్టుండడం, అన్నీ తెలుసుకొని కూడా ఏమీ పట్టనట్టూ, ఊరుకుంటే జరగ రానిదేదైనా కళ్ళ ముందు జరుగుతున్నా అడిగే అధికారాన్ని, నైతిక హక్కునీ కోల్పోతాం. ఇది ముమ్మాటికీ నిజం.
అలాగని చెప్పి ప్రతీ విషయాన్నీ తప్పుగా ఆలోచించమనటం లేదు. ఈవిధంగా చేస్తే నష్టం రాదుకదా అంటున్నాను. మహాకవులు ప్రపంచాన్ని వడబోసి అనుభవ సారాన్ని మనకు శ్లోకరూపంలో నిక్షిప్తం చేసి అందించారు. అవి అందుకో గలగడం మనకున్న గ్రహణ శక్తిని బట్టుంటుంది.
జైహింద్.

13, డిసెంబర్ 2008, శనివారం

బ్లాగరులకు శుభా కాంక్షలు.

3 comments

తెల్లవారితే బ్లాగుల దినోత్సవం సందర్భంగా సహృదయ రంజకులైన బ్లాగరులందరికీ శుభా కాంక్షలు.. అభినందనలు.

సహస్ర నామ తత్తుల్యం

1 comments

రామ.....రామ......రామ....అని మూడుమారులుచ్చరించినచో అది వేయిమారులు రామనామోచ్చారణ చేసినట్లేననీ, తత్ ఫలితం లభిస్తుందనీ ఒకశ్లోకముంది చూద్దామా?

శ్లోకము:-
శ్రీ రామ రామ రామేతి
రమే రామే మనోరమే
సహస్ర నామ తత్తుల్యం
రామ నామ వరాననే.

ఐతే ఏవిధంగా ముమ్మారు రామనామోచ్చారణ చేస్తే వేయిమారులు చేసినట్లవుతుంది? అనే ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు ఆలోచించగా నాకొక లాజిక్కు దీనిలో వున్నట్టుగా శ్రీ భాష్యం అప్పలాచార్యులవారు సెలవిచ్చిన విషయం గుర్తుకొచ్చి అది మీముందుచకుండా వుండలేకపోతున్నాను. మీకూ తెలిసే ఉండవచ్చు. ఐనా చూడగలరు.

రామ అనే అక్షరాల్లో
రా లొని రకారం అంతస్థములలో రెండవాక్షరం. దానిని రెండు సంఖ్యగా గ్రహించాలి.
రామ లో మ అనే అక్షరం పంచమవర్గమయిన పవర్గ పంచమాక్షరం. దీనిని ఐదు సంఖ్యగా గ్రహించాలి.
రామ = 2 * 5 = 10. ఎలాగౌతుందంటారా? చూడండి.
యే = 2 .
బీ = 5 అయిన
యేబీ = ఎంత? అనగానే యే * బీ > 2 * 5 = 10 . అని మనం లెక్క చెప్పగలుగుతున్నాం కదా. అలాగే
రా = 2 . మ = 5 . > రామ = 2 * 5 = 10 . అవుతుంది కదా!
రామ,రామ,రామ అని ముమ్మారు పలికితే రామ * రామ * రామ > 10 * 10 * 10 = 1000. అవుతోంది
ఎంత అద్భుతంగా వుంది ఆలోచన? వివరంగా అర్థమయేవిధంగా చెప్పగలిగాననుకొంటాను.
జైహింద్.



సుమహాంత్యపి శాస్త్రాణి. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 32

0 comments

లోభము - దానివలన కలిగే అనర్థము.
మానవుడు ఎంత విజ్ఞాని అయినప్పటికీ కామ, క్రోధ, మోహ, లోభ, మద, మాత్సర్యములు అనే అరిషట్ వర్గాలకీ లోనవుతున్నాడు. అందునా లోభత్వం వల్ల నానా యాతనలూ అనుభవిస్తున్నాడు. దీనికి సంబంధించిన ఒక శ్లోకాన్నిప్పుడు చూద్దాం.
శ్లో:-సుమహాంత్యపి శాస్త్రాణి
ధారయంతే బహు శ్రుతాః
భేత్తారః సంశయానాంచ
క్లిశ్యంతే లోభ మోహితః

తే:-గొప్ప, గొప్పగు షట్ శాస్త్ర్ర్ర కోవిదులును,
శృతుల నెన్నుచు, బహు ధర్మ గతులు చెప్పు
స్థుత మతులు, లోభ కలుషిత మతిని, సతము
దుస్థితిని పొంది, కష్ఠాల తోగు చుండు.

భావము:-చక్కని శాస్త్ర పరిజ్ఞానము కలిగియుండియు, వేద పరిజ్ఞానమును కలిగి యుండియు, ధర్మ సందేహములను నివృత్తి చేయగలిగి యుండియు, వారిలో లోభ గుణము కలిగియుండు వారు దుస్థితిని పొంది, నానా యాతనలకు గురి అవుతూ వుంటారు కదా!
ఇంత అనర్ధదాయకమైన లోభాన్ని విడనాడితే చాలు ఆశాస్త్ర పరిజ్ఞానం పరిమళించడమే కాక, మనసు హాయిగా వుండి, పలువురికి ఆదర్శవంతంగా బ్రతక వచ్చు కదా. అందుకనే మనకు నష్టదాయకమైన లోభాన్ని మనమూ విడనాడుదాం. మీరేమంటారు?
జైహింద్.

భగవంతుడా! మహదానందంగావుంది. నీకు జోహార్

1 comments

భగవంతుడా నీకు జోహార్. నాకుచాలా ఆనందంగావుందయ్యా. నాకే కాదు ఆంధ్రులు యావన్మందికీ మహదానందంగా వుంది. స్వప్నికపై దాడి చేసిన ఆనర రూప రాక్షసులు ముగ్గురినీ శిక్షించావు. నీకు శతకోటి నమస్కారాలు. నా సోదరీమణులైన ఆంధ్ర మాతృమూర్తులందరికీ మహదానందాన్ని ప్రసాదించావయ్యా. ఎంతటి మహనీయుడవయ్యా నీవు.

ఐతే ఓ పరమాత్మా! నేనయితే ఇది పరిపూర్ణమైన శిక్షగా భావించను. ఎందుకంటావా? ఆ ముగ్గురు మానవ మృగాలూ గంటో ఘడియో నరకాని చూసుంటాయి. వారిదౌష్ట్యానికి గురయిన ఆ చిన్నారులు అనుభవిస్తున్న నరక యాతనను చూస్తే గుండె తరుక్కుపోతోంది వారికి కలిగించిన కష్టంతో పోలిస్తే ఆ ముగ్గురు మూర్ఖులికీ పడిన శిక్ష చాలాతక్కూవే.

ఓ భగవంతుడా! నిన్ను నేను కోరుకొనేది ఒక్కటే. న్యాయాన్ని పరిరక్షించే మహనీయులను నిత్యం కాపాడు. వారికి పరిపూర్ణాయుర్దాయాన్ని ప్రసాదించు. వారికి అన్ని విధములైన శక్తి యుక్తులనూ ప్రసాదించు.నాది మరొక్క మనవి. ఏమిటంటావా, ఇలాంటి దౌష్ట్యాలు ప్రత్యక్షంగా జరిగిన సందర్భాలలో అలాంటి నేరస్తులు ప్రత్యక్షంగా చిక్కితే సామూహిక దాడి జరిపి సమ్హరించ వచ్చును అనే చట్టాన్ని తీసుకు వచ్చేలా చెయ్యి. అప్పుడు ప్రజలు భయాన్ని వదిలి సామాజిక న్యాయాన్ని పాటించ గలుగుతారు.

యువతలో ఆత్మ స్థైర్యాని పెంచి, వారిని మంచి మార్గంలో నడిచేలాగ చేసి, దుర్మార్గాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, ఆదర్శ భారతీయులుగా ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధమయేటట్టు చెయ్యి.

ఎన్ కౌంటర్ ఎలా జరిగింది? ఇది మానవ న్యాయమా? అనే చ్ఛాందసులకు జ్ఞానోదయం కలుగజెయ్యి. పిల్లలపై దాడి జరగడంవల్ల కుమిలిపోతున్న ఆ పిల్లల తల్లి తండ్రులనూ, బంధువులనూ, దృష్టిలో పెట్టుకొని ఇంత చక్కని న్యాయాన్ని ప్రసాదించిన నీ తీర్పే చాలా చాలా గొప్పది. దీనిని కాదన్నవారుంటే రాబోయే కాలంలో అనర్ధాలు చేయబోయే వారికి ఊతమిచ్చి ప్రోత్సహించు తున్నవారే తప్ప వేరెవరూకాదని వారు ఇప్పుడే గ్రహీంచాలి. ముక్త కంఠంతో ఈనీ తీర్పును సమర్ధించాలి.
ఈనీ తీర్పుకు మరొక్కసారి నా జోహార్.
జైహింద్.
.

12, డిసెంబర్ 2008, శుక్రవారం

రావణస్య కియద్వక్త్రం?

1 comments

తల్లి సంస్కృతంబె ఎల్లరకును అనే నానుడి మనకు తెలియనిదికాదు. అలాంటి సంస్కృత భాషలో వెలకు వేలుగా అద్భుతమైన శ్లోకాలున్నయి. వాటిలో మన మనసునాకట్టుకొనె వనేకమున్నాయి అందులో ఒక తమాషా శ్లొకం మీముందుంచుతున్నాను.

శ్లోకము:-
రావణస్య కియద్ వక్ర్తం?
నూపురః కుత్ర వర్తతే?
ఆంధ్ర గీర్వాణ భాషాయాం
ఏకమేవోత్తరం దదా.

ఈ శ్లోకంలో ఒకే పదం రెండు ప్రశ్నలకీ సమాధానంగా రావాలట.
రావణునకుగల శిరసులెన్ని?
అందెలు ఎక్కడ వుండును.?
దీనికి సమాధానం పది.
1. పది = రావణుని సిరములు పది.
2. పది. =నూపురము ఉండు చోటు పది. = పదములందు అని అర్థము.
ఒకే పదం రెండు ప్రశ్నలకీ సమాధానంగా వచ్చి తమాషాగా వుందికదూ? మరొక పర్యాయం మరొక శ్లోకం చెప్పుకుందాం.
జైహింద్.

దారిద్ర్య రోగ దుఃఖాని. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 31

0 comments

దరిద్రాదులు మన కర్మ ఫలాలు.
లోకంలో జీవించే ప్రతీ వారూ సుఖ దుఃఖములకు లోనవకుండా వుండడం కష్ట సాధ్యం. ఈ సుఖ దుఃఖాలకూ మూలం వారు వారు చేసుకొన్న కర్మలేనని వివరిస్తున్న ఈ క్రింది శ్లోకాన్ని పరిశీలించండి.
శ్లో:-దారిద్ర్య రోగ దుఃఖాని
బంధన వ్యసనానిచ
ఆత్మాపరాధ వృక్షస్య
ఫలాన్యేతాని దేహినాం.

తే:-నరున కాత్మాపరాధమన్ తరువు ఫలము
లరయ దారిద్ర్యములు, దుఃఖ వ్యసన బంధ
నములు, రోగముల్, కావున నరుడెఱంగి
ఆత్మ సాక్షిగా నడచిన హాయి గొలుపు.

భావము:-దారిద్ర్యము, దుఃఖము, వ్యసనము, బంధనము, రోగము, ఇవన్నియూ మానవునకు తప్పక అనుభవించ వలసిన ఫలములు. ఈ ఫలములు కాసే వృక్షము మరేదో కాదు. మానవులు చేసుకొనిన అపరాధములే. ఈ అపరాధములే బీజముగా మారి మొలకెత్తి, మహా వృక్షమై ఆ వృక్షమునకు కారణ భూతుడయిన వానికే దాని ఫలములనందించును. ఆ ఫలముల నా నరుడు తప్పక అనుభవించి తీరవలెను. మనమనుభవీంచే వన్నీ అట్టి కర్మ ఫలములే సుమా!
ఈ విషయ జ్ఞానము కలిగిన పిదపనైనను మనము సత్కర్మలనాచరించో సత్ఫల ప్రాప్తి కలిగి మన ఆనంద ప్రదమగును. అలాగే చేసే ప్రయత్నమైనా చేద్దామా మనం?
జైహింద్.

11, డిసెంబర్ 2008, గురువారం

ఇలాంటి మనోహర్లేందరో ఇంకా పుట్టుకోస్తూనేవుంటారు.

6 comments

దారుణం. మహాదారుణం . వరంగల్ లో స్వప్నిక మీద ఏసిడ్ దాడి మహా రాక్షసం. మానవ మృగాల సంచారాన్ని కళ్ళకు కట్టిస్తిన్న ఘోర సంఘటన. ఏమిటీ దారుణం? ఎక్కడున్నాం మనం? ఎలా బ్రతకాలి మనం. రక్షణేది? కట్టుబాట్లేవి? ఎక్కడుంది లోపం? ఎవరిని నిల దీయాలి మనం? ఏసిడ్ దాడి చేసిన శ్రీనివాస్ నా? మా అబ్బాయికి బుద్ధి చెబుతాం. ఇంక మీ జోలికి రాడు అని స్వప్నిక తల్లి దంద్రులను సముదాయించిన శ్రీనివాస్ తల్లిదండ్రులనా? లిఖితపూర్వకంగా రిపోర్టిచ్చినా ఆ శ్రీనివాస్ పై ఏవిధమైన తగు భద్రతా చర్య తీసుకోవడంలో విఫలమైన పోలీస్ యంత్రాంగాన్నా? చట్టంలో నున్న లొసుగులనా? పోలీసులేదైనా చర్యతీసుకొనగానే వారిపై విరుచుకు పడే మానవ హక్కుల సంఘాల్నా? న్యాయం తెలిసి, చెప్ప గలిగి కూడా కనులున్న గ్రుడ్డి వారిలా ప్రవర్తించే సమాజాన్నా? సమాజం అలా వుండి పోవడానికి కారణమైన ఒత్తిడుల్నా? ఒకవేళా ఎదిరిస్తే తనకేం ప్రమాదం ముంచుకొస్తుందో ననే భయవిహ్వలులయేలా చేస్తున్న సామాజిక అభద్రతా పరిస్థితులనా? ఎవరి ననాలి? ఎవరిని నిలదీయాలి?

ఆనాడు మనోహర్ను కఠినాతి కఠినంగా పబ్లిగ్గా వురి తీసి వుంటే, లేదా వాడు దాడి చేసిన పద్ధతిలోనే వాడిపై దాడి చేసి వుంటే, కాలుకి కాలు, రెక్కకి రెక్క, తీసే పద్ధతే అనుసరించి వుంటే ఈ నాడు ఇలాంటి మనోహర్లు పుట్టుకొచ్చేవారా? లేదు . ఎవరికీ అక్కరలేదు. ఇలా మహిళలు కల కాలం అబలలుగానే మిగిలిపోతూ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టవలసి వస్తున్నా ఎవ్వరికీ అక్కరలేదు. న్యాయం, ధర్మం, నీతి, ఈమాటలు వల్లెవేసేవారే అందరూ. అంప శయ్యపై యమయాతన ననుభవించిన భీష్ముడిలాగా స్వప్నిక, ఆమె సహచాణి, వైద్య శాలల్లో నరక యాతన ననుభవిస్తుంటే మాత్రం కళ్ళప్పగించి చూస్తున్నవారే తప్ప, డ్రాష్టిక్ ఏక్షన్ తీసుకొన్నవారెవ్వరు?

చూడండి పాపం ఆ స్వప్నిక తల్లి దండ్రుల్ని. న్యాయ పాఠాలు వల్లె వేసే వారేవరైనా వారి బాధను తీర్చ గలరా? వారి కక్షైనా తీరే విధమైన చర్య పోలీసులు తీసుకొంటే శభాష్ అనేవారెందరున్నా " ఏమిటీ దారుణం? మానవత్వ మక్కరలేదా, కాలుకి కాలు, చేయికి చేయి తీశేయాలనుకొంటే మనం మనుషులమా? పశువులమా. " అంటూ ఎదిరించే వారు ఎందరు లేరు? . వారితో గళం కలిపే వారెందరు లేరు. అందుకే ఈ పరిస్థితినెవ్వరూ మార్చలేకపోతున్నారు.

ప్రభుత్వం మానవ హక్కుల పరిరక్షణ కొరకు కఠినాతి కఠినమైన చర్యలు చట్ట రీత్యా చేపట్టాలి. అవసరమనుకొంటే చట్టాలను సవరించాలి. ఒక కోర్టులో ఒక శిక్ష వేస్తే మరో కోర్టులో మొదటి కోర్టు తీర్పుతో సంబంధం లేని తీర్పు చెబుతుంది. అది ఆ కోర్టు తప్పని ఎవ్వరం అనలేము. ఈ విషయంలో లాయర్లు వారికాత్మంటూ వుంటే తప్పక పరిశీలన చేసుకోవాలి. న్యాయాధిపతి ఎవరయినా న్యాయవాది వాదపటిమపై అధారపడే తీర్పునివ్వక తప్పదు. న్యాయ వాదుల వాదనా పటిమను బట్టే శిక్షలు వేయ బడుతున్నాయి గాని న్యాయ పరిరక్షణ చేస్తూ శిక్షలు వేయబడడం లేదు. చలా,... చాలా చాలా బాధగా వుంది

ప్రభుత్వము, సమాజము, సంఘము, తల్లిదండ్రులు, ఎవరెవరేయే తీరుగా ప్రవర్తించడం ద్వారా ఈ దౌర్భాగ్య స్థితి పునరావృతం కాకుండా వుటుందో దయతో ఇదంతా అవగాహన చేసుకొనిన మీరయినా సూచించండి మీ లేఖల ద్వారా. నాకు చాలా దుఃఖం వచ్చెస్తోంది. ఇంకా ఎంతో వ్రాయాలని ఉన్నా వ్రాయలేకపోతున్నందుకు క్షమాపణలు వేడుకొంటున్నాను. మానవ మృగాల దౌష్ట్యాలకు గురయి దుఃఖ సాగరంలో ములిగి పోయిన అభాగ్యులందరికీ నా సాను భూతిని తెలియజేస్తున్నానే తప్ప నేనూ ఏమీ చేయలేకపోతున్నందుకు శిరస్సు వంచుకొని, సమాజంలో దోషిలా నిలబడి వున్నాను.
నమస్తే

10, డిసెంబర్ 2008, బుధవారం

కామం కర్ణాంత విశ్రాంతే. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 30

0 comments

కావ్యార్థ దర్శనము యొక్క ఆవశ్యకత.
శాస్త్ర పఠనా పరిజ్ఞాన ఆవశ్యకతను ఒక శ్లోకములో చక్కగావివరింప బడింది. చూద్దామా?
శ్లో:- కామం కర్ణాంత విశ్రాంతే
విశాలే తస్య లోచనే
చక్షుష్మత్తాతు శాస్త్రేణ
సూక్ష్మ కార్యార్థ దర్శినా.

క:- కను లాకర్ణాంతము గని
కను లను టది తగదు. నిజము. కావ్యార్థంబుల్
కనుగొని సూక్ష్మ జ్ఞానము
కనిపింపగ తెలుపువాని కన్నులు కన్నుల్.

భావము:- విశాలమైన నేత్రాలతో లోకాన్నయితే చూడగలంగాని, సూక్ష్మ దృష్టి గలిగి నప్పుడు మాత్రమే కావ్యార్థాల్నీ, అందులోని సూక్ష్మ కార్యార్థ దర్శనములను వివరింప గల సూక్ష్మాంశాల్నీ చూచి చెప్పగలగడానికి సాధ్యమౌతుంది.
మనమూ కావ్య పఠనము చే యు సమయంలో అందలి సూక్ష్మ మైన అంశాల్ని కూడా గ్రహించ గలిగితే ప్రయోజన కరంగా ఉంటుంది. తప్పక అలాగే చేద్దామా?
జైహింద్.

9, డిసెంబర్ 2008, మంగళవారం

ద్వాదశాదిత్యులు.

0 comments

కశ్యపునికి అదితి యందు కలిగిన తుషితులు అనబడు దేవతలు.

వీరి పేర్లు.
01. ఇంద్రుడు
02. ధాత.
03. ఫర్జన్యుడు.
04. త్వష్ట.
05. పూష.
06. అర్యముడు.
07. భగుడు.
08. వివస్వంతుడు.
09. విష్ణువు.
10. అంశుమంతుడు.
11. వరుణుడు.
12. మిత్రుడు.

మరికొన్నింటిని మరొక పర్యాయం మీ ముందుంచగలను.
జైహింద్.

పరోపకారాయ ఫలంతి వృక్షాః. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 29

0 comments

పరోపకార ప్రకృతి.
మానవులను మాన్యులూ, సామాన్యులూ అని రెండు తెగలుగా చెప్ప నర్హమగును. మాన్యులు పరుల కొఱకు బ్రతుకుతారు, సామాన్యులు పరులవలన బ్రతుకుతారు. ఐతే వృక్షములు, మున్నగునవి పరుల కొఱకే బ్రతుకుతాయి. ఈ విషయంలో చక్కని శ్లోకమొకటుంది చూడండి.
శ్లో:-పరోపకారాయ ఫలంతి వృక్షాః
పరోపకారాయ వహంతి నద్యః
పరోపకారాయ దుహంతి గావః
పరోపకారార్థమిదం శరీరం.

ఆ:-పరుల కుపకరింప ఫలియించు వృక్షముల్.
పరులకుపకరింప పారు నదులు.
పరులకుపకరింప పాలిచ్చు గోవులు.
పరులకుపకరించి పరగ వలయు.

భావము:-పరోపకారార్థమే వృక్షములు ఫలించుచున్నవి. పరోప కారము కొఱకే నదులు ప్రవహించు చున్నవి. పరోపకారముకొఱకే ఆవులు పాలిచ్చుచున్నవి. ఈ శరీరములు పరోపకారము కొఱకే సుమా.
మానవులు మాత్రమే సృష్టిలోని వనరులనన్నిటినీ తనకనుకూలముగా మార్చుకొని ఉపయోగించుకొనుచున్నాడు. ప్రకృతిలోని ఒక్క మానవుడు తప్ప మరే ప్రాణీ స్వలాభాపేక్షతో పరోపకారము చేయుటలేదు కదా! వాటినన్నింటినీ చూచైనామానవుడు పరోపకార పరాయణుడై ప్రవర్తించాలికదా! మనమందరం పరోపకారాన్నే మనసులో పెట్టుకొని స్వ ప్రయోజనమును విడనాడి సేవాభావం మాత్రమే దృక్పథంగా కలిగి ప్రవర్తిద్దామా .
జైహింద్.

సహస్ర నామ తత్తుల్యం

0 comments

రామ.....రామ......రామ....అని మూడుమారులుచ్చరించినచో అది వేయిమారులు రామనామోచ్చారణ చేసినట్లేననీ, తత్ ఫలితం లభిస్తుందనీ ఒకశ్లోకముంది చూద్దామా?

శ్లోకము:-
శ్రీ రామ రామ రామేతి
రమే రామే మనోరమే
సహస్ర నామ తత్తుల్యం
రామ నామ వరాననే.

ఐతే ఏవిధంగా ముమ్మారు రామనామోచ్చారణ చేస్తే వేయిమారులు చేసినట్లవుతుంది? అనే ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు ఆలోచించగా నాకొక లాజిక్కు దీనిలో వున్నట్టుగా శ్రీ భాష్యం అప్పలాచార్యులవారు సెలవిచ్చిన విషయం గుర్తుకొచ్చి అది మీముందుచకుండా వుండలేకపోతున్నాను. మీకూ తెలిసే ఉండవచ్చు. ఐనా చూడగలరు.

రామ అనే అక్షరాల్లో
రా లొని రకారం అంతస్థములలో రెండవాక్షరం. దానిని రెండు సంఖ్యగా గ్రహించాలి.
రామ లో మ అనే అక్షరం పంచమవర్గమయిన పవర్గ పంచమాక్షరం. దీనిని ఐదు సంఖ్యగా గ్రహించాలి.
రామ = 2 * 5 = 10. ఎలాగౌతుందంటారా? చూడండి.
యే = 2 .
బీ = 5 అయిన
యేబీ = ఎంత? అనగానే యే * బీ > 2 * 5 = 10 . అని మనం లెక్క చెప్పగలుగుతున్నాం కదా. అలాగే
రా = 2 . మ = 5 . > రామ = 2 * 5 = 10 . అవుతుంది కదా!
రామ,రామ,రామ అని ముమ్మారు పలికితే రామ * రామ * రామ > 10 * 10 * 10 = 1000. అవుతోంది
ఎంత అద్భుతంగా వుంది ఆలోచన? వివరంగా అర్థమయేవిధంగా చెప్పగలిగాననుకొంటాను.
జైహింద్.

8, డిసెంబర్ 2008, సోమవారం

సుఖస్యానంతరం దుఃఖం. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 28.

0 comments

దుఃఖ స్ఫృహను వీడ గలిగితే సుఖం లభిస్తుంది.
జీవులకు సుఖ దుఃఖములు అనివార్యము. ఈవిషయము నీ క్రింది శ్లోకమున చూద్దాము.
శ్లో:-సుఖస్యానంతరం దుఃఖం
దుఃఖస్యానంతరం సుఖం.
ద్వయమేతద్ధి జంతూనాం.
అలంఘ్య దివ రాత్రవత్.

తే:-సుఖము పిదపను దుఃఖంబు. సుఖము దుఃఖ
మునకు పిదపను, వచ్చును. పుడమి పైన
రాత్రి బవలట్లు. తప్పదీ ప్రాప్త ఫలము.
జీవు లకును. నరుడు దుఃఖ స్పృహను వీడు.

భావము:-అనివార్యమగు సుఖ దుఃఖములు అన్ని జీవులకూ అహర్ నిశలవలె సామాన్యము. తెలివైన మానవుడు సుఖమయ జీవనాపేక్ష కలవడై, దుఃఖానికి చాలా దూరంలో ఉంటాడు. అలా వుండడం వల్ల అయురారోగ్యాలు పుష్కలంగా లభిస్తాయి.
మనమూ సాధ్యమైనంతవరకూ దుఃఖ మన్నదే తెలియక, నిత్య సంతోషంతో వుందామా!
జైహింద్.

7, డిసెంబర్ 2008, ఆదివారం

కురంగ, మాతంగ, పతంగ, భృంగ. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 27

1 comments

పంచేంద్రియాలు - వాటి శక్తి సామర్ధ్యాలు.
పంచేంద్రియాల ప్రభావం చాలా అతీతమైనది. దీని విషయంలో ఒక చక్కని శ్లోకమున్నది. దానిని మనం పరిశీలిద్దాం.
శ్లో:-కురంగ, మాతంగ, పతంగ, భృంగ
మీనాః హతాః పంచభిరేవ పంచ.
ఏకః ప్రమాదీ స కథం నహన్యతే
యస్సేవతే పంచభి రేవ పంచ.

తే:-జింక లేనుగుల్ శలభముల్ చేపలు మఱి
తుమ్మెదలు నొక్కొకటి యింద్రియమ్ముబలిమి
నాశనము బొంద, మానవుల్ నాల్గు నొక్క
ఇంద్రియమ్ముల బలిమి వారెట్లు కాచు.

భావము:-జింకలు, ఏనుగులు, శలభములు ( మిడతలు ), చేపలు, తుమ్మెదలు, అవి ఒక్కొక్క ఇంద్రియ ప్రేరణ మాత్రముననే నాశనము పొందు చున్నవి. ఇక ఆ ఐదు యింద్రియాలూ ఒక్కుమ్మడిగా కలిగి యున్న మానవుడు వాటిని నిగ్రహించి మనగలుగుట ఎంతటి కష్ట సాధ్యమో కదా! ఐననూ మానవుడు జితేంద్రియుడై, పరమాత్మనే ప్రత్యక్షం చేసుకోగలిగే సామర్థ్యాన్ని ఆత్మ స్థైర్యంతో సాధిస్తున్నాడు. అందుకే అన్నారు మానవుడే మహనీయుడని. మనమూ ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని సాధించడానికి ఆహార వ్యవహారాల్లో కట్టుబాట్లను కలిగి వుందామా ?
జైహింద్.

తింటే గారెలే తినాలి. వింటే భారతమే వినాలి.

2 comments

తింటే గారెలు తినాలి. వింటే భారతం వినాలి అన్నారు పెద్దలు. ఏం రామాయణం లేదా? భాగవతం లేదా? వినడానికి? భాగవతమే ఈందుకు వినాలి? అని చాలా మందికి సందేహం వస్తుందని తెలిసే భారతం లో గల ప్రత్యేకతను వ్యాస భగవానులవారు ఈ క్రింది విధంగా సెలవిచ్చారు చూడండి.

శ్లోకము:-
యద్ధర్మేచార్ధేచ కామేచ
మోక్షేచ భరతర్షభ!
యదిహాస్తి తదన్యత్ర
యన్నేహాస్తి నతత్క్వచిత్.

కందము:-
ధర్మార్థ కామ మోక్షము
లర్మిలి భారతమునందు నద్భుతమొప్పెన్.
ధర్మాదు లిందు లేనివి
ధర్మజ్ఞుడ! లేవవెచట. తలచిన. పార్థా.

ధర్మార్థ కామ మోక్షములు భారతంలో వున్నవే మిగిలన యేగ్రంథంలో నైనా వున్నయి. ఈ భారతంలో లేని ధర్మార్థ కామమోక్షాలు ఈ గ్రంథములో లేనివి మరే గ్రంథములోనూ లేవని గ్రహింపుము. అని అర్జునునితో శ్రీ కృష్ణ పరమాత్ముని చేత భారతంలో చెప్పించారు వ్యాస భగవానుల వారు.
మానవ జీవితం ధర్మార్థ కామ మోక్షాలతో ముడిపడి వుంది. ఈ మానవ సమాజం లోని పాత్రలే భారతంలో మనకి అడుగడుగునా ప్రత్యక్షమవతాయి. ఆ సమాజంలోనివారమగు మన జీవన సరళిని సూచించాలంటే మన నిజ జీవితంతో సారూప్యంగల భారత పాత్రలకే అది సాధ్యమౌతుంది. అందుకే వ్యాసభగవానులవారు ఆవిధంగా వివరించారు. గ్రహించుకొంటే అర్థమౌతుంది.
జైహింద్.

6, డిసెంబర్ 2008, శనివారం

యస్య చిత్తం ద్రవీభూతం....మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 26

0 comments

దయా స్వభావము యొక్క గొప్పతనము.
భక్తి భావంతో ముక్తి మార్గాన్ని వెదకుకొంటూ అనేక పూజాదికాలు చేసేవాళ్ళం మనలో చాలామందే వుంటాము. ముక్తి కోరే స్వభావం ఉన్నట్టయితే దాని కొఱకు మనం వెంపర్లాడే పని లేదు. దయా స్వభావం ఉంటే చాలు. ఈ విషయంలో ఒక చక్కని శ్లోకముంది. చూడండి.
శ్లో:-యస్య చిత్తం ద్రవీభూతం
కృపయా సర్వ జంతుషు
తస్య జ్ఞానేన మోక్షేణ
కిం జటా భస్మ లేపనైః

ఆ:-ప్రాణి కోటిని తన ప్రాణ మట్టుల జూచి,
జాలి నొందు వాని జన్మ జన్మ.
భక్తి తోడ తపము, భస్మానులేపంబు
లేల? ముక్తి గొలుప, జాలి చాలు.

భావము:-దయార్ద్ర హృదయ మున్నచో ముక్తి కొఱకై జప తపాదులు, విభూతి లేపనములు, జడలు కట్టేంతటి కఠోర తపములతో పని లేదు. ఆ అన్నింటినీ మించినది దయ. ఎవరు దయార్ద్ర హృదయులై బ్రతికున్నంత కాలమూ ప్రాణి కోటిపై దయకలిగి ప్రవర్తిస్తారో వారికి ముక్తి సుకరముగ లభించును.
మనలో అంతర్గతంగా ఉండే దయా స్వభావాన్ని వెలికి తీద్దామా మఱి?
జైహింద్.

టీ.వీ. 9 కి విన్నపము.

8 comments

టీ.వీ 9 కి నా అభినందనలు. వార్తలను ఎప్పటికప్పుడు వెన్వెంటనే చిత్రీకరించి ప్రేక్షకులకు ప్రత్యక్ష పరుస్తున్నందుకు నా అభినందనలు. చాలా గొప్ప పేరున్న టీ.వీ చానళ్ళలో మీ టీ.వీ 9 ఒకటి సందేహం లేదు. ఐతే
అదే సమయంలో మీప్రత్యేక ప్రసార సరళిని అభిశంసించకుండా ఉండలేను. మీ ప్రసారాలు సామాజికుల ఆత్మ స్థైర్యాన్ని దెబ్బ తీసేలాగుండకూడదుకదా. మీకనిపిస్తుందో లేదో తెలియదు కాని, మీరు ప్రసారం చేసే వార్తలు సామాజిక సంక్షేమం దృష్ట్యా భయావహ వార్తలు కొండంతలు గోరంతలుగాను, ఉత్సాహావహ వార్తలు గోరంతలు కొండంతలుగాను ప్రసారం చేయడం మన యింగిత జ్ఞానానికి నిదర్శనం.
ఈ రోజు నేను గమనించిన వార్తల్లో సాఫ్ట్వేర్ ఉద్యోగం చేస్తున్న మగ పిల్లలకు వివాహాల విషయంలో మీరు గోరంతలు కొండంతలుగా చేసి గంటల తరబడి చెప్పిందే చెప్పుతూ, అసలే అగమ్య గోచర స్థితిలోనున్న వారికీ, వారి తల్లిదంద్రులకూ వేదనను కలిగించుతున్న విషయం మీకు తోచక పోవడం విచారకరం. ఆ సమస్య కొండంత ఉన్నప్పటికీ మీరు గోరంతలుగా మాత్రమే చెప్పినచో సరిపోతుందికదా.
ప్రజలు జీవన పోరాటంలో తబ్బిబ్బౌతుంటుంటే మీ వార్తలు వారిని నిరాశా నిస్పృహలు కలిగించి, చివరికి ప్రాణం మీదకి కూడా తెచ్చుకొనేలా చేసే ప్రమాదమున్న సంగతి మీకెందుకు తోచటంలేదో అర్థం కావటం లేదు.
దయతో ఈ విధమైన మీ ప్రసార శైలికి స్వస్తి చెప్పి, ప్రజల కండగానిలబడగలందులకు వినయ పూర్వకంగా మిమ్మల్ని సమాజ శ్రేయస్సు దృష్ట్యా అర్ధిస్తున్నాను.
ఈ నా అభిప్రాయం జన బాహుళ్యం యొక్క అభిప్రాయంగా గుర్తించ గలరు. మీ వార్తలు కారణంగా ఏవొక్కరూ బలి కాకూడదనే నేనింతగా అర్ధిస్తున్నాను. వార్తా ప్రసారం చేస్తున్న సిబ్బందికి ప్రత్యేక శిక్షణనిచ్చి ప్రజా సంక్షేమాన్ని కోరుతూ ప్రజా బాహుళ్యం మన్ననలకు పాత్రులౌదరని భావిస్తున్నాను.
కృతజ్ఞతలు.
జైహింద్.
చింతా రామ కృష్ణా రావు.
ఆంధ్రామృతం బ్లాగ్.
తేదీ:05-12-2008.

తల్లి దండ్రులే పిల్లల కాదర్శం 1

2 comments

భూమాత ముద్దు బిడ్డలారా! భావి పౌరుల తల్లి దండ్రులారా! మీ అందరికీ నా మనవి. దయతో మీరూ ఆలోచిస్తారని నమ్మి మీకీ విన్నపం చేస్తున్నాను.

మీ జీవితాలుమీవి. మీ ఆనందాలు మీవి. మీ ఆశయాలు మీవి. మీ ఆశయాలలో ముఖ్యమైనది మీసంతానం మంచి పేరు ప్రఖ్యాతులతో అభివృద్ధి మార్గంలో నడవడం. అందు కొఱకు మీలో చాలా మంది శక్తివంచన లేకుండా అహర్నిశలూ శ్రమిస్తుంటారు. ఔనో కాదో మీరూ ఆలోచించండి. మీ శ్రమ ఫలం మీ పిల్లల అభి వృద్ధే కదా! ఐతే మీరు పడుతున్న శ్రమ సక్రమంగా వుందా? అని ఒక్కసారయినావెను తిరిగి ఆలోచించారా? అలాచేసి వుంటే మీ పిల్లలలను మీరు కోరుకొన్న విధంగా తయారు చేసుకోవడం కోసం మీరు శ్రమించే పద్ధతి నూటికి నూరు పాళ్ళు సరయినదేనని మీకు నమ్మకం కలిగిందా? మీరీ విషయం సరిగ్గా ఆలోచించి మరీ చెప్పండి.

పిల్లల ప్రవృత్తికి మూలం వారి జన్మ కారకులైన తల్లిదండ్రులు, వారిప్రవర్తన, నివసించే పరిసరాలు. ఔనంటారా? కాదంటారా? భగవద్గీతలో చెప్పిన " యద్యదా చరతిశ్రేష్ఠః తత్తదేవేతరే జనః తయత్ ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే " అన్న శ్లోకం మీకు తెలియనిది కాదు కదా! పిల్లల విషయానికొస్తే వారికి శ్రేష్టులు ముందుగా తల్లి, ఆపిదప తండ్రి. ఆ తల్లి దండ్రుల ప్రవర్తనే పిల్లలకు మార్గ దర్శకాలు.

భావి తరానికి మార్గదర్శకాలయిన తల్లి దండ్రులు వారు పిల్లల ముందు ప్రవర్తించే ప్రవర్తనలో ఎంత మెలకువ కలిగి వుండాలో చెప్పాలంటే చాలా కష్టం. పిల్లల నెంత గొప్పగా చూడాలనుకొంటామో అంత జాగ్రత్తగా మెలకువతో, కించిత్తయినా పొరపాటున కూడా పొరపాటు రాకుండా చూసుకొంటూ ప్రవర్తించాలి. ఇది చలా చాలా చాలా ముఖ్యమైనదిగా మీకు తెలుసు. ఐతే మీరలా లక్ష్య సిద్ధి కోసం ఒక యజ్ఞంలాగా మీరు కోరుకున్నట్టుగా మీ పిల్లలుండాలనే లక్ష్యంతో ప్రవర్తిస్తున్నారా? ఒక్కసారి, ఒక్కసారంటే ఒక్కసారి మీరూ ఆలోచించండి. ఆత్మ పరిశోధన ద్వారా యదార్ధాన్ని గ్రహించడానికి సంశయించకండి. యదార్ధాన్ని మీకు మీరు మీకొరకు ఒప్పుకొంటే ఆ ప్రవర్తనలోని సదసద్వివేచన కలుగుతుంది. పిల్లలకు మంచి మార్గ సూచి అనుకొనే మీ మంచి ప్రవృత్తిని పెంచుకోండి. అసత్ ప్రవర్తన మీలో వుంటే దానిని సమూలంగా తృంచివేయండి. తప్పదు. అస్సలు తప్పదు. ఎందుకంటారా . భూమాత మన జన్మకు సంతోషించాలి. అలాగే మన పిల్లల విషయంలో కూడా. పిల్లలు ఆదర్శవంతంగా బ్రతికేలాగా తల్లిదండ్రులే తీర్చి దిద్దాలి. ఆదర్శ వంతులైన తల్లి దంద్రులు ఆదర్శ వంతులైన పిల్లలను తయారు చేయగలరు. సందేహం లేదు. మీరు ఆదర్శవంతులైన తల్లిదంద్రులు. మీరు తీసుకోవలసిన మెలకువలు మరోమారు అవకాశం కుదుర్చుకొని మీకు వివరించే ప్రయత్నం చేయగలనని మనవి చేసుకొంటూ ధన్యవాదాలు తెలియ జేసుకొంటున్నాను. .
జైహింద్.

5, డిసెంబర్ 2008, శుక్రవారం

న సా సభా యత్ర న భాతి కశ్చిత్మే...లిమి బంగారం మన సంస్కృతి 25

0 comments

సభలలో పరస్పర గౌరవము యొక్క ఆవశ్యకత.
మనం చూస్తుంటాం. చాలా చోట్ల సభా నిర్వహణలు యే ఒక్కరిద్దరో నిర్వహిస్తూ వుండడం. ఆద్యంతం ఆ వ్యక్తులే అన్నీ అయి నిర్వహించడమే కాక, మరొకడు సమర్ధుడైనను, మహనీయుడైనను, అతని ప్రమేయాన్ని వారు స్వాగతించుటకిష్ట పడరు. బహుశా వారి నిర్వహణ మీద వారికున్న మితిమీరిన దురభిప్రాయం అయివుంటుందనుకొంటాను. అలాగే వారికి వచ్చే కీర్తి తగ్గిపోతుందని వారనుకొంటారనుకొంటా. ఈ విషయంలో ఒక శ్లోక రాజముంది పరిశీలిద్దాం. చూడండి.
శ్లో:-న సా సభా యత్ర న భాతి కశ్చిత్
న సా సభా యత్ర విభాతిచైకః
సభాతు సైవాస్తి యథార్హ రూపా
పరస్పరం యత్ర విభాతి సర్వే

తే:-ఒక్క డైనను వెలుగని, ఒక్కరుండె
వెలుగు సభ యది సభ కాదు. వెలుగ వలయు
సభికు లెల్లరు సభలోన. సభికు లొకరి
కొకరు వెలుగ జేయ వరలు సకల సభలు.

భావము:-మనమేదైనా సభనిర్వహించినచో ఆ సభలో ఒక్కడు కూడా ప్రకాశించనిచో అది సభ కానేరదు. అట్టులే ఏ ఒక్కడో మత్రమే ఆ సభలో ప్రకాశించిననూ అదియూసభ కానేరదు. సభ నిర్వహించినప్పుడు ఆ సభలో పాల్గొన్నవారందరూ పరస్పర సహకారంతో ఆ సభలో రాజిల్లవలెను. అట్టి సభయే సభ యనబడును. అట్టివి కానివి సభలు అనుటకు వీలులేదు.
సభా నిర్వాహకులు సభికులందరికీ ప్రాధాన్యతనిచ్చి అందరినీ సంతోష పెట్టవలెను. అప్పుడే ఆ సభకు పరిపూర్ణత చెకూరును. ఏఒక్కరినీ అలక్ష్యము చేయరాదు. చూచారుకదా! ఈమాటలు ఎంత యదార్థములోకదా!
జైహింద్.

బ్రతకండి. బ్రతకనివ్వండి. మానవత్వాన్ని పరిమళించండి.

1 comments

మానవులకు వైవాహిక జీవితంలో భగవంతుడిచ్చే అపురూప కానుక సంతానం. వంశ వృద్ధిని కాంక్షించి ధర్మ బద్ధమైన వివాహ వ్యవస్థను మన పూర్వీకులు నెలగొల్పారు. దంపతులు తమ ప్రణయ జీవితంలో తమకు కానుకగా లభించిన సంతానాన్ని చూసుకొని మురిసిపోతూ, ప్రపంచంలోనే తన బిడ్డలు గొప్పవారని భావిస్తూ, వారు గొప్పగా రాణించడానికి తల్లిదండ్రులుగా తాము ఎంతటి శ్రమ దమాదులనైనా ఓర్చుకొని తమ సుఖ భోగాలను కూడా వీడి, తమ పిల్లలి భవిష్యత్తే తమ అంతిమ లక్ష్యంగా భావించారా అన్న విధంగా వారి కొరకై నిరంతరం శ్రమిస్తుంటారు. ఇంత అపురూపంగా వారిని పెంచుకొంటుంటే
స్వార్ధపరులు, ఉగ్రవాదులు, మత మూఢులు, మానవతా హీనులు, అజ్ఞానాంధులు, అపురూపంగా పెరిగిన యీ పసి హృదయాలలో విష బీజాలు నాటి, ఆ పిల్లల హృదయాలను కలుషితం చేసి, వారిలోని మానవత్వాన్ని మటుమాయం చేసి, అపురూపంగా తమకు లభించిన యీ మానవ జన్మను నిరర్ధకం చేయడమే కాకుండా వారిని అనేక విధములైన అసాంఘిక చర్యలకు ప్రోత్సహించి, సంఘంలో అరాచకాలు సృష్టించి, మానవుని సాంఘిక జీవనానికి అభద్రతా భావం కలిగిస్తూ, తాము కోరుకొన్న విధంగా, ఆపిల్లలను మలచుకొని, వారిని రెచ్చగొట్టుతూ, తాము మాత్రం ఏ.సీ. గదుల్లోఉంటూ, టీ.వీ. లో తమ ప్రభావంతో సమాజంలో జరుగుతున్న అరాచకాలు చూసి పొంగిపోతూ, పైశాచికానందాన్ని పొందుతున్నారు.

అరాచకాలను ప్రోత్సహిస్తున్న ఈ నరరూప రాక్షసులు ఎంతమంది తల్లిదంద్రులకు కడుపు కోత మిగుల్చుతున్నారో వారెప్పుడైనా ఆలోచించారా? ఆలోచించరు. ఎందుకాలోచిస్తారు? వారిలో కరడు కట్టిన మూర్ఖత్వం వారిలోని జ్ఞానాన్ని పూర్తిగా మటుమాయం అయేలా చేసెస్తుంది.

మానవులుగా పుట్టిన ప్రతీవారూ మనసుపెట్టి ఒక్కసారి ఆలోచించండి. మానవ జన్మ ఎంత అపురూపమైనదో. ఈ అపురూపమైన జన్మలో శరీరం ఉన్నంత వరకే మనం సుఖమయ జీవితం, ఆనందమయ జీవితం, గడపడానికీ, మనం ఉన్నందుకు మనతోటి సామాజికులకూ సుఖ సౌఖ్యాలను అందించ గలగడానికీ సాధ్యమవుతుంది. ఈ శరీరమే మనం కోల్పోతే చేయడానికి మనకేముంటుంది? మనలను కన్న తల్లి దండ్రులకానందమివ్వాలన్నా మనం జీవించి వున్నప్పుడేకదా సాధ్యమయ్యేది. అందుకని ఏ విధంగా చూచినా మనం భగవంతుడిచ్చిన ఆయుర్దాయమున్నంత కాలం మనం సుఖంగా జీవిస్తూ, సమాజ సౌఖ్యం కోసం మనం చేయ గలిగినంత మేలు చేయాలి. ఆ సమాజంలో ప్రశంసింప బడుతున్న మనలను గని మన తల్లిదంద్రులు ఆనందపడేలాగా చేయాలి. మనల్ని కన్న తల్లిదంద్రులకు పిచ్చనుకొంటున్నారా? మనల్ని ప్రేమగా చూచి, తమ సౌఖ్యాలను కూడా చూసుకోకుండా మనకోసమే అనేక శ్రమ దమాదులకోర్చుకొంటూ మనకోసమె జీవించే మన తల్లిదండ్రులకోసం మనం ఒక్కసారైనా ఆలోచించక్కరలేదా? మనం మన ఆలోచనని కలిగుండక్కరలేదా? మాటల గారడీలతో మనలను లొంగదీసుకొంటె ఆ మూర్ఖులికి మనం లొంగిపోవడమేనా? వారు సృష్టించే మారణ హోమమనికి మనమే కారకులమై, మనమే సమిధలై నశించిపోవాలా? మనకు మెదడు లేదా? మనలను కనవారు నిరర్ధకంగా మనల్ని కన్నారా? మసిబారిపోవడానికి మన జీవితాలే అంత తేరగావున్నాయా? ధనాన్ని చూపించి మనల్ని వారు ప్రలోభ పెట్టవచ్చు. మన తల్లి దంద్రులకు మనం మరణించినతరువాత వచ్చే ధనం కావాలనుకొంటున్నామా? మనల్ని కోల్పోయిన పిదప వారికి కలిగే శోకాన్ని మనం పోయిన పిదప వచ్చే ధనం తీర్చ గలదనుకొంటామా? వారు సంతోషిస్తుంటే వారి సంతోషం మనం కళ్ళారా చూచినప్పుడేకదా మనకానందం.

మనం జీవించాలి. సమాజంలో ప్రతీ ఒక్కరూ హాయిగా మనలాగే జీవించాలి. మన తల్లి దండ్రులూ, అలాగే మనలాంటివారి తల్లి దండ్రులూ హాయిగా జీవించాలి. అందరం హాయిగా మరణించేదాకా జీవించగలగాలి. అందుకొరకు మనవంతు సహకారం మనం అందించాలి. సంఘ విద్రోహ శక్తుల ఆటలు సాగనివ్వ కూడదు. మనం టెర్రరిష్టులుగా మారడం చాలా చాలా అవివేకం. సాధించేదేమీ లేదు. పాపాలూ, వారుపెట్టే శాపాలూ తప్ప.

ఓ యువకులారా! మీదేదేశమైనా అవవచ్చు. మీదేజాతైనా అవవచ్చు. మీరూ అందరిలాగే మిమ్మల్ని కన్న మీ తల్లిదండ్రుల చేతిలో ముద్దుగా పెరిగినవారే. మీ జీవితాలు కూడా చాలా అమూల్యమైనవే. అర్థంలేని, ఎందుకూ పనికిరాని, ఎవరికీ మేలు చేయలేని, మీకు సమూలంగా నాశనాన్ని కలిగించేటువంటిన్నీ అయిన దుష్ట రాక్షసుల అర్థ రహిత దుర్బోధలు వినకండి. అవి విని మీరు రెచ్చిపోతే దానివల్ల మీరూ మీ అమూల్యమైన జీవితాన్ని కోల్పోతున్న మాట మరువకండి. మీ తల్లి దండ్రులను క్షోభ పెట్టకండి. మీరూ హాయిగా జీవించండి అందరినీ హాయిగా జీవించనివ్వండి. మిమ్ములను దుశ్చేష్టలకి పురికొల్పే ఆ దుర్మార్గులు ఏ.సీ. రూముల్లో వుంటూ టీ.వీ.ల్లో బ్లూఫిల్ములు చూస్తూ, మీ మరణ వార్తకు చింతించకపోయినా మీరు వారి ప్రోద్బలంతో కలిగించిన మారణ హోమాన్ని వార్తల్లో చూస్తూ పైశాచకానందాన్ని పొందుతున్నారు. మీరూ గమనించి చూడండి. ఔనో కాదో మీకూ తెలుస్తుంది. నా మాటలు విన్నారా మీరూ సుఖంగా వుండగలుగుతారు. మీ తల్లిదండ్రుల్నీ సుఖంగా వుంచ గలిగిన వారవుతారు. మీరుపోతే మీకేముంటుంది
? ఎందుకు చెప్పానో గ్రహించి, మీరూ సుఖపడండి. సమాజాన్నీ సుఖంగా నిర్భయంగా వుండనివ్వండి. మీ కెవరైనా దుర్బోధ చేస్తే అది వారిపైనే ప్రయోగించి, మట్టుపెట్టండి. చేతులు జోడించి మరీ మిమ్మల్నర్ధిస్తున్నాను. మిమ్మల్ని కన్న తల్లి దండ్రులకు కడుపుశోకం కలిగించకండి. మీరు మంచి వారు. పుట్టుకతో అందరిలాగే మీరందరూ మంచివారే. నామాట తప్పక వింటారుకదూ?
నమస్తే.

4, డిసెంబర్ 2008, గురువారం

కిం వాససైవం న విచారణీయం. మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 24

0 comments

పై పై మెఱుగుల ఆవశ్యకత.
ఈ లోకం చాలా విచిత్రమైనది. పై పై మెఱుగులకే విలువనిస్తుంది. ఇది చాలా నిజం. ఈ విషయంలో ఒక చక్కని శ్లోకముంది. పరిశీలిద్దామా? ఐతే చూడండి.
శ్లో:-కిం వాససైవం న విచారణీయం.
వాసః ప్రధానం ఖలు యోగ్యతాయాః
పీతాంబరం వీక్ష్య దదౌ తనూజాం
దిగంబరం వీక్ష్య విషం సముద్రః

తే:-కట్టు బట్టకె లోకంబు గౌరవంబు.
పట్టు గట్టిన హరి గాంచి పాల కడలి
వాని కిచ్చెను లక్ష్మిని. వస్త్ర హీను
శివుని తా గాంచి విష మిచ్చె. చిత్ర మిదియె.

భావము:-పాల సముద్రుడు పట్టు వస్త్ర ధారి అయిన శ్రీ మహా విష్ణువును గాంచి తన ముద్దుల కూతురయిన శ్రీదేవి నొసగెను. అదే పాలసముద్రుడు దిగంబరుడయిన శివుని గాంచి అతనికి హాలాహలమునిచ్చినాడు.
చూచారా! ఎంత వింతో! ఆ దేవుళ్ళకైనా గౌరవమన్నది వారు ధరించిన వస్త్రములపైనే ఆధారపడి యుండగా ఇక మనబోటి వారి సంగతి వేరే చెప్పాలా? ఉన్నంతలో పరిశుభ్రంగా వున్న వస్త్రాల్ని మనం ధరించి, మన గౌరవాన్ని ద్విగుణీకృతం చేసుకో వల సిన బాధ్యత మనపైనే ఉంది కదా ! నిజాన్ని గ్రహించిన మనం అలక్ష్యం చేయకుండా పాటిద్దామ్మా!
జైహింద్.!

3, డిసెంబర్ 2008, బుధవారం

సప్తైతే ఋషయస్మృతాః

1 comments

సప్త ఋషుల పేర్లు:-
మనల నెవరైనా సప్త ఋషుల పేర్లు అడిగినట్లయితే మనం నీళ్ళు నమలక్కరలేదు. ఆ పేర్లు గుర్తుంచుకోడానికో చక్కని శ్లోకముంది. చూద్దామా?
శ్లో:-కశ్యపోzత్రి భరద్వాజో
విశ్వామిత్రోzధ గౌతమః
వశిష్ఠో జమదగ్నిశ్చ
సప్తైతే ఋషయస్మృతాః

తే:-కశ్యపుండత్రి జమదగ్ని గౌతముండు
ఆ వశిష్ఠ భరద్వాజు లనెడువారు
వినుతుడైన విశ్వామిత్రు డనెడు వారు
సప్త ఋషులంచు లోకాన సన్నుతి గనె.

భావము:-"కశ్యపుడు - అత్రి - భరద్వాజడు - విశ్వామిత్రుడు - గౌతముడు - వశిష్టుడు - జమదగ్ని" అనబడే ఏడుగురూ సప్త ఋషులుగా ప్రసిద్ధి పొందిరి.
చూచారు కదా ఈ శ్లోకం. కంఠస్థం చేయాడానికి పెద్ద కష్ఠపడిపోయే పనిలేదు కదా. ఎందుకాలస్యం ? కంఠస్థం చేసెద్దాం. మీరేమంటారు?
జైహింద్.

2, డిసెంబర్ 2008, మంగళవారం

కవి సామ్రాట్ విశ్వనాధ భావుకత 9

0 comments

కవి సామ్రాట్ విశ్వనాధ భావుకతను కవివతంస శ్రీ బులుసు వేంకటేశ్వర్లు ఉపన్యసించిన విషయాలలో ఎనిమిది పద్యాలను మీముందింతవరకు ఉంచగలిగాను. ఇప్పుడు తొమ్మిదవ భాగమును మీ ముందుంచుతున్నందుకు ఆనందంగా ఉంది.


రామాయణ కల్ప వృక్షము. కిష్కింధా కాండలో .1-9.
చంపకమాల:-
పొరి చిఱు పిందెలున్ ముదురు పూతల దేలిన నింబ వృక్షముల్
విరిసి కషాయ వాసనల వెల్లువలై నవ వత్సరంబు దు
ర్భరమయి సేవ్యతా గుణము వాసిన యట్టులు దోచు, శాఖికా
విరుదిత వాయసీకుల దవిష్ట ఫలాగమ సంధి బంధమై.

ప్రకృతి పరిణామ శీలం కలది. కాల గమనం ఒక్కొక్క సారి ప్రమోదం గాను, ఒక్కొక్క సారి అసహ్యం గానూ అనిపించ వచ్చు. ఎండా వానా, చీకటీ వెలుగూ, శిశిరం వసంతం, అన్నీ మనిషికీ , మనిషికీ ఆస్వాదనీయతలో అనుభవంలో వేఱవుతాయి.

సీతాన్వేషణ చేస్తున్న శ్రీ రామునికి పంపా సమీప అరణ్యములో విరగ బూసిన వేప చెట్లు కనిపించాయి. ఆ వేప పూత వల్ల గాలి కషాయ వాసనా బంధురంగా వుంది. చైత్ర మాసపు క్రొత్త సంవత్సర ప్రారంభ దినాల్లో విరగ బూసిన ఆ వేప వృక్షాల కొమ్మలపై గుంపులై కాకులు వాలుతూ కూస్తూ ఉన్నవి. ఈ దృశ్యాన్ని కవి పై పద్యంలో అద్భుతంగా వర్ణించాడు.

చిన్న చిన్న పిందెలతో ముదురు పూతలతోనున్న వేపచెట్లు గాలిని కషాయ పరిమళ బంధురంగా చేస్తున్నాయి. కాకులకు ఈ క్రొత్త సంవత్సరం దుర్భరంగా వుండి, సేవ్యతా గుణము పోగొట్టునట్లు కనిపిస్తొంది. వేప కొమ్మపై కాకులు సుదూర కాలంలో నైనా లభించే ఫలాగమమందలి ఆశతో కూస్తూ ఉన్నవి.

సముచిత పద ప్రయోగంలోనే కవి ప్రతిభ వ్యక్తమౌతుంది. పద్యంలోని నవ వత్సరము, దుర్భర సేవ్యతా గుణము, దవిష్ఠ ఫలాగమం, మొదలైన పదాల ద్వారా అద్భుతమైన వ్యంగ్యార్థాన్ని కవి సాధించాడు.

ఇది శ్రీ రాముని వనవాస కాలంలో చివరి సంవత్సరము. చిట్ట చివర సంవత్సరంలోని ఈ వసంతాగమనం సీత దగ్గర లేకపోవడం వల్ల పాపం శ్రీరామ చంద్రునికి దుర్భరంగా ఉంది. గడిచిన పదకొండు వసంతాలు సీతా రామ చంద్రులకు మధురంగా, సమ్మోహనంగా గడిచాయి. వానియందు సేవ్యతా గుణము ఉన్నది. ఈ వసంతంలో లేదు. కాకులు పూతతో నిండిన వేప చెట్టును వదలి వెళ్ళడం లేదు. ఎందుకనగా గతంలో ఆ చెట్లు పైననే తీయని వేప పండ్లు తిన్నాయి. ఇప్పటి పిందెలు పండ్లుగా మారడానికి చాలా వ్యవధి వుంది. ఐనా కొంత కాలంలో ఇక్కడ ఫలాగమ ప్రాప్తి ఉందనే ఆశతో వేపకొమ్మలను ఆశ్రయించి ఉన్నాయి. ప్రస్తుత కాలం శ్రీరామునికి గడ్డుగా దుర్భరంగా వున్నా మున్ముందు కాలంలో సీతా సమాగమమునందలి ఆశను ఈ పద్యం ద్వారా వ్యక్తం చేయడంలో శ్రీ విశ్వనాధుని భావుకత మనకు అర్థమౌతుంది. సాదృశ్యాలంకారంతో ఒప్పుచున్న ఈ పద్యం కవి భావుకతకూ, నైపుణ్యానికి గొప్ప తార్కాణము.

చూచారు కదా! విస్వనాధ భావుకత. త్వరలో మరొక పద్యాన్ని మీ ముందుంచేందుకు ప్రయత్నిస్తాను.
జైహింద్.

ప్రాప్య ప్రమాణ పదవీం...మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 22

0 comments

అధికార మదాంధులు:-
ఈ ప్రపంచంలో అనేక విధములైన మనుజులను చూస్తుంటాము. మంచివారిని మంచి వారిగా ఆదరించే వారు కొందరైతే చెడ్డవారిని మంచివారనే వారూ కొందరున్నారు. అంతే కాక దానితో పాటు మంచి వారిని అగౌరవంగా చూడడం కూడా మనం చూస్తుంటాము. ఆట్టి చోట చెడ్డవారు గర్విష్టులవడం, మంచి వారు కించ పడడం జరుగుతుంది. ఈ విషయంలో ఒక శ్లోకముంది చూడండి.
శ్లో:- ప్రాప్య ప్రమాణ పదవీం
కోనామాస్తేతులే 2 వలేపస్తే
వయసి గరిష్ఠ మథస్తాత్
లఘుతర ముచ్చైస్తరాం కురుషే.

క:-పదవిని పొందిన త్రాసా!
మది గర్వము నిండి నీవు మాన్యుల క్రిందన్,
ముదమున దుష్టుల పైనను,
పదిలముగా నుంచి చూపు పాపివి నీవే.

భావము:-అధికారము ప్రాప్తించి గర్వంతో కన్ను గానక, కొందరు దురాత్ములు మహాత్ముల నవహేళనము చేస్తూ, అయోగ్యులకు అధిక గౌరవము, అధిక ప్రాశస్త్యము ఇస్తూంటారు. కవి అట్టి వారిని త్రాసుతో సరిపోల్చాడు.
తూకమున కుపయోగించు త్రాసు బరువైన వస్తువును క్రిందికిని, తేలికగా నుండు వాటిని పైకినీ చూపిస్తుంది. అధికార గర్వం పొందిన దురాత్ములూ అట్టి వారేనట.
ఎంత అద్భుతమైన ఉపమానము. అధికార గర్వము పనికి రాదనీ, మంచి వారి మనసుని కష్ట పెట్ట రాడనీ మనకర్థమైందికదా! మనమీ విషయాన్ని నిత్యం గుర్తుంచుకొని మంచిగానే ప్రవర్తిద్దామా!
జైహింద్.

సహస్ర నామ తత్తుల్యం

0 comments

రామ.....రామ......రామ....అని మూడుమారులుచ్చరించినచో అది వేయిమారులు రామనామోచ్చారణ చేసినట్లేననీ, తత్ ఫలితం లభిస్తుందనీ ఒకశ్లోకముంది చూద్దామా?

శ్లోకము:-
శ్రీ రామ రామ రామేతి
రమే రామే మనోరమే
సహస్ర నామ తత్తుల్యం
రామ నామ వరాననే.

ఐతే ఏవిధంగా ముమ్మారు రామనామోచ్చారణ చేస్తే వేయిమారులు చేసినట్లవుతుంది? అనే ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు ఆలోచించగా నాకొక లాజిక్కు దీనిలో వున్నట్టుగా శ్రీ భాష్యం అప్పలాచార్యులవారు సెలవిచ్చిన విషయం గుర్తుకొచ్చి అది మీముందుచకుండా వుండలేకపోతున్నాను. మీకూ తెలిసే ఉండవచ్చు. ఐనా చూడగలరు.

రామ అనే అక్షరాల్లో
రా లొని రకారం అంతస్థములలో రెండవాక్షరం. దానిని రెండు సంఖ్యగా గ్రహించాలి.
రామ లో మ అనే అక్షరం పంచమవర్గమయిన పవర్గ పంచమాక్షరం. దీనిని ఐదు సంఖ్యగా గ్రహించాలి.
రామ = 2 * 5 = 10. ఎలాగౌతుందంటారా? చూడండి.
యే = 2 .
బీ = 5 అయిన
యేబీ = ఎంత? అనగానే యే * బీ > 2 * 5 = 10 . అని మనం లెక్క చెప్పగలుగుతున్నాం కదా. అలాగే
రా = 2 . మ = 5 . > రామ = 2 * 5 = 10 . అవుతుంది కదా!
రామ,రామ,రామ అని ముమ్మారు పలికితే రామ * రామ * రామ > 10 * 10 * 10 = 1000. అవుతోంది
ఎంత అద్భుతంగా వుంది ఆలోచన? వివరంగా అర్థమయేవిధంగా చెప్పగలిగాననుకొంటాను.
జైహింద్.

29, నవంబర్ 2008, శనివారం

విద్యా వివాదాయ ధనం మదాయ . . . మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 21

0 comments

విద్యా ధన బలముల ప్రభావము.
మనలో చాలామందికి విద్వత్తు, ధనము, బలము ఉండడం మనకు తెలిసిన విషయమే. ఐతే వీటి వినియోగం విషయంలో మాత్రం ఎవరెవరు ఎలా యెలా చేస్తారో వివరిస్తూ ఒక చక్కని శ్లోకం ఉంది. చూద్దామా!
శ్లో. విద్యా వివాదాయ ధనం మదాయ
శక్తిః పరేషాం ఖలు పీడనాయ.
ఖలస్య సాధోః విపరీతమేతత్
జ్ఞానాయ దానాయచ రక్షణాయ.

చ. వరలెడి విద్య మూర్ఖపు వివాదపు ప్రౌఢిమ, విత్తమున్ మదం
బరయగ శక్తి నన్యులను బాధలు పెట్టుగ మూర్ఖు లందునన్,
పరులకు జ్ఞానమున్ గొలుప, భక్తిని పంచగ పేదవారికిన్
సరగున రక్ష సేయగను సజ్జనులందున నొప్పు నెల్లెడన్.

భావము:- విద్య, ధనము, బలము అను యీ మూడూ మూర్ఖులందు వివాదము కొరకును, గర్వ పడుటకును, పరులను హింసించుటకునూ ఉపయోగ పడుచుండగా, సజ్జనులయందు ఇతరులకు జ్ఞాన బోధ కలిగించుటకు, పేదలకు కష్టములలో సహాయము చేయుట కొరకూ, బాధలలో నున్న వారిని రక్షించుట కొరకునూ
ఉపయోగ పడుచున్నది కదా!
విద్యా ధన బలములను మంచి కొరకు ఉపయోగించుకొనువాడు సజ్జనుడు. వీటిని అకారణ వివాదములకు, గర్వ పడుటకు , ఇతరులను బాధ పెట్టుతకూ ఉపయోగించుకొనువాడు దుర్జనుడు. మనం అపు రూపమయిన పై మూడూ పొంద గలిగితే తప్పక మంచి కొరకే, పరుల కుపకారము చేయుట కొరకే ఉపయోగించి సజ్జనుల జాబితాలో చేరుదామా మరి!
జైహింద్.

పోతన భాగవత కథా క్రమము ఏకాదశ { 11 వ ] ద్వాదశ { 12 వ } స్కంధములు.

3 comments

పోతన భాగవతము లోని కథా క్రమమును దశమ స్కంధము వరకు తెలుసుకొన్నాము కదా! ఇప్పుడు ఏకాదశ { 11 వ } , ద్వాదశ { 12 వ } స్కంధములలోని కథా క్రమమును తెలుసుకొందామా? ఐతే చూడండి.

పోతన భాగవత కథా క్రమము. ఏకాదశ { 11 వ } స్కంధము.
విశ్వామిత్ర వసిష్ఠ నారదాది మహర్షులు శ్రీ కృష్ణ సందర్శనంబునకు వచ్చుట.
వసుదేవునికి నారదుడు పురాతనంబగు విదేహర్షభ సంవాదంబు దెలుపుట.
బ్రహ్మాది దేవతలు శ్రీ కృష్ణుని వైకుంఠమునకు బిలువ వచ్చుట.
కృష్ణుడు దుర్నిమిత్తంబులంగని యాదవుల నెల్ల ప్రభాస తీర్థమునకు బంపుట.
కృష్ణుడుద్ధవునకు బరమార్ధోపదేశము సేయుట.
అవధూత యదు సంవాదము.
శ్రీకృష్ణ బలరాములు వైకుంఠమున కరుగుట.
ఏకాదశ { 11 వ } స్కంధమునందలి కథా క్రమము సమాప్తము.

ద్వాదశ { 12 వ } స్కంధ కథా క్రమము.
శుకయోగి పరీక్షిత్తునకు భావి కాల గతుల జెప్పుట.
యుగ ధర్మ ప్రాకృతాది ప్రళయ చతుష్టయ వివేచనము.
పరీక్షిత్తు తక్షకునిచే దష్టుండై మృతినొంద అతని పుత్రుడు సర్ప యాగము సేయుట.
శ్రీ వేదవ్యాసుడు వేదములను పురాణములను లోకమందు ప్రవర్తింప చేయుట.
మార్కండేయోపాఖ్యానము.
చైత్రాది మాసంబుల సంచరించెడు ద్వాదశాదిత్యుల క్రమంబును తెలుపుట.
ద్వాదశ { 12 వ } స్కంధము సమాప్తము.

ఇంత వరకు కథా క్రమాన్ని చూచిన మనం ఇకపై ప్రతీ కథలో నున్న బాల రసాల సాల నవ పల్లవ కోమలత్వాన్ని తెలుసుకొనే ప్రయత్నం చేద్దామా! ఆ శ్రీమహా విష్ణువు మన ఆకాంక్ష తీర్చును గాక.
జై శ్రీమన్నారాయణ.
జైహింద్.

సత్యపిచ సుకృత కర్మణి . . . మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 20

2 comments

దుష్ట స్వభావ ఫలము:-

మనము పుణ్య కర్మల నెన్నిటిని చేయు చున్నను మన ప్రవర్తన దుష్ట మార్గమున నున్నచో అవి అన్నియు వ్యర్థములు సుమా! ఈ విషయమున ఒక చక్కని శ్లోకము కలదు. పరిశీలిద్దామా!
చూడండి.
శ్లో. సత్యపిచ సుకృత కర్మణి
దుర్నీతిశ్చే చ్ఛ్రియం హరత్యేవ
తైలైః సదోపయుక్తానాం
దీప శిఖాం విదళయతి హి వాతాళిః .

గీ. పుణ్య కర్మలు చేసెడి పురుషునకును
దుష్టుడగునేని శ్రీలెల్ల నష్ట మగును.
తైల మెంతగా నున్నను దీప కళిక
నార్పి వేయును సుడిగాలి యరసి చూడ.

భావము:- ఎంత తైలము వున్నప్పటికీ దీపమును సుడిగాలి ఆర్పివేయు విధముగా మనుజునిలో దుస్స్వభావములు, దుశ్చేష్టలు ఉన్నచో అట్టి వాడు ఎన్ని పుణ్య కార్యములు చేయుచుండువాడైననూ వాని శ్రీలెల్ల హరించుకుపోవుట తథ్యము .
ఇది తెలుసుకొనిన మనము దుశ్చేష్టలకు దూరముగా నుండి, పుణ్య కార్యాచరణ వలన పుణ్య శ్రీని, శ్రీలను సంపాదించుకొనుచు నిలబెట్టు కొనుట అన్ని విధములా శ్రేయస్కరమే కదా! అందుకని అలా చెద్దామా!
జైహింద్.

పోతన భాగవత కథా క్రమము. దశమ { 10 వ } స్కంధము ఉత్తర భాగము.

1 comments

సహజ పాండిత్య బిరుదాంకితుడగు పోతన మహాకవి విరచిత భాగవతమునందలి దశమ { 10 వ } స్కంధమునందలి ఉత్తర భాగ కథా క్రమమును తెలుసుకొందామా ఇప్పుడు? ఐతే చూడండి.

దశమ { 10 వ } స్కంధము నందలి కథా క్రమము.
ప్రద్యుమ్న కుమార చరిత్ర ప్రారంభము.
రతీదేవి ప్రద్యుమ్న సహితయై గగన మార్గంబున ద్వారకకు బోవుట.
శ్రీ కృష్ణుండు లోకాపవాడ నివృత్తి కొఱకు స్యమంతక మణిన్ దెచ్చుట.
శతధన్వుడు సత్రాజితుని జంపి మణినపహరించుట.
శ్రీ కృష్ణుండింద్రప్రస్థ పురంబునకరుగుట.
శ్రీ కృష్ణుండు కాళిందీ మిత్రవింద నాగ్నగితి భద్ర లక్షణల బరిణయం బగుట.
శ్రీ కృష్ణుడు సత్యభామతో గూడ నరిగి నరకాసురుని వధించుట.
సత్యభామ నరకాసురునితో యుద్ధంబు సేయుట.
భూదేవి శ్రీ కృష్ణుని స్తుతించుట.
శ్రీ కృష్ణుడు పదాఱు వేల కన్నియల వరించి దేవ లోకమునకు బోయి పారిజాతము తెచ్చుట.
శ్రీ కృష్ణుండు కేళీ గృహమునందు రుక్మిణీ దేవితో విరసోక్తులాడుట.
రుక్మిణీ దేవి శ్రీ కృష్ణ లాలితయై యతని స్తుతించుట.
శ్రీ కృష్ణుండు రుక్మిణీ దేవి నూఱడించుట.
బాణాసురుండీశ్వర ప్రసాదంబు నొందుట.
బాణాసురుండనిరుద్ధుని నాగ పాశ బద్ధుని జేయుట.
నారదుని వలన ననిరుద్ధుని వృత్తాంతమును విని కృష్ణుడు బాణాసురునిపై దండెత్తుట.
బాణాసురుని సహాయభూతుండగు శివునకు కృష్ణునకు యుద్ధమగుట.
బాణాసురుండు రెండవ సారి యుద్ధమునకు వచ్చుట.
శివుడు బాణుని రక్షింప శ్రీ కృష్ణుని స్తుతించుట.
ఉషానిరుద్ధ సహితుండై కృష్ణుండు ద్వారకాపురంబున కరుగుట.
నృగ మహారాజు చరిత్రము.
బలరాముడు సుహృద్బంధుజన దర్శనార్థమై వ్రేపల్లెకు బోవుట.
శ్రీ కృష్ణుండు పౌండ్రకవాసుదేవుని మీద దండెత్తిపోయి వానిని జంపుట.
బలరాముండు ద్వివిదుడను వానరుని సమ్హరించుట.
బలరాముండు హస్తినా పురమును గంగలో ద్రోయ బూనుట.
షోడశ సహస్ర స్త్రీ సంగతుండైన శ్రీ కృష్ణుని మహిమ నారదుండరయుట.
నారదుండు శ్రీ కృష్ణునితో ధర్మరాజు రాజసూయము నెరవేర్పుమని సెప్పుట.
శ్రీ కృష్ణుండుద్ధవుని యాలోచన చొప్పున ధర్మరాజు పాలికి పోవుట.
పాండవులు శ్రీ కృష్ణుని తోడ్కొని పోవుట.
ధర్మరాజు శ్రీ కృష్ణు ననుమతంబున భీమాదుల దిగ్విజయంబునకు బంపుట.
శ్రీ కృష్ణ భీమార్జునులు జరాసంధుని వధింప బోవుట.
శ్రీ కృష్ణ సహాయుందగు భీముండు జారాసంధునితో యుద్ధము సేయుట.
కారా గృహ విముక్తులగు రాజులు శ్రీ కృష్ణుని స్తుతించుట.
ధర్మరాజు చేసేడి రాజసూయంబు నందు శ్రీ కృష్ణుండు శిశుపాలుని వధించుట.
సాల్వుండు శివ ప్రసాదంబున సౌభక విమానంబు వడసి ద్వారకా పురిపై దండెత్తుట.
శ్రీ కృష్ణుండు దంతవక్త్రుని సమ్హరించుట.
బలరాముండు తీర్థ యాత్రకు జనుట.
కుచేలోపాఖ్యానము.
శ్రీ కృష్ణుండు సకుటుంబముగ గ్రహణ స్నానమునకు బోవుట.
లక్షణ యను శ్రీ కృష్నుని యష్టమ భార్య ద్రౌపదీదేవికి తన వివాహ వృత్తంతము దెలుపుట.
నారదాది మహర్షులు స్రీ కృష్ణ దర్శనంబు సేసికొని వసుదేవునిచే క్రతువు చేయించుట.
శ్రీ కృష్న బలభద్రులు మృతులైన తన సహోదరుల దెచ్చి దేవకీదేవికి కనబఱచుట. సుభద్రా పరిణయము.
స్రీ కృష్ణుండు ఋషి సమేతుండయి మిథిలా నగరమునకు బోవుట.
శ్రుతిగీతలు.
పరీక్షిత్తునకు శుకయోగి విష్ణు సేవా ప్రాశస్త్యము సెప్పుట.
శివ ద్రోహంబు సేయంబూనిన వృకాసురుండు విష్ణు మాయచే మడియుట.
భృగుమహర్షి త్రిమూర్తుల ప్రాశస్త్యము శోధించుటకు బోవుట.
శ్రీకృష్ణుండు మృతులైన విప్ర సుతులను దెచ్చుట.
దశమ { 10 వ } స్కంధము ఉత్తర భాగము సమాప్తము.

మిగిలిన రెండు స్కంధములలోని కథా క్రమమును త్వరలో మీముందుంచగలను.
జైహింద్.

28, నవంబర్ 2008, శుక్రవారం

పోతన భాగవత కథా క్రమము. దశమ { 10 వ } స్కంధము - పూర్వ భాగము.

0 comments

బమ్మెర పోతన మహాకవి విరచిత భాగవతమునందలి ౯ స్కంధముల కథా క్రమమును ఇంతవరకూ తెలుసుకొన్నాము కదా! ఇప్పుడు దశమ స్కంధము పూర్వ భాగము లోని కథా క్రమమును తెలుసుకొందామా! ఐతే చూడండి.

దశమ { 10 వ } స్కంధము పూర్వ భాగము లోని కథా క్రమము.
శ్రీ కృష్ణ కథా ప్రారంభము.
బ్రహ్మాది దేవతలు దేవకీ గర్భస్థుండగు శ్రీ కృష్ణుని స్తుతించుట.
శ్రీ కృష్ణావతార ఘట్టము.
దేవకీదేవి స్వామిని స్తుతించుట.
దేవకీ వసుదేవుల పూర్వ జన్మ వృత్తాంతము.
కంసుని పంపున( బూతన యను రాక్షసి వ్రేపల్లెకు జనుదెంచుట.
బాల కృష్ణుండు శకటమున్ దన పాదమున ( గూల ( దన్నుట.
తృణావర్తుడను రాక్షసుడు సుడి గాలి యై కృష్ణు నెత్తుకొని పోవుట.
శ్రీ కృష్ణ బలరాముల బాల క్రీడాభివర్ణనము.
గోపికలు శ్రీకృష్ణుని దుడుకు జేతలు యశోదా దేవితో జెప్పుట.
మృద్భక్షణ విశ్వ రూప ప్రదర్శనాద్యభి వర్ణనము.
యశోదా నందుల పూర్వ జన్మ వృత్తాంతము.
యశోద దధి భాండ వికలనాదులు సేసిన కృష్ణుని ( బట్టుకొనుట.
ఉలూఖల బంధన యమళార్జున భంజనాద్యభి వర్ణనము.
నందాదులు బృందావనమునకు నరుగుదెంచుట.
వత్సాసుర బకాసురుల వధ.
శ్రీ కృష్ణుడు గోపకులతో బంతి చల్దులు గుడువ వనముల కేగుట.
గోపాల బాలురు కృష్ణునితో గూడి చల్దు లారగించుట.
బ్రహ్మ గోవత్సములను గోప బాలకులను నంతర్ధానంబు సేయుట.
గార్ధభాకారుండైన ధేనుకాసురుని బలభద్రుడు వధించుట.
శ్రీ కృష్ణుడు కాళియ మర్దనము గావించుట.
కాళీయుని భార్యలైన నాగాంగనలు శ్రీ కృష్ణుని నుతించుట.
కాళియుని పూర్వ కథ.
గో గోప గోపికా సంఘమును కార్చిచ్చు చుట్టుకొనుట.
గ్రీష్మర్తు వర్ణనము.
బలభద్రుండు ప్రలంబాసురుని వధించుట. శ్రీ కృష్ణుండు దావాగ్నిని మ్రింగి గో గోపక సంఘమును కాపాడుట.
వర్షర్తు వర్ణనము.
శరదృతు వర్ణనము.
హేమంత ఋతు వర్ణనము.
గోపికా వస్త్రాపహరణము.
ముని భార్యలన్నము దీసుకొని వచ్చి, శ్రీ కృష్ణు నారగింప ( జేయుట.
నందాదులింద్ర యాగము సేయ శ్రీ కృష్ణునితో నాలోచించుట.
శ్రీ కృష్ణుడు గోవర్ధన పర్వతము నెత్తుట.
శ్రీ కృష్ణ మూర్తి నందుని వరుణ గృహము నుండి కొని తెచ్చుట.
శరద్రాత్రి గానమొనర్చు కృష్ణు సన్నిధికి గోపికలు వచ్చుత.
గోపికా గీతలు.
రాస క్రీడాభి వర్ణనము.
జల క్రీడాభివర్ణనము.
సర్ప రూపియగు సుదర్శనుండను గంధర్వుని శాప విమోచనము.
కుబేర భటుండగు శంఖచూడుండను గుహ్యకుని సమ్హరించుట.
వృషభాసుర సమ్హారము.
శ్రీ కృష్ణుండు కేశివ్యోమాసురుల సమ్హరించుట.
కంసుని పంపున నక్రూరుండు బృందావనమునకు ( జనుదెంచుట.
అకౄరుండు యమునలో రామ కృష్ణుల దర్శించి నుతించుట.
శ్రీ కృష్ణ మూర్తి మధురా నగర ప్రవేశము సేయుట.
శ్రీ కృష్ణుండు రజకుని జంపి వాయక సుదాముల పూజలందుట.
సూర్యాస్తమయ చంద్రోదయముల వర్ణనము.
సూర్యోదయ వర్ణనము.
శ్రీ కృష్ణుండు కువలయా పీడనమను గజంబును వధించుట.
శ్రీ కృష్ణ బలరాములు చాణూర ముష్టికులను వధించుట.
శ్రీ కృష్ణుడు కంసుని వధించుట.
శ్రీ కృష్ణుండు దేవకీ వసుదేవుల చెఱ మాన్ పి యుగ్రసేనునికి బట్టంబు గట్టుట.
శ్రీ కృష్ణుండు గోప కాంతల చెంతకు నుద్ధవుని బంపుట.
భ్రమర గీతము.
కృష్ణుండుద్ధవునితో జేరుకొని కుబ్జా గృహంబునకు నరుగుట.
కృష్ణుండక్రూరుని హస్తినాపురంబునకు బంపుట.
జరాసంధుడు మధురమీద దండెత్తి వచ్చి కృష్ణునితో యుద్ధము సేయుట.
శ్రీ కృష్ణుండు నిరాయుధుడై కాలయవనుడు వెంటనంట బరుగెత్తుట.
ముచకుందుని పూర్వ కథాభి వర్ణనము.
ముచకుందుడు శ్రీ కృష్ణుని స్తోత్రము సేయుట.
జరాసంధుడు ప్రవర్షణ గిరిని దహించుట.
రుక్మిణీ కల్యాణ కథా ప్రారంభము.
శ్రీ కృష్ణుండు కుండిన నగరంబునకు రథారూఢుండై చనుట.
శ్రీ కృష్ణుండు శత్రు రాజులు చూచుచుండ రుక్మిణీదేవిని గొనిపోవుట.
సహోదరుని భంగమునకు ఖిన్నయగు రుక్మిణీదేవిని బలభద్రుండూరార్చుట.
శ్రీ కృష్ణుండు రుక్మిణీదేవిని బెండ్లి యాడుట.
దశమ { 10 వ } స్కంధము పూర్వ భాగము సమాప్తము.

త్వరలో ఉత్తరార్థమును గూడ మీ ముందుంచుటకు యత్నింతును.
జైహింద్.

నిర్గుణ్యమేవ సాధీయో . . . మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 19

2 comments

లోకం తీరు:-

ఈ లోకంలో మనం చూస్తున్నాం. సుగుణ పూర్ణులను అవమానమానించుటయు, నిర్గుణులను, దుర్గుణులను గౌరవించుటయు అక్కడక్కడా జరుగుతోంది. దీని విషయంలో చక్కని శ్లోకమొకటుంది. చూద్దామా!
శ్లో. నిర్గుణ్యమేవ సాధీయో ధిగస్తు గుణ గౌరవం
శాఖినోన్యే విరాజంతే ఖండ్యంతే చందన ధృమాః !

గీ. నిర్గుణుని గౌరవింతురు నిజము కాదె?
సద్గుణుని గౌరవింపరు చక్కగాను.
విషపు వృక్షము జోలికి వెళ్ళ లేరు.
మంచి గంధపు చెట్టును త్రుంచుదు రిల.

భావము:- దుష్టులన్నను, మూర్ఖులన్నను, భయ విహ్వలురై వారి జోలికి ఎవరూ పోరు. ఆదుష్టత్వమే, ఆ మూర్ఖత్వమే వారి రక్షా కవచము. మంచివారన్నచో లోకువ కావుననే వారిని లెక్క చేయరు. చూడండి. ముండ్ల చెట్టు జోలికెవ్వరూ పోరు. మంచి గంఢపు చెట్టునయితే ముక్క ముక్కలు చేసి పట్టుకు పోతారు కదా.
ఏమి లోకువండి. ఏమి లోకమండి. ఆ పరమాత్మయే మంచి వారికి రక్ష.
జైహింద్.

పోతన భాగవత కథా క్రమము అష్టమ { ఎనిమిదవ} నవమ { తొమ్మిదవ } స్కంధములు .

0 comments

సహజ పాండిత్యుడగు పోతన భాగవతమునందలి సప్తమ స్కంధము వరకు కథా క్రమాన్ని చెప్పుకొన్నాం కదా! ఇప్పుడు అష్టమ { 8 వ } నవమ { 9 వ } స్కంధాలలోని కథా క్రమాన్ని తెలుసుకొందామా మరి? ఐతే చూడండి.

అష్టమ స్కంధము లోని కథా క్రమము.
గజేంద్ర మోక్ష కథా ప్రారంభము.
క్షీర సాగర మథన కథా ప్రారంభము.
కూర్మావతార కథా ప్రారంభము.
శివుండు దేవ ప్రార్థితుండై హాలాహలమును బానము సేయుట.
పాల కడలిన్ దరచు నెడ నైరావతాదులు జనించుట.
శ్రీ విష్ణు మూర్తి మోహినీ స్వరూపంబు నొందుట.
దేవాసుర యుద్ధము.
హరి దన మోహినీ రూపంబుచే నీస్వరుని మోహింప జేయుట.
వామన చరిత్ర కథా ప్రారంభము.
వమన మూర్త్యావిర్భావ ఘట్టము.
బలి చక్రవర్తి కడకు వామన మూర్తి యేతెంచుట.
మత్స్యావతార కథా ప్రారంభము.
అష్టమ స్కంధము కథా క్రమము సమాప్తము.
సహజ పాండిత్యుడగు పోతన భాగవతమునందలి సప్తమ స్కంధము వరకు కథా క్రమాన్ని చెప్పుకొన్నాం కదా! ఇప్పుడు అష్టమ { 8 వ } నవమ { 9 వ } స్కంధాలలోని కథా క్రమాన్ని తెలుసుకొందామా మరి? ఐతే చూడండి.

అష్టమ స్కంధము లోని కథా క్రమము.
గజేంద్ర మోక్ష కథా ప్రారంభము.
క్షీర సాగర మథన కథా ప్రారంభము.
కూర్మావతార కథా ప్రారంభము.
శివుండు దేవ ప్రార్థితుండై హాలాహలమును బానము సేయుట.
పాల కడలిన్ దరచు నెడ నైరావతాదులు జనించుట.
శ్రీ విష్ణు మూర్తి మోహినీ స్వరూపంబు నొందుట.
దేవాసుర యుద్ధము.
హరి దన మోహినీ రూపంబుచే నీస్వరుని మోహింప జేయుట.
వామన చరిత్ర కథా ప్రారంభము.
వమన మూర్త్యావిర్భావ ఘట్టము.
బలి చక్రవర్తి కడకు వామన మూర్తి యేతెంచుట.
మత్స్యావతార కథా ప్రారంభము.
అష్టమ స్కంధము కథా క్రమము సమాప్తము.

నవమ స్కంధములోని కథా క్రమము.
వైవస్వత మను వంశ కథనము.
అంబరీషోపాఖ్యానము.
ఇక్ష్వాకు వంశ క్రమము.
సగర చక్రవర్తి కథా ప్రారంభము.
శ్రీ పరమేశ్వర జటా నిర్గత గంగా ప్రవాహ మహిమాభివర్ణనము.
శ్రీ రామ చరిత్రము.
భవిష్యద్రాజేతిహాసము.
చంద్ర వంశ్యులగు రాజుల ఇతిహాసము.
పరశు రాముని చరిత్రము.
యయాతి చరిత్రము.
దేవయానిని యయాతి వరించుట.
శుక్రాచార్యులు యయాతికి శాపంబొసగుట.
యయాతి దేవయానికి బస్తోపాఖ్యానమనెడి వ్యాజంబున స్వప్న వృత్తాంతంబు తెలుపుట.
భరతుని చరిత్రము.
రంతి దేవుని చరిత్రము.
యదు వంశ చరిత్రము.
వసుదేవుని వంశ క్రమానువర్ణనము.
నవమ స్కంధములోని కథా క్రమము సమాప్తము.

దశమ స్కంధము లోని కథాక్రమమును అవకాశము చిక్కినపుడు చూద్దామా?
జైహింద్.

ద్వారం ద్వార మటన్ భిక్షుః . . . మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి 18

1 comments

యాచకుని హిత బోధ:-
సృష్టిలో మనం గ్రహించ గలిగితే అడుగడుగునా ప్రతీ అంశమూ మనకు పాఠాలు నేర్పుతాయి. మన యింటికి వచ్చే భిక్షగాడి విషయమును ఒక శ్లోకంలో ఎలా చెప్పాడో చూద్దామా?
శ్లో. ద్వారం ద్వార మటన్ భిక్షుః శిక్షత్యేవ న యాచతే
అ దత్వా మాదృశో మాభూః దత్వా త్వం త్వాదృశో భవః.

క. పెట్టక నావలె యుండక
పెట్టుచు మీవలెనె యుండి పెంపును గనుడన్
చట్టుల చెప్పక చెప్పెడి
దిట్ట కదా ముష్టి వాడు. తెలియగ వలదా!

భావము:- ముష్టి వాడు ఇంటింటికీ వచ్చి యాచిస్తున్నాడనుకొనుట కంటే హెచ్చరిస్తున్నాడనుకోవడం మంచిది. ఎలాగంటారా? దానము చేయుట మాని నాబోటి వారు కాబోకుడు. పెట్టి మీవలె మీరుండండి. అని సోదాహరణంగా గృహస్తులను శిక్షిస్తున్నాడనుకొనినచో సముచితంగా నుండును కదా.
ఇంటికి వచ్చిన భిక్షకులను తూలనాడ రాదు. వీలయినచో ధర్మముగా వారి భాగమును వారికర్పించ వలయును. అటుల చేయలేని పక్షమున మంచి మాటలతో తృప్తి పరచి పంప వలెను.
ధర్మం చేయండని యాచకులడుగుట మనకు తెలియునుకదా. ధర్మం అంటే మన ఇంటిలో గృహిణి తాను వంట చేసే ముందు అందరి కొరకై వండే అన్నముకొరకై తీసే బియ్యములోనుండి ఒక పిడికెడు బియ్యం ప్రక్కన వేరే చోట పెట్టుట, ఆ బియ్యం యాచకులకు పోయుట మనకు తెలియును కదా. అదే ధర్మం. ఆ ధర్మాన్నే భిక్షకులు మననుండి కోరేది. వారి వాటా వారికి ఈయకపోతే పాపం కదా! పూర్వ జన్మలో ధర్మం చేయకే తాను యాచకుడవవలసి వచ్చిందనీ, ఈ జన్మలో మనం ధర్మం చేయక రాబోయే జన్మలో తనవలె యాచకులుగా కాక ఈ జన్మలో ధర్మం చేసి మనం మనంగా వుండేందుకు ప్రయత్నించాలని యాచకుడు మనకు చేస్తున్న బోధగా గ్రహించాలి. మరి మీరేమంటారు?
జైహింద్.

27, నవంబర్ 2008, గురువారం

భాగవతము తెలిసి పలుకుట చిత్రంబు.

2 comments

భాగవతమును తెలుగులో పద్య గద్య రూపమున అనువదించ బూనిన పోతన భాగవతమును పలుకుటను గూర్చి ఇలా చెప్పాడు.

ఆటవెలది:-
భాగవతము తెలిసి పలుకుట చిత్రంబు,
శూలికైన తమ్మి చూలికైన.
విబుధ జనుల వలన విన్నంత కన్నంత
తెలియ వచ్చినంత తేట పరతు.

భాగవతాన్ని గూర్చి తెలుసుకొనుట, దానిని గూర్చి పలుకుట ఈశ్వరునకైనను, బ్రహ్మకైనను, చాలా కాష్టము. అట్టి భాగవతాన్ని నేను విన్న దానిని చూచినదానిని, నాకు తెలిసిన దానిని తేట తెల్లము చేయుదును.

అంత కష్ట తరమని చెప్పుతూ చెప్పిన భాగవతమే యింత గొప్పగా మందార మకరంద మాధుర్యాలు నింపుకొన్నదీ అంటే పోతన మదిలో భాగవతం ఇకా ఎంతటి గొప్పగా అమృతోపమానమై నిలిచినదో కదా. అట్టి మహాకవి రచించిన తెలుగు భాగవతం వలన ఎందరు భక్తులు ముక్తినొందారోకదా. సమయం చిక్కినప్పుడల్లా మనం కూడా భాగవతాన్ని హృదయస్థం చెద్దామా.
జైహింద్.