గణనీయంబగు భాషలందు తెలుగున్ గాంచంగ మేల్మేలు.. తాన్ విన సొంపై , ప్రకటించు భావ సరళిన్ దృప్తిన్, విశేషించి పల్ ఘన కావ్యామృత సంవిధాన మహిమల్ గాంచంగ నాంధ్రామృతం బను యీ బ్లాగును గొల్పి యుంటి. కనుడీ ! ఆంధ్రామృతం బందుడీ ! .

15, అక్టోబర్ 2026, గురువారం

మూకపంచశతి - పాదారవిందశతకము - 60 వ శ్లోకమునకు .... శ్రీ పాలకుర్తి రామ మూర్తిగారి సమీక్ష.

0 comments

జైశ్రీరామ్.

నయంతీం దాసత్వం నలిన భవముఖ్యా నసులభ

ప్రదానాత్ దీనానా మమరతరు దౌర్భాగ్య జననీం 

జగజ్జన్మ క్షేమక్షయవిధిషు కామాక్షి పదయోః

ధురీణా మీష్టే కస్తవ భణితు మాహోపురుషికామ్!

(మూకపంచశతి - పాదారవిందశతకము - 60)


తల్లీ! ఓ కామాక్షీ! నీ పాద కమలములు సాధారణ భక్తులైన దీనులకు మోక్షాన్ని ఇస్తున్నాయి. కాని బ్రహ్మ మరియు ఇతర దేవతలను మాత్రం  నీ సేవకులుగా చేస్తున్నాయి. అలాగే కోరినవన్నీ అనుగ్రహించే కల్పవృక్షాదులకు కూడా దీనత్వాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాయి. నీ పాద మహిమను ఆశ్రయించే త్రిమూర్తులు జగత్తును సృష్టిస్తారు, నిలబెడతారు మరియు లయం చేస్తారు. ఈ కార్యకలాపాలన్నింటిలో ముందుండే నీ పాదాల మహిమను వర్ణించడం ఎవరికి సాధ్యమౌతుంది తల్లీ!

అహో పురుషికామ్.. అంటున్నాడు, కవి. అహో అనడంలో "అ"కారం బ్రహ్మతత్త్వం కాగా "హ"కారం శక్తి తత్త్వం. ఈ రెంటి కలయికయే "అహం".. అదే సృష్టికి ముందుగా ఉన్నది. ఆద్యము, అనంతమైన "అహం" ఒక్కటే.. అందులోనే స్త్రీపురుష తత్త్వాలు ఓతప్రోతమై ఉన్నాయి. పుంభావనలో పరమేశ్వరుడు లేదా సదాశివుడని, స్త్రీ భావనలో ఆదిశక్తియని లేదా లలితాపరమేశ్వరియని చెపుతారు. పురుషికా అనడంలో.. "నేను" అనే అహంకార స్వరూపం ఉన్నది. నేను అంటే ఎవరు? శివునిలోని "నేనే"... దానినే అమ్మ లేదా ఆదిశక్తి అంటున్నాము. ఆ శివుడు ఎలాంటివాడు.. త్రిపురాలను నశింపచేసినవాడు. త్రిపురాలు ఏవి? స్థూలసూక్ష్మ కారణ శరీరాలు.. (పురము అనగా శరీరము) మూడు పురములను నశింపచేసే శివుని అహంకార స్వరూపమే ఆదిశక్తి.

అమ్మవారు పంచకృత్యపరాయణ.. సృష్టి, స్థితి, లయ, తిరోధాన, అనుగ్రహాలు పంచకృత్యములు. ఇందులో బ్రహ్మకు సృజనను, విష్ణువునకు స్థితిని, శంకరునకు లయను.. బాధ్యతలుగా అప్పజెప్పి మిగిలిన రెండింటినీ తన వద్దనే ఉంచుకున్నదట, ఆదిశక్తి. దాసత్వం అనడంలో.. బ్రహ్మాదులు అమ్మ అప్పగించిన పనిని మాత్రమే చేస్తున్నారు కాబట్టి దాసులుగా భావింపబడుతున్నారు. 

లింగత్రయాలు.. (స్త్రీ పురుష నపుంసక) అభేదములని వేదవాక్యం. అట్టి లింగత్రయాలకు అతీతమైన అమ్మవారి మహిమను వర్ణించడం ఎవరికి సాధ్యపడుతుంది? అంటే ఒక్క ఆత్మకు మాత్రమే అని సమాధానం. ఎందుకు? అది అమ్మవారు మాత్రమే కాబట్టి.

నిజానికి ఈ స్తోత్రం యొక్క పరమావధి నిర్మలమైన అమ్మవారి మహిమను వర్ణిస్తూ, జిజ్ఞాసువులకు ఆధ్యాత్మిక పరిణతికి మార్గాన్ని చూపడమే అయినప్పటికీ ఇందులోని భావనలను నిత్య జీవితంలో నిర్వహణను అన్వయించుకుంటే... భౌతిక జీవన నిర్వహణకూ మార్గం చూపుతుంది.. 

అమ్మవారి పంచకృత్యాలను సంస్థ నిర్వహణలో ఐదు ప్రధాన బాధ్యతలుగా చెప్పుకుంటే... అమ్మవారి పంచకృత్యాలైన సృష్టి, స్థితి, లయ, తిరోధాన, అనుగ్రహాలను ఆధునిక సంస్థ నిర్వహణకు అన్వయించుకునే ప్రయత్నం చేయవచ్చు.

సృష్టి అనడం... నూతన ఆలోచనలకు రూపకల్పన చేయడంగా భావించవచ్చు. సంస్థలో కొత్త ప్రణాళికలను రూపొందించడం, నూతన ఉత్పత్తులను అభివృద్ధి చేయడం, వినూతన ఆలోచనలకు కార్యరూపం కల్పించడం సృష్టికార్యానికి ప్రతీకగా భావించవచ్చు. నాయకుడు భవిష్యత్తును దృష్టిలో ఉంచుకొని ఎప్పటికప్పుడు క్రొత్త అవకాశాలను అన్వేషించాలి, సృష్టించాలి.

స్థితి అనడం... సంస్థ మనుగడ, అభివృద్ధిని సూచిస్తుంది. అభ్యుదయం ఉన్నచోటనే మనుగడ ఉంటుంది.. క్రొత్తదనానికి అవకాశం ఉంటుంది. ప్రారంభించిన కార్యక్రమాలను సమర్థంగా నిర్వహించడం, వనరులను కాపాడుకోవడం, ఉద్యోగుల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, సంస్థ లక్ష్యాల సాధనకు నిరంతరం కృషి చేయడం... వీటిని స్థితికార్యానికి అన్వయం చేసుకోవచ్చు.

లయము అనడంలో... సంస్థలో అనవసరమైన విధానాలను తొలగించడం... కాలం చెల్లిన విధానాలు (Obsolete), ప్రయోజనం కోల్పోయిన కార్యక్రమాలు, వనరుల వృథాకు కారణమయ్యే పద్ధతులను తొలగించడం సంస్థ ప్రగతికి అవసరం. ఇక్కడ లయము అనడం విధ్వంసం కాదు. అవసరం తీరిన వ్యవస్థలను తొలగించి నూతన అభివృద్ధికి మార్గం కల్పించడం. చెట్టు శిశిరంలో తన ఆకులను తానే రాల్చేసుకుంటుంది.. అంటే తన నాశనం తానే చేసుకుంటుందని కాదు.. పునః సృష్టికి బీజం వేసుకుంటుందని భావించాలి. అలాగే అవసరం లేని వాటిని తొలగించడం వల్ల అవసరమైన వాటికి చోటు కల్పిస్తున్నాము. పాతనీరు పోతేనే క్రొత్తనీటికి చోటు లభిస్తుంది కదా.

తిరోధానం అనడం... పరిమితులను  గుర్తించడం.. సంస్థ రహస్యాలను కాపాడడంగా భావించవచ్చు. నిర్వహణలో ప్రతి సమాచారాన్ని ప్రతి ఒక్కరికీ వెల్లడించడం సముచితం కాదు. సంస్థ ప్రయోజనాలను కాపాడే గోప్యత, అవసరమైన సమాచారాన్ని తగిన స్థాయిలో అర్హులకు మాత్రమే అందించడం, నిర్ణయాల వెనుక ఉన్న పరిమితులను గుర్తించడం ఈ భావానికి ఒక ఆధునిక అన్వయంగా చెప్పుకోవచ్చు. నిజానికి సంస్థలో గోప్యత అవసరమే... కానీ ఆ పేరుతో తప్పులను లేదా అక్రమాలను దాచడం మాత్రం ఏవిధంగానూ సమర్థనీయం కాదు. అయితే తిరోధానం అనడంలో ఇది అర్థంగా చెప్పుకోవడమూ సమంజసమూ కాదు. ఈ అన్వయం ఒక పరిమితమైన భావన మాత్రమే. 

అనుగ్రహం అనడం... ప్రతిభకు ప్రోత్సాహం, వ్యక్తి వికాసమే సంస్థ వికాసంగా గుర్తించడం. కార్య నిర్వహణలో ఉద్యోగుల ప్రతిభను గుర్తించడం, వారికి కార్యనిర్వహణలో తగిన శిక్షణను అందించడం, అర్హత ప్రాతిపదికగా అవకాశాలను కల్పించడం, తప్పుల నుంచి నేర్చుకునే వాతావరణాన్ని ఏర్పరచడం, సమర్థులను ఉన్నత బాధ్యతలకు సిద్ధం చేయడం అనుగ్రహ భావానికి అన్వయంగా చెప్పుకోవచ్చు.

ఈ ఐదు అంశాల ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన నిర్వహణా సూత్రాన్ని ప్రతిపాదించవచ్చు. క్రొత్తదాన్ని సృష్టించడం, ఉన్నదానిని నిలబెట్టడం, అనవసరమైనదాన్ని తొలగించడం, అవసరమైన గోప్యతను కాపాడడం, సమర్థతను ప్రోత్సహించడం... ఈ ఐదు కృత్యాలు సమన్వయంతో జరిగినప్పుడే సంస్థ సంపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. అమ్మవారి మాహత్మ్యం ఈ పంచకృత్యాలను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం ద్వారా ప్రకటితమౌతుంది.

బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులకు బాధ్యతలు అప్పగించింది లలితాపరమేశ్వరి అనడం ఆధునిక నిర్వహణలో అధికారాల వికేంద్రీకరణకు ప్రతీకగా చెప్పుకోవచ్చు. ఒక సంస్థలో అధిపతి ప్రతి పనినీ స్వయంగా నిర్వహించడానికి ప్రయత్నిస్తే వ్యవస్థ సమర్థంగా నడవదు. అందువల్ల కార్యాల స్వభావాన్ని బట్టి తగిన లేదా అర్హత కలిగిన అధికారులకు బాధ్యతలు అప్పగించాలి. బాధ్యతల విభజన, అధికారాల అప్పగింతతో యజమాని బాధ్యత ముగిసిపోదు. వేరువేరు విభాగాల అధిపతుల మధ్య ఆయా బాధ్యతల నిర్వహణలో సమన్వయ బాధ్యతను యజమాని నిర్వహించాల్సిందే. 

శ్లోకంలో చెప్పబడిన దాసత్వ భావాన్ని... బ్రహ్మాది దేవతలు స్వతంత్రంగా పని చేస్తున్నారే కాని తమ ఇష్టానుసారం కాదు. తమకు నిర్దేశించిన కార్యాల చట్రంలో మాత్రమే పనిచేస్తున్నారు. దీనినే సంస్థలోని అధికారులు వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠ కోసం కాకుండా సంస్థ లక్ష్యాల కోసం పనిచేయాలనే సూత్రంగా భావించవచ్చు. అయితే దాసత్వం అంటే బానిసత్వం కాదు. అది వ్యక్తిగత అహంకారాన్ని పక్కనపెట్టి, అప్పగించిన బాధ్యత పట్ల నిబద్ధతతో వ్యవహరించడం అనే అర్థంలోనే తీసుకోవాలి.

అహో పురుషికా... అహంకారం నుంచి ఆత్మపరిశీలన వరకు ప్రతి నిర్వహణాధ్యక్షుడు ఎదగాలి. వ్యక్తిగత అహంకారం కంటే వ్యవస్థ యొక్క సమగ్ర ప్రయోజనం ఉన్నతమైనదని సంస్థలోని ప్రతి ఉద్యోగి గుర్తించాలి.

అమ్మవారి పాదాలు అనడంలో నాయకత్వానికి పునాది పాదాలే అనే భావన కనిపిస్తున్నది. తల ఆలోచనకు, పాదాలు ఆచరణకు ప్రతీకలు. నాయకత్వం ఆచరణలోనే ప్రకటితమౌతుంది. ఎలాగైతే జగత్తుకు అమ్మవారి పాదాలు ప్రధానమైనవో అలాగే నిర్వహణాపరంగా నాయకత్వం యొక్క విలువలు, సంస్థ సంస్కృతి ఆ సంస్థ విజయానికి మూలాధారంగా భావించవచ్చు. ఒక సంస్థలో అనేక విభాగాలు పనిచేస్తున్నప్పటికీ, వాటన్నింటికీ ఒక ఉమ్మడి లక్ష్యం, విలువల వ్యవస్థ, కార్యాచరణ దిశ అవసరం. 

కల్పవృక్షం కూడా దీనత్వాన్ని పొందడం అనడం... వనరులకంటే ఉన్నతమైనది సంస్థలో మరొకటి ఉన్నది అనే విషయాన్ని ప్రతిపాదిస్తున్నది. సంస్థలో ఆర్థిక వనరులు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ప్రతిభావంతులైన ఉద్యోగులు, అత్యాధునిక పరికరాలు ఉండవచ్చు. కానీ వీటన్నింటినీ సరైన దిశలో ఉపయోగించే వివేకం, నైతిక విలువలు, సమన్వయం లేకపోతే ఆశించిన ఫలితాలు లభించవు. దీనిని బట్టి వనరుల సమృద్ధి ఒక్కటే విజయానికి హామీ కాదనీ, వాటిని సద్వినియోగం చేసే మార్గదర్శకాలు, వాటిని ఉపయోగించే వ్యక్తుల విలువలు, నిర్ణయాల నాణ్యత, సంస్థ లక్ష్యాల స్పష్టత కూడా అంతే ముఖ్యమనే అంశం స్పష్టమౌతున్నది..

అమ్మవారి పంచకృత్యాలను ఆధునిక నిర్వహణాశీలతకు అన్వయించుకోవడంలో అవగతమయ్యే ఒక భావన... ఒక సంస్థలో నూతన కార్యక్రమాలకు రూపకల్పన చేయడం, వాటిని సమర్థంగా నిర్వహించడం, కాలం చెల్లిన విధానాలను తొలగించడం, అవసరమైన గోప్యతను పాటించడం, ప్రతిభావంతులను ప్రోత్సహించడం వంటి కార్యాలన్నీ సమన్వయంతో జరగాలి. బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులకు నిర్దిష్టమైన బాధ్యతలను అప్పగించిన ఆదిశక్తి తత్త్వం, సంస్థలో అధికారాల వికేంద్రీకరణతోపాటు సమగ్ర పర్యవేక్షణ ఆవశ్యకతను గుర్తుచేస్తుంది. బాధ్యతలను అప్పగించడం నాయకత్వ లక్షణమైతే, వాటన్నింటినీ ఒకే లక్ష్యానికి అనుసంధానించడం సమర్థ నిర్వహణా లక్షణం. వ్యక్తిగత అహంకారానికి తావివ్వకుండా, సంస్థ ప్రయోజనానికి ప్రాధాన్యమిస్తూ, సమష్టి ప్రగతికి కృషిచేయడమే ఈ తాత్త్విక భావం నుంచి మనం గ్రహించగల నిర్వహణా సందేశంగా భావించవచ్చు. 

చివరగా మరొక్కమాట... ఈ ఆధునిక నిర్వహణ సూత్రాల అన్వయాన్ని ఆధ్యాత్మిక పంచకృత్యాలుగా పొరపాటున కూడా భావించరాదు. ఇది ఆధునికంగా చేసిన భావాన్వయం మాత్రమే. నిర్వహణలోని ఐదు అధికారిక విభాగాలుగా ఈ అన్వయాలను సంప్రదాయం నిర్దేశించినట్లు భావించరాదు. ..... స్వస్తి.

పాలకుర్తి రామమూర్తి.

శ్రీ పాలకుర్తి రామమూర్తి గారికి అభినందనలు, ధన్యవాదములు.

జైహింద్. 

12, అక్టోబర్ 2026, సోమవారం

యత్రాస్తి భోగో నచ తత్ర మోక్షః ..... మేలిమి బంగారం మన సంస్కృతి.

0 comments

 జైశ్రీరామ్.

శ్లో.  యత్రాస్తి భోగో నచ తత్ర మోక్షఃI - యత్రాస్తి మోక్షో నచ తత్ర భోగఃII

శ్రీ సుందరీ సేవన తత్పరాణాంI - భోగశ్చ మోక్షశ్చ కరస్థ ఏవ II

గీ.  భోగమున్న చోట మోక్షంబు కరువగు,

మోక్షమున్నచోట భోగమటులె,

నమ్మ పాదసేవ నమరును రెండును

నమ్మపైన భక్తి యమరుత మది.

భావము.  ఎక్కడ భోగాపేక్ష ఉంటుందో అక్కడ మోక్షం లభించదు. అలాగే ఎక్కడైతే మోక్షకాంక్ష ఉంటుందో అక్కడ భోగాసక్తి ఉండదు. కాని ఎవరైతే శ్రీ లలితా మహాత్రిపురసుందరి జననిని సేవిస్తారో వారికి భోగములు, మోక్షమూ సులభంగా కరతలామలకములౌతాయి, అంటారు.

జైహింద్.

శ్రీ సుందరీ సేవన తత్పరాణాం భోగశ్చ మోక్షశ్చ కరస్థ ఏవ!..... శ్రీ పాలకుర్తి రామ్మూర్తి.

0 comments

 జైశ్రీరామ్.

శ్లో.  యత్రాస్తి భోగో నచ తత్ర మోక్షః యత్రాస్తి మోక్షో నచ తత్ర భోగః

శ్రీ సుందరీ సేవన తత్పరాణాం భోగశ్చ మోక్షశ్చ కరస్థ ఏవ!

ఎక్కడ భోగాపేక్ష ఉంటుందో అక్కడ మోక్షం లభించదు. అలాగే ఎక్కడైతే మోక్షకాంక్ష ఉంటుందో అక్కడ భోగాసక్తి ఉండదు. కాని ఎవరైతే శ్రీ లలితా మహాత్రిపురసుందరి జననిని సేవిస్తారో వారికి భోగములు, మోక్షమూ సులభంగా కరతలామలకములౌతాయి, అంటారు.

లలితాదేవి దేవతల కార్యాన్ని సుసంపన్నం చేయడం లక్ష్యంగా చిదగ్నికుండంలో ఆవిర్భవించింది. దైవ కార్యము ఏమిటి? భండాసురుని సంహరించడం. భండాసురుడు ఎవరు? మన్మథుని శివుడు భస్మం చేసిన సమయంలో ఆ భస్మాన్ని చిత్రకర్మ అనేవాడు ఒక బొమ్మగా తయారుచేయడం, దానికి ప్రాణప్రతిష్ట జరిగి భండుడు అవతరించడం, అతని చర్యలు రాక్షసంగా మారడంతో.. అతనిని భండాసురునిగా వ్యవహరించడం జరిగింది.

ఆ భండాసురునికి విశుక్రుడు, విషంగుడు అనే వారు తోడయ్యారు. వారికి అదనంగా ఇంద్రశత్రువు, అమిత్రఘ్నుడు, విద్యున్మాలి, విభీషణుడు, ఉగ్రకర్ముడు, ఉగ్రధన్వుడు, విజయుడు, శ్రుతిపారగుడు అనబడే ఎనిమిది మంది రాక్షసులు ముఖ్యమైన అనుచరులుగా వచ్చి చేరారు. వీరంగా జగత్తుకు కంటకులుగా మారడం వల్ల వారిని సంహరించేందుకై "చిదగ్నికుండం"లో ఆవిష్కృతమయింది, లలితాదేవి.

అలా అవతరించిన లలితాంబిక, వివిధ దైవీశక్తులను సమీకృతం చేసి భండాసురుని సంహరించింది. దీనిని లలితాసహస్రనామాలు 64 వ నామం నుండి 84 వ నామంవరకు వర్ణించాయి. 

భండాసురుడు అంటే.. భండాసురుని వ్యక్తిగా చూడవద్దు. మానవునిలో సహజమైన జ్ఞానాన్ని కప్పివేసే అంతరంగంలోని అహంకారానికి ప్రతీకగా చూడాలి.. కామదహనం పిమ్మట ఆ భస్మం నుండి జనించిన వాడు భండాసురుడు. అంటే కామం నశించినా దాని భస్మం పూర్తిగా ప్రక్షాళన కాలేదు. లేదా అంతరంగ శుద్ధికాలేదు అన్నది భావన. అహంకారం, స్వార్థం, మమకారం, జడత్వం వీటితో ఆత్మజ్ఞానాన్ని కప్పివేసుకున్న అజ్ఞానానికి ప్రతీక భండాసురుడు. నిజానికి అహంకారం చైతన్యవంతమైతే దుష్టప్రవృత్తికి మార్గంచూపుతుంది. లలితాదేవి ప్రకటించిన యుద్ధం బాహ్యయుద్ధం కాదు. అజ్ఞానంపై జ్ఞానాన్ని, అహంకారంపై చైతన్యాన్ని, జడత్వంపై సృజనశక్తిని పంపించి  అహంకారాన్ని సమూలంగా తొలగించింది అని భావించాలి.

అహంకారం నుండి ప్రకటితమయ్యేది దుష్టబుద్ధి.. దానినే విశుక్రుడు అన్నారు. దుష్టబుద్ధి ఇతరులకు హానిచేసి ఆనందించాలని భావిస్తుంది. ఆ భావనా జనితమైనవాడే.. విషంగుడు. వారి వద్ద ఉండేది విఘ్నయంత్రము.. ప్రతి ఉత్తమ కార్యానికి విఘ్నకారణాలను సృజించాలనే బుద్ధితో ప్రణాళికలు రచించడం.. నిజానికి యంత్రము అంటే మనము దానికి ఇచ్చినది ఏదైనా దానిని పెంచి మనకు అందించేది. చెడుభావనతో దానిని నింపిన సమయంలో అది విఘ్నయంత్రంగా లోకానికి అపకారం చేయడానికి ఉపక్రమిస్తుంది. 

ఇక భండుని కుమారులు.. మన అంతరంగంలోని దుర్మార్గపు చర్యలు, భండుని సేన.. దుష్టుల యొక్క సేనావాహిని, శూన్యకపురము అంటే అశుభాలకు నెలవైనది.. చివరకు ఏమీ మిగలకుండా చేసేదిగా భావించవచ్చు. 

మానసికంగా భండాసురుడు అహంకార రూపంలోనూ, నేను నాది అనే మమకారాల రూపంలోనూ అధికార వ్యామోహ రూపంలోనూ, ఆధిక్యతను చాటుకునే రూపంలోనూ మనలోనే ఉన్నాడు.. 

దీనిని సామాజిక కోణంలో పరిశీలిస్తే... భండాసురుడు అధికార దుర్వినియోగానికి, స్వార్థపూరిత చింతనకు, అన్యాయానికి, వివక్షలకు, విలువల క్షీణతకు, సృజనశీలతను అణిచివేసే శక్తులకు ప్రతీకగా చూడవచ్చు. లలితాదేవి యొక్క సేనావాహిని ఈ అధార్మిక శక్తులను అణిచివేసింది. అనడంలో కేవలం ఆయుధాలు ధరించిన దేవతలు భండాసురుని శక్తులను సంహరించాయి అనుకోవడం సరికాదు. లలితాదేవి శక్తులను సానుకూల శక్తులకు ప్రతీకలుగా చూడాలి. జ్ఞానం వల్ల వివేకం, విచక్షణలు వెలుగుచూస్తాయి. ధార్మికప్రవర్తన వల్ల నైతికత నిలుస్తుంది. ప్రేమవల్ల మానవీయత వికసిస్తుంది. ధైర్య సాహసాల వల్ల అన్యాయాన్ని, అధర్మాన్ని ఎదుర్కొనే శక్తి ఉత్తేజితమౌతుంది. సృజనశీలత వల్ల సమాజం నూతనంగా ఆవిష్కృతమౌతుంది.

వ్యక్తి స్థాయిలో చూస్తే భండాసుర వధ అనేది అహంకార నిర్మూలనంగా తీసుకోవాలి. సామాజిక స్థాయిలో భండాసుర వధను అన్యాయ వ్యవస్థలపై ధర్మచైతన్య విజయంగా భావించాలి. ఆధ్యాత్మిక స్థాయిలో భండాసుర వధను అజ్ఞానం తొలగి చైతన్యం వికసించడంగా భావించాలి.

ఇక్కడొక ప్రశ్న ఎదురవవచ్చు.. జగత్తంతా ఉన్నది ఒకే ఒక చైతన్యం.. అదీ అమ్మవారే కదా. అప్పుడు భండాసురునిలోనూ ఉన్నది అమ్మవారే కదా.. అప్పుడు ఆమె ఎవరితో యుద్ధం చేస్తుంది? 

అద్వైత దృష్టితో పరిశీలిస్తే.. ఆమె ఎవరితోనూ యుద్ధం చేయలేదు. తనలోనే ఏర్పడిన అవిద్య అనబడే ఆవరణాన్ని తనలోనే ఉన్నట్టి జ్ఞానమనే శక్తితో తొలగించింది లేదా అణచివేసింది. ఇక్కడ మరొక అంశాన్ని గుర్తించాలి. సకారాత్మకశక్తులు, నకారాత్మకశక్తులు రెండూ ఉంటేనే సమగ్రత. ఒకటి ఉండి మరొకటి లేని స్థితి ఉండదు. కాకపోతే ఏది చైతన్యవంతంగా ఉన్నది ఏది జడతను ఆదరిస్తున్నది అనేదే ముఖ్యమైనది. శక్తి ఒక్కటే రూపాలు లేదా ధర్మాలు అనేకం మాత్రమే. 

దేవీ ఉపాసనలో పరాశక్తి సర్వవ్యాపిని. భండాసురుడిలో ఉన్న చైతన్యం కూడా ఆమెదే. అతనిలోని శక్తి కూడా ఆమెదే. అతన్ని సంహరించే లలితా శక్తి కూడా ఆమెదే.  నిజానికిది రెండు శక్తుల మధ్య యుద్ధం కాదు. అజ్ఞానంతో ఆవరించబడిన చైతన్యం.. అదే చైతన్యంలోని జ్ఞానశక్తి చేత తన ఆవరణాన్ని తొలగించుకోవడం.  దీపం చీకటితో యుద్ధం చేయదు. దీపం వెలిగినప్పుడు చీకటి స్వయంగా తొలగిపోతుంది. అలాగే జ్ఞానం అజ్ఞానంతో యుద్ధం చేయదు.. జ్ఞానం వ్యక్తమైనప్పుడు అజ్ఞానం నిలవదు.

మరొక ప్రశ్న.. “వధ” ఎందుకు? ఇక్కడే పురాణ భాషకు, తాత్త్విక భాషకు మధ్య ఉన్న తేడాను గుర్తించాలి. పురాణం “వధ” అంటుంది. తాత్త్వికత దానినే "అవిద్యా నివృత్తి"గా చెపుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో భండాసురుని వ్యక్తిత్వాన్ని ఆవరించిన అహంకారం, మమకారం, అవిద్య, వికారాలు తొలగిపోయాయి. అంతేకానీ వాటికి ఆధారమైన చైతన్యం నశించదు.

లలితాత్రిపురసుందరి భండాసురుడిని నాశనం చేయలేదు.. అతనిలోని అసురత్వాన్ని తొలగించింది.

సామాజిక కోణంలో వ్యక్తిపై ద్వేషం కాదు. అతడి దుష్ప్రవృత్తిపై ప్రతిఘటన కావాలి. మనిషి నిర్మూలనం కాదు.. మనిషిలోని అజ్ఞాన నిర్మూలనం జరగాలి. 

పాలకుర్తి రామమూర్తి..

ఇంత చక్కని విషయాన్ని అందించిన శ్రీ పాలకుర్తి రామమూర్తిగారికి ధన్యవాదములు.

జైహింద్.

11, అక్టోబర్ 2026, ఆదివారం

ఆంధ్రామృత పాఠకులకు ఆస్తిక మహాశయులకుశరన్నవరాత్రులు సందర్భంగా శుభాకాంక్షలు.

0 comments

 జైశ్రీరామ్.

ఓం శ్రీమాత్రే నమః.

ఆంధ్రామృత పాఠకులకు ఆస్తిక మహాశయులకు శరన్నవరాత్రులు సందర్భంగా శుభాకాంక్షలు.

ఆ జగన్మాత ఈ నవరాత్రులలో నవ దుర్గలుగా భక్తులకు కనువిందు చేస్తూ అలౌకికానందాన్ని కలుఁగఁ జేస్తూ అనుగ్రహిస్తుంది. ఐతే భక్తులైనా సాధకులైనా చేయవలసినది ఒక్కటే. అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని పూర్తిగా పొందాలనే ఆ కాంక్ష త్రికరణ శుద్ధిగా కలిగి ఉండటంతో పాటు ఆ జగన్మాతను అణువణువునా చూడగలగాలి. అణువణువునా ఆతల్లి రూపాన్నే చూడఁ గలగాలి. ఆరాధించఁ గలగాలి. అప్పుడు తప్పక ఆ తల్లి అనుగ్రహం లభిస్తుందనడంలో ఎట్టి సందేహమూ లేదు.

జై జగన్మాతా!

అందరికీఆ తల్లి ఆశీస్సులు లభించుఁగాక.

జైహింద్.