జైశ్రీరామ్
మూకపంచశతి.. మూకకవి - పాదారవిందశతకము - 76.
వివరణ ... శ్రీపాలకుర్తి రామమూర్త్రి.
76. ప్రణవ మంజీర వాచాల పాదయుగళి
ముదముఁ గూర్చునొ వాచంయములకు నెట్లు?
శోణమయ్యును జనులకు శుద్ధచిత్త
మెట్టులిచ్చునో? కామాక్షి! యిదియ వింత!
మూల సంస్కృత శ్లోకం...
కథం వాచాలోಽపి ప్రకటమణి మంజీరనినదైః
సదేవా నింద్రాదీన్విరచయతి వాచంయమజనాన్ I
ప్రకృత్యా తే శోణచ్ఛవిరపి చ కామాక్షి చరణో
మనీషా నైర్మల్యం కథమివ నృణాం మాంసలయతే!
(మూకపంచశతి.. మూకకవి - పాదారవిందశతకము - 76)
ఓ కామాక్షీ దేవీ! నీయొక్క దివ్య పాద పద్మము స్పష్టముగా, రత్న ఖచితమైన అందెల యొక్క నాదముల చేత ఎక్కువగా మాట్లాడే స్వభావం కలదైనప్పటికీ మౌన వ్రతాన్ని ఆచరించే మునులను, యోగులను ఎల్లప్పుడునూ బ్రహ్మానంద రసము చేత తడిసినవారిగా ఎలా చేయగలుగుతోంది? మరియు స్వభావం చేతనే ఎర్రటి కాంతి కలదైనప్పటికీ మనుషుల యొక్క బుద్ధియొక్క నిర్మలత్వాన్ని రాగద్వేషాలు లేని స్థితిని ఎలా పెంపొందిస్తోంది?
శ్లోకాన్ని పద్యరూపంలో అనువదించి, తాత్పర్యాన్ని సమకూర్చినవారు శ్రీ చింతా రామకృష్ణారావు గారు...
అమ్మవారి కాలి అందెలు సదా సవ్వడి చేస్తుంటాయి.. అవి ఎలా ఉన్నాయి అంటే.. ఒకదానితో మరొకటి మాట్లాడుతున్నాయా.. అన్నట్లుగా ఉన్నాయట. అవి ఎప్పుడూ మాట్లాడుతూనే ఉన్నా ఇంద్రాది దేవతలనూ, మౌనాన్ని ఆశ్రియించిన మౌనులనూ ఏ విధంగానూ అసహనానికి గురిచేయడం లేదు.. సరికదా వారిని ఎల్లప్పుడూ బ్రహ్మానంద రసము చేత తడిసినవారిగా చేస్తున్నాయి. ఎందుకు? అంటే వారి మౌనంలో లేదా వారు పాటించే నిశ్శబ్దంలో వెలువడే శబ్దము బ్రహ్మానందాన్ని అనుగ్రహిస్తున్నది. వారంతా ఆ రస ప్రభూతిలో ఓలలాడుతూ సంస్విన్నాత్ములై రమిస్తున్నారట.
సాధారణంగా శబ్దం మనస్సును బాహ్య ప్రపంచం వైపు మళ్లిస్తుంది. మౌనం మనస్సును అంతర్ముఖం చేస్తుంది. కానీ అమ్మవారి పాదనూపురాల శబ్దం మాత్రం మౌనుల అంతరంగంలో బ్రహ్మానందాన్ని నింపుతోంది.
నిజానికి సాధారణ శబ్దం మనస్సును చాంచల్యం వైపు మళ్ళిస్తుంది. దైవికమైన నాదం మనస్సును నిశ్చలం చేస్తుంది. అంటే శబ్దం విలువ దాని తీవ్రతలో కన్నా ఆ శబ్దంయొక్క మూలంలోనూ, దాని తత్త్వంలోనూ ఉంటుందని గ్రహించాలి. అమ్మవారి నూపురనాదమే నాదబ్రహ్మ తత్త్వంగా ప్రకటితమై సాధకులను రసానందంలో ముంచెత్తుతుంది. ఇక్కడ వెలువడుతున్న "నాదము" ప్రణవాన్ని స్ఫురింపచేస్తుంది. ఈ సృష్టి అంతా పరమచైతన్యం యొక్క ప్రకటనగానూ, ఓంకారం ఆ పరమ చైతన్యానికి ప్రతీకగానూ భావించాలి. ఆ ప్రణవ నాదమే అమ్మవారి అందెల సవ్వడిగా సాధకులను తన్మయులను చేస్తున్నది. అయితే ఇక్కడ గుర్తించాల్సింది... బాహ్య శబ్దమయితే అది ఇంద్రియాలను ఆకర్షించి మనస్సును బయటకు లాగుతుంది. కాగా అదే అంతరంగంలోని నాదమయితే సాధకుడి మనస్సును ఆత్మస్వరూపం వైపు నడిపిస్తుంది. అమ్మవారి మంజీరనాదం ఉత్తమ ఆధ్యాత్మిక స్థితిని ప్రసాదిస్తున్నది, అందువల్లనే మౌనులను ఆ శబ్దం ఇబ్బంది పెట్టకుండా, వారి మౌనానికి పరిపూర్ణతను ప్రసాదిస్తున్నది. శబ్దం ఉన్నా మనస్సు చలించని స్థితిని సాధించడమే మౌనానికి భాష్యంగా చెప్పుకోవచ్చు. ఇక్కడ మౌనుల మౌనం అంటే శబ్దం లేని స్థితి కాదు. మనస్సులోని సంకల్ప వికల్పాలు శాంతించిన స్థితిగా చెప్పుకోవాలి. ఎందుకంటే వారు వినేది కేవలం బాహ్యమైన అమ్మవారి మంజీరధ్వని కాదు... ఆ ధ్వని ద్వారా స్ఫురించే భగవచ్చైతన్య ధ్వనులను మాత్రమే. నిజానికి శబ్దం మనస్సును ఆక్రమించి ఏకాగ్రతను భగ్నంచేస్తే అది విక్షేపం. అదే శబ్దం మనస్సును ఆత్మలో లయం చేసుకునే ఏకాగ్రతను ప్రసాదిస్తే.. అది ఉపాసన అనుకోవచ్చు.
అలాగే... అమ్మవారి పాదాలు ఎఱుపు రంగుతో అలరారుతున్నాయి. నిజానికి ప్రకృతిలోని త్రిగుణాలలో సత్త్వగుణం నిర్మలత్వానికి, జ్ఞానానికి, ప్రశాంతతకు ప్రతీక కాగా రజోగుణం చాంచల్యతకు, కామాసక్తికి, వ్యగ్రత, క్రియాశీలతకు ప్రతీకలుగా చెపుతారు. అయితే శ్రీవిద్యా సంప్రదాయంలో అమ్మవారిని స్తుతిస్తూ.. అరుణాం కరుణతరంగితాక్షీం" అంటారు. అంటే అరుణవర్ణం... కరుణ, సృజనాత్మక చైతన్య భావనను కూడా స్ఫురింపచేస్తున్నది. ఇక తమోగుణం అజ్ఞానం, జడత్వం, మోహం లాంటి వాటికి ప్రతీకగా చెపుతారు. ఎఱుపు రంగు రజోగుణానికి ప్రతీకగా సృష్టికి మూలాధారమే కాని అది అహంకారం, స్వార్థపరత, ఫలితాపేక్షలతో మిళితమైతే రాగద్వేషాలకు దారిచూపుతుంది. అయితే అమ్మవారి పాదాల అరుణవర్ణం సాధకుల బుద్ధిలోని రాగద్వేషాలను పరిహరించి, నిర్మలత్వాన్ని ప్రసాదిస్తున్నది.
నిజానికి, గుణములకు లోబడిన వస్తువు గుణధర్మాలకు అనుగుణమైన ఫలితాలనే ఇవ్వగలదు. కానీ గుణాతీతమైన చైతన్యం మాత్రం గుణముల పరిమితులను అధిగమించే శక్తిని ప్రసాదించగలదు. అమ్మవారి పాదాల ఎఱుపు రజోగుణాన్ని సూచిస్తున్నట్లు పైకి కనిపిస్తున్నా, ఆ పాదాల అనుగ్రహం సాధకుడిలో సత్త్వశుద్ధిని కలిగిస్తుందని భావించాలి.
అయితే.. పరస్పర విరుద్ధమైన భావ ప్రకటన ఎలా సాధ్యపడుతున్నది? అంటే అమ్మవారు లోకాతీత, గుణాతీత, సర్వాతీత, శమాత్మికా (లలితా సహస్రనామాలు) కాబట్టి. అంటే ప్రాకృతికమైన వైరుధ్యాలు అమ్మ పాదాల వద్ద పరస్పర సహకార కేంద్రాలుగానూ, సమన్వయ కేంద్రాలుగానూ ప్రవర్తిస్తాయి.
శ్లోకంలో "మనీషా నైర్మల్యం" అనే వాక్యాన్ని వాడారు. మనీష అంటే బుద్ధి, వివేచనాశక్తి, సత్యాసత్య విచక్షణాజ్ఞానం. నైర్మల్యం అంటే నిర్మలత లేదా మలినరాహిత్యం. అంటే అమ్మవారి పాదాలను ఆశ్రయించిన సాధకులకు మనశ్శాంతి మాత్రమే కాకుండా వివేకంతో కూడిన నిర్మలమైన బుద్ధి లభిస్తుంది అంటున్నాడు మూకకవి.
అమ్మవారి పాదాలను ఆశ్రయించడం అంటే ఏమిటి? ఆశ్రయించడం అంటే కేవలం భక్తితో నమస్కరించడం కాదు. సాధకునిలోని అహంకారాన్ని, స్వార్థాన్ని, మమకారాన్ని ఆమె సన్నిధిలో సమర్పించి పునీతులు కావడంగా భావించాలి.
పరిమిత దృష్టితో పరిశీలిస్తే... పరస్పర విరుద్ధంగా కనిపించే శబ్దం, నిశ్శబ్దం, ఎఱుపు, తెలుపు లాంటివి భౌతిక జగత్తులో ద్వంద్వాలుగా కనిపించే భేదాలు మాత్రమే. పరబ్రహ్మతత్త్వం మాత్రం ఈ ద్వంద్వాలకు అతీతమైనది. అమ్మవారి పాదాలు మాత్రం ప్రాకృతికమైన విరుద్ధ ధర్మాలను తనలో సమన్వయపరచుకొని, సాధకుడిని పరమానంద స్థితికి చేర్చే పరాశక్తి తత్త్వ ప్రకటనలుగా, ద్వంద్వాతీత స్థితికి ప్రతీకలు. ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేయాలి.. ద్వంద్వాతీతము అంటే ద్వంద్వాలను పూర్తిగా తొలగించడం అనే భావన కన్నా వాటి ప్రభావానికి లోను కాకుండా ఉండటమే అనే భావనగానే చూడాలి. నిజానికి అదే సాధకుడి ఆధ్యాత్మిక పరిణతిగా చెప్పుకోవచ్చు.
అందువల్ల, అమ్మవారి పాదాలే సాధకుడికి శరణ్యాలు. ఆ పాదనాదమే సాధకునికి అమ్మవారు చేసే ఉపదేశం. ఆ పాదముల కాంతియే సాధకునిలో ఆవిష్కృతమయ్యే జ్ఞానప్రకాశం. ఆ పాదముల సేవనయే సాధకుని చిత్తశుద్ధికి మార్గం. బాహ్య ప్రపంచంలోని వైరుధ్యాలను చూసి కలత చెందకుండా, వాటి వెనుక ఉన్న ఏకత్వ చైతన్యాన్ని దర్శించగలిగినప్పుడే సాధకుడికి నిజమైన మౌనం, నిర్మలత్వం, బ్రహ్మానందం సిద్ధిస్తాయి.
చివరగా అమ్మవారి పాదాల నూపురనాదాలు మనలో అత్యున్నతమైన ప్రణవనాద స్ఫూర్తిని జాగృతం చేయాలని, అమ్మ పాదాల అరుణిమ మన బుద్ధిని తేజస్వంతం చేస్తూ నిర్మలంగా చేయాలని, అమ్మవారి పాదసేవన మనలను ద్వంద్వాతీతమైన పరమానంద స్థితికి చేర్చాలనీ "లోకాతీత, గుణాతీత, సర్వాతీత, శమాత్మిక" యైన ఆ పరాత్పరిని ప్రార్థిస్తూ... స్వస్తి.
పాలకుర్తి రామమూర్తి.
ధన్యవాదాలు రామ్మూర్తిగారూ!
జైహింద్.
వ్రాసినది
Labels:
