గణనీయంబగు భాషలందు తెలుగున్ గాంచంగ మేల్మేలు.. తాన్ విన సొంపై , ప్రకటించు భావ సరళిన్ దృప్తిన్, విశేషించి పల్ ఘన కావ్యామృత సంవిధాన మహిమల్ గాంచంగ నాంధ్రామృతం బను యీ బ్లాగును గొల్పి యుంటి. కనుడీ ! ఆంధ్రామృతం బందుడీ ! .

17, ఏప్రిల్ 2026, శుక్రవారం

పద్యకావ్య రచనల పోటీ!

0 comments

 జై శ్రీరామ్

జైహింద్.

అణిమా ఛందాంతర్గత శ్రీ వల్లభేయ ఛందో దర్పణము. రచన ... శ్రీవల్లభ.

0 comments

జైశ్రీరామ్.

అణిమా ఛందాంతర్గత

 శ్రీ వల్లభేయ ఛందో దర్పణము

                                      రెండవ భాగము

                                       జగతి ఛందము,

                           [వెలసిన వృత్తములు,4096]


            వృత్త ప్రతి పాదమున 12.అక్షరము లుండును,

                        ప్రాస నియమము కలదు,


1.శ్రీమాతా వృత్తము,


           శ్రీమాత చరణాశ్రితమౌ!జీవాళిన్!

           నీమం బొనరగన్!నిరతమ్!రక్షింపన్!

           రామంబౌచు నమ్రతన్ న్గావున్లే?

           కామా దరిషడు ల్దొలగు న్వేగంబున్!


శ్రీమాతా వృత్తము,త,స,స,మ,గణములు,

యతి,,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-221.


2.మనోరమా వృత్తము,


                 రామా!మనోరమా!రాజిత!కల్యాణా!

                శ్రీమా!యమా!వరా!శ్రీకర!శోభాశ్రీ!

                నీమాన!సర్వదా!నీవను భావంబే?

               సోమాశ్రి తాశ్రియై!సుశోభ!బ్రోవున్లే!


మనోరమా వృత్తము,త,ర,భ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-213.


3.విశ్వేశ వృత్తము,


           రక్షమాం!లోకేశ!రక్షమాం!సర్వేశా!

           దక్షయజ్ఞం బార్చి దాక్షిణ్యా?కామారీ!

           దక్షవై! రక్షించు!  ధర్మేశా! జీవాశ్రీ!

           వీక్షితా్ న్వీతుండ !విశ్వార్షం బేర్చుమా!


విశ్వేశ వృత్తము,ర,త,ర,ర,,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1193.


4.ఆర్తిహర వృత్తము,

            రాగివై!భోగివై!రమ్యంపు!తేజివై!

            త్యాగివై!  జోగివై! ధర్మార్థ రక్షవై!

            భోగియే?భూషయై!పూజార్హ దైవమై!

            రోగార్తు !లాపుచున్?రోదింపు లాపుమా!


ఆర్తి హర వృత్తము,ర,ర,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1189.


5.పుణ్యమేర్చు వృత్తము,


                  రాజిత కల్యాణ!రామ కార్యార్ధివై!

                  భూజాత!శ్రీ మాత!పూజితం బేర్చితే!

                  నీజవ సత్వాలు!నేవమౌ?రమ్యమౌ!

                  పూజిత రామంబు!పుణ్య మేర్చే వయా!


పుణ్య మేర్చు వృత్తము,భ,త,ర,ర,గణములు,

యతి.7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1187.


6.విశ్వ రక్ష వృత్తము,

 

               గోమాయు నైజులే?కోకొల్ల లిద్ధరన్!

               వే మాయ జేయవే?విశ్వంబు రక్షకై!

              క్షేమంబు గానిచో?శ్రీమంత!మౌనొకో?

              భీమాల బాపగా!భీమేశ!రా వడిన్!


విశ్వ రక్ష వృత్తము,త,ర,త,ర,వృత్తము,

యతి,7.వ యక్షరము,వృ,సం:-1301.


7.యుక్తిలు వృత్తము,


               భుక్తికై! పాపాల!భూషితం బలమెన్!

               రక్తి కై!రాజ్యంబు రౌద్రతం జెలగెన్!

               ముక్తి కై!యోచించు!మోదులే!గనకన్?

              యుక్తి తో దీర్చంగ!యుత్తమంబొనరన్?


యుక్తిలు,వృత్తము,ర,త,ర,స,వృత్తము,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:- 1699.


8.చేవ్రాలు వృత్తము,

              

             చేవ్రాలు జేసేటి చదువు లేకున్నన్?

             శ్రీ వ్రాత మార్చేటి!జిగి మిషంబాయెన్?

            ఏవ్రాత కేమేర్చె నిహము దేవుండే!

            నీవ్రాత తీరేమొ?నెవ డెరుంగున్లే?


చేవ్రాలు వృత్తము,త,త,న,మ,గణములు,

యతి,7!వ,యక్షరము,వృ,సం;- 485.


9.నీతి నియమ వృత్తము,


                సాము గరడీలు చాలించి సాగుమా!

                నీమ నియమాలు నీచెంత నిలుపుమా!

               భాము లెడబాయు భద్రుండ వౌ మికన్!

               తామస మదేల?ధర్మంబు!గావగన్!


నీతి నియమ వృత్తము,భ,జ,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1327.


10.తెరంగు వృత్తము,


               భజన తరింపు!వాత్సల్య మేర్చుతన్?

              సుజన వరాశి!జూపించు! ధర్మమున్!

              నిజము తెరంగు నీతెంచు!నీతినిన్!

              వ్నరజపు! శ్రేయంబు!వర్ధిల్ల నెంచుమా!


తెరంగు వృత్తము,న,త,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1320.



11.కీర్తి మ్రోగు వృత్తము,


                 కొండంత యండైన కోదండ స్వామీవే!

                 ఛెండాడి దుష్టార్తి!ఛేదించి దుర్నీతిన్!

                 నిండారు నీకీర్తి!నిద్ధాత్రి మ్రోగంగన్!

                పండించు శోభాశ్రి!భాగ్యో దయుండీవై!


కీర్తి మ్రోగు వృత్తము,త,త,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-293.


12.భంగపడు,వృత్తము,

      


                మేలెంచి వర్తించు!మీరె దేమిటులన్?

                చాలించు దుర్నీతి!జైత్రు డంచనకన్?

                కీలెంచి వాతందు!కిల్భిషం బౌతన్!

               కాలంబు జాడింప!భంగమౌ?జగతిన్!


భంగపడు వృత్తము,త,త,ర,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము వృ,సం:-1701.


13.చేదు జీవన వృత్తము,


                   నీమార్తి లేనట్టి!నీచతం జనంగన్?

                  కామాది షడ్వర్గు!కట్టుగా!వరించున్!

                   రామంబు రానీదు!రక్కసం బదెంచున్!

                   క్షేమంపు జీవంబు!చేదునై!భరంబౌ?


చేదు జీవన వృత్తము,త,త,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:677.-


14.కాలకలుషిత వృత్తము,


                    వినయం బేమాయె?విజ్ఞానుం డీవయున్!

                    కనవేమీ మాయ!కాలంబె?కల్మషమ్!

                   మనలో నైక్యంబు!మాయాజాలం బయెన్!

                    తనగొప్పం చాటు!దాష్టీకంబే?ఘనమ్!


కాల కలుషిత వృత్తము,స,త,మ,ర,,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1060.


15.అర్థభావన వృత్తము,


                   పరోపకారంబు!భద్రమా?భూతలిన్!

                   వరార్థ భావంబె?వర్థమానం బవన్?

                   పురాల దోచేటి?పూజ్యతే?వర్తిలన్!

                   కరాళ దంష్ట్రలకాటుకే?వాటమౌ!


వరార్థ భావము=శ్రేష్టమగు ధనసంపాద నేచ్ఛ.


అర్ధ భావన వృత్తము,జ,త,ర,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1190.


16.పెన్నాశ,వృత్తము,


              అదాని,యంబాని!యంతకున్మించంగన్?

              నిధాన మూనంగ!నెంతయో వింతే!యౌ!

              క్షుదార్తి బాయంగ!చూడగా!నెన్నాళ్ళో?

              మేథావు లాస్యాన!పొందరే?శూన్యంబున్!


పెన్నాశ వృత్తము,జ,త,ర,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-166.


17.జాత్యహం వృత్తము,


                   జ్ఞాన మెంతున్న?స్వజాత్యహం బెచ్చునై!

                   కాన రానట్టి స్వ కామ్యతన్గాచులే?

                    మాన హీనంబిడి!మాడ్చులే?మంచినిన్!

                   దీన రక్షార్ధివి! తేజత న్దీర్పరా!


జాత్యహం వృత్తము,ర,భ,ర,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1203.


18.నిందార్హ వృత్తము,


                 నీరు లేని బావి!నిందార్హ దానమే!

                 పోరు లేని జన్మ భవ్యార్థ మేర్చు లే!

                 చేరలేని గమ్య సంసార మింతెలే?

                కోరు ముక్తి భక్తి!కొండంత!దైవమున్!


నిందార్హ వృత్తము,ర,జ,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1323.


19.రోదలేర్చు వృత్తము,


                 రాజులేరి?నేడు!రాజ్యాల నేలగన్!

                 భోజులైరి?సర్వ భుక్తాళి భోగాలన్!

                  రోజు లేమొ?మారె!రోదింపు లేపారెన్!

                 భీజ తేజము!మాసె!భీభత్స చిహ్నాలన్!


రోదలేర్చు వృత్తము,ర,జ,త,మ,గణములు

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-299.


20.ఇచ్ఛ నడచు వృత్తము,


                    ఇచ్ఛ వచ్చుతీరు నెంచంగ!సరియే?

                   మెచ్చు మంచివీడి మెల్గంగ!దురితమ్!

                   నచ్చు ధర్మ మెంతొ?నారాధ్యమగులే?

                   పచ్చ గడ్డి మేత!జాతంత!చెడుగౌ?


ఇచ్ఛ నడచు,వృత్తము,ర,జ,త,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1835.


21.కల్యాణ వృత్తము,


                కానుమా!సమస్త!కల్యాణ భోగాలన్!

               మానుమా!పరావ మానంబు!పాపంబౌ?

               దానమీయ నిన్ను!ధర్మంబు!కాపాడున్!

               మాన భంగ మెంచ!మట్టౌదు!విద్ధాత్రిన్!


కల్యాణ వృత్తము,ర,జ,త,య,గణములు, 

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;811.


22.లోకమేలు,వృత్తము,


                మాకేమీ?రావాయెన్? మంత్రాలూ తంత్రాలున్!

                శ్రీకాంతా!యేకాంతా!సింహాద్రీశా!శ్రీ పోషా!

               లోకా లేలే!స్వామీ!శ్లోకింతున్గావంగా!

               శోకాలం బాపంగా!శోధింపింకేలయ్యా?


లోకమేలు వృత్తము,మ,మ,మ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-01.


23.హృత్ప్రభా వృత్తము,


                  ఆద్యంత రహితా!యస దృశ!ప్రజ్ఞా!

                  హృద్యంత!ప్రభావా!యిన సమతేజా!

                  మిథ్యా జగమునన్మెదలగ!జేయన్?

                 సర్వోప కరతన్!జయమిడు!దేవా!


హృత్ప్రభా వృత్తము,త,స,న,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-733.


24.కలి నరక వృత్తము,


               నరకమె?కలి"-నరుల కనగా!

              కరక సమున!కదల దగునా?

              చెరగొని చెడు!సిరి వరలుమా!

              మెఱుగున జను!మిడియకుమా!


చెర గొని చెడు=చెడును చెర బట్టి,


కలి నరక వృత్తము,న,న,న,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-2068.


25.మిత భాషణ వృత్తము,


               మిత భాష్యంబె?సు మిత్రత్వం!బేపార్చున్!

              స్థితి బాగౌ?నిల జేజేలన్?కీర్తింపన్?

              గతి మార్పెంచిన!కానీదీ?లోకంబున్!

             నత ప్రజ్ఞాళికి!దోషంబౌ?న్యాయంబే?


మిత భాషణ వృత్తము,స,భ,మ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,రం;-052.


26.నర్మాల దేల్చు వృత్తము,


                     పచ్చ కామెర్లచే?పారంబు గోరంగన్!

                    నచ్చి నట్లన్యులం!నర్మాల దేల్చంగన్?

                    పుచ్చు భావాలచే?పెట్రేగి!నర్మాలన్!

                   కచ్ఛితం బెంచక!గాసిల్ల న్యాయంబే?


నర్మాల దేల్చు వృత్తము,ర,ర,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-275.


27.చేతనా శూన్య వృత్తము,


                 చేతనా శూన్యులు!జీవార్తి చేతనన్!

                 చేతన లేనట్టి కర్మాను వర్తులై!

                 భీతి చేతనమున పోగాల భాషులై!

                 పాతకా లాకర్ష!భాష్యంబు సేయరే?


చేతనా శూన్య వృత్తము,ర,త,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1315.


28.కార్యవాద వృత్తము,


                    కార్యవాదు!డెన్న!కమ్రుడై గన్పించున్

                    వార్యముల్ల డంగ!భద్రతే?కాంక్షించున్!

                    శౌర్యమే!మదుంచి!సర్వదా నమ్రుండై!

                     చర్యలన్సమాశ్రి!సామ్యతం సాధించున్!


వర్యముల్లడంగ=అడ్డంకులు తొలగగా,శౌర్యమే మదుంచి÷

పరాక్రమము మదిలోనే నిల్పి,


కార్యవాద వృత్తము,ర,జ,ర,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-291.


29.వేదింపు,వృత్తము,


                వాదింపు వేధింపు!వధ సామ్య తత్వమ్!

                ఛేదింప కరాల!చిదిమేటి!తీరే?

               మోదంబు లేదెంచ!ముదురైన రోగమ్!

               వేధించు రక్తాశ!విధి తీర్పు చావై!


వేధింపు వృత్తము,త,త,స,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-741.


30.ధారుఢ్య వృత్తము,


                 తుత్తురు బెండెంతొ?తులనౌ!ధారుఢ్యమ్!

                మెత్తురు శక్తెం చమితతం బానందమ్!

               సత్తది తత్తెంచ!సదయన్ రక్షించున్!

              వత్తి వెలుంగేను!పర బ్రహ్మంబే యౌ!


తుత్తురు బెండ=అతిబల మొక్క,సత్తు=సత్యము,తత్=

ఆపర బ్రహ్మము,వత్తి వెలుంగు=దీపకాంతి,


ధారుఢ్య వృత్తము,స,త,స,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరవృ,సం:-229.


31.పోషక వృత్తము,


             చక్కెర రోగము!రోగంబు!కాదయా!

            మెక్కిన చేదుకు!మేలేర్చు జీవికిన్!

            తిక్కగు వైద్యంబు!తీర్చేది?సున్నయే?

            చక్కటి పోషక  సాధ్యంబు నౌ నిలన్!


పోషక వృత్తము,భ,భ,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1335.


32.జగన్మాయ వృత్తము,


                 సరియైన పేద సాయంబె!సత్యమౌ!

                నిరుపేద లంచు నేర్పంటె?కులమున్!

               పరవేమి లేని!భాగ్య ద్రోహంబయెన్?

              నిర వద్య తీరు!నీతెంచ న్యాయమ్!


నేతెంచు=నాయకు డూహించు,


జగన్మాయ వృత్తము,స,జ,మ,ర,వృత్తము,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1068.


33.జూదము కాని వృత్తము,


                    పేదయైనా!సరే?పెన్నిథైనా సరే?

                    జూదమా!కాదయా?జుర్రంగ!న్యాయమ్?

                    సాధు రక్షెంచునే?సర్వము న్బంచగా!

                   బాధ లేకుండునే?భారతాంబే మగున్!


సాధు రక్షెంచు=అమాయక జనుల పరిపోషణ నూహింపగా,

సర్వమున్బంబంచన్=సమస్త ధనము పంచి పెట్టగా,


జూదము కాని వృత్తము,ర,ర,ర,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1171.


34.పీడ తొలగని వృత్తము,


                   ఏడు పదులైన!యేడ కేగె?సామ్యమ్!

                  పీడ తొలగింపు! వీడదాయె?భువిన్!

                  బోడితల జుట్టు పొందు నాయె?గనన్!

                  వ్రీడ విడి నీతి!పెంచు మింక?రసన్!


పీడ తొలగని వృత్తము,భ,జ,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-689.


35.స్వంతేచ్ఛ వృత్తము,


                స్వంతేచ్ఛ!స్వేచ్ఛయే?సర్వేచ్ఛ!నెట్లౌనే?

                పంతెంచు జీవమై!భాసిల్లు!నెట్లునో?

                గొంతెమ్మ కోర్కెలు!కోరేటి రోజులన్!

                వింతేగ?సామ్యత!విశ్వాస శూన్యతన్!


స్వంతేచ్ఛ వృత్తము,త,ర,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-277.


36.మత నెప వృత్తము,


                  జనన మరణ సమత!ధాత్రినిన్!

                  మనగ కులము మతము సాకునన్?

                 వినరు పెరల వెతలు నీర్ష్య తోన్!

                 కనగ కులపు గణన పెంపుకే?


కులపు గణన=కులజన సంపాదన.పెరల 

వెతలు=ఇతరుల కష్టములు,


మత నెప వృత్తము,న,న,న,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:1537.-


37.అజేయ వృత్తము,


                నిజంపు బీదకాని వారలే గదా?

                భుజింపు ధోరణిన్?పురోగ మించిరే!

               సజాతి మేతకై!సదా చరింపగా!

               అజేయు లౌటదే?హరా!గనంగదే!


అజేయ వృత్తము,జ,ర,జ,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1362.


38.అమ్మ మనసు వృత్తము,


                     నిథి నిక్షేపాల!నే ధన్య!నాకేలన్?

                    గుది బండెంతైన?కూర్మెంచి!వర్తింతున్!

                    సొదలేర్చే టప్పు!శోధింప!నే నాడున్!

                    విధి నిర్వాకాలన్!వేధిల్ల!నొక్కింతన్!


అమ్మ మనసు వృత్తము,స,త,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-292.


39.చేగేల?,వృత్తము,


                తెగించి చేసేటి!తెప్పలౌ!యప్పులే!

                బిగించి బాధించు భీతమౌ!చేతలే!

               చేగేల?తిండెంచి!చివ్వతో?జీవుడా!

               సాగించు ధర్మంబు!సత్యమౌ?పాలనన్!


చేగేల?=క్రూరత్వ మెందుకు?


చేగేల వృత్తము,త,త,ర,ర,గణములు,

యతి,7.వయక్షరము,వృ,సం:-1189.


40.భవిత వృత్తము,


              అప్పు కుప్పలతో?నల్లాడు భావియున్!

             చెప్పుకో నగునే?చే దోడు !లేకనే?

             తప్పు పంపకముల్!దండింపు!గాదొకో?

             గొప్పకై దనరన్?గోల్పోవు!సర్వమున్!


భవిత వృత్తము,ర,స,త,ర,గణములు,   

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1307.


41.ముందూహ,వృత్తము,


               ఈనాటి భుక్తంబు!యెంతో తృప్తాయెగా!

               ఏనాడు యేమౌనొ?యేలన్లే ?యందువే!

              కానంగ రాబోవు?కష్టా లే  జాతికిన్!

              దీనార్తి దీర్చేవ!దివ్యంబౌ! జీవులున్!


ముందూహ వృత్తము,త,త,మ,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1061.


42.భూభార వృత్తము,


               శ్రేయో భిలాషివై!శివమెంచు జీవా!

               దాయాది పంతమే?ధర మాపు నీర్ష్యన్

               బోయీవు!భూభరంబురు భక్తి మోయన్!

              నీయిచ్ఛ స్వేచ్ఛ తన్నిడు పెంచు మోక్షమ్!


భూభార వృత్తము,త,ర,స,య,గణములు,

యతి,.7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-725.


43.వరసాయి వృత్తము,


                  శ్రీసాయి వరమే!జీవ నాడై!యొప్పన్?

                 వేసార వలదె?భీజ తేజుం డౌచున్!

                 కాసార జలముల్! కన్గవ న్రానీకన్!

                 దోసాల చరులన్!తూలజేయ న్మేలౌ?


వరసాయి వృత్తము,త,ర,ర,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-149.


44.గోసామి వృత్తము,


                 గోసామి!భూసామి! గుణ గణు డీవై!

                 మోసాలు దోసాలు!మెడ నెడ మొప్పన్!

                శాసించు సత్యమ్ము!జయమగు నిత్యమ్!

                  ఈసారి నీచెంత!నెవడుర?నిల్చున్!


గోసామి వృత్తము,త,త,స,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-731.


45.వేధనా వృత్తము,


              వేధించు నిల్లాలు!ఛేదించు మగనిన్!

              వాదించు రోధింప!వాగ్ధాటి పఠిమన్!

              మేథావి తానంచు మెల్గంగ జూచున్!

             శోధింప భర్తెంతొ?క్షోభాయ తలరున్!


వేధనా వృత్తము,త,త,త,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-805.


46.:కానరాని,వృత్తము,


               కానదేమియు?నీకాలాన తలంపన్!

              మేనులో?మదమే!మేల్కొల్పు. !జనాలన్!

              తానుగా!ధనతన్!దర్పంబు జెలంగున్!

             భాను నైన సరే?భాషించు  దురోక్తిన్!


కానరాని వృత్తము,ర,స,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-283..


47.సు యోగ్య వృత్తము,


                 సారమౌ!జలముల్!సర్వత్రా!సు యోగ్యమ్!

                పారమౌ!జడధిన్!పర్మాత్ముండు!నొప్పున్!

                వీరమౌ! స్థలమే? వీరాళిన్! వరించున్?

               తారకం బలరన్! ధర్మంబే? స్థిరంబౌ?


సు యోగ్యతా వృత్తము,ర,స,మ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-539.


48..విద్వత్కర వృత్తము,


                  పారగు న్విద్వ  త్కవనాద్యున్? శివునిన్!

                  తీరుగా లోకాలు తిరంబేర్చు! విభునిన్!

                  సారమౌ!విజ్ఞానంబు జయంబోపు!సురలన్!

                  మా రము న్శర్వు!మది న్గొల్త నిశమ్!


మా రమున్ శర్వున్=మా మనోభీష్టమైన శివుని,


విద్వత్కర వృత్తము,ర,త,య,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1625.


49..మేర మీర వృత్తము,


             కానరా వేమంచు?కరంబు న్ప్రార్ధింతున్!

            దీన బంధో?రమ్ము!స్థిరంబు న్గావంగన్!

            మేర మీరన్లేను!మితెంచన్?ధర్మంబున్!

           కోరిక ల్దీర్చేటి గురుండీవే? నాకున్!


మేర మీర వృత్తము,ర,త,య,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-99.


50..దీన రక్ష వృత్తము,


              దానమే!చేయంగ!ధనమే!లేదాయెన్!

              ధీనుండ! దిక్కీవె? స్థిర మేర్చ న్గోల్తున్!

              సాను కూల్యంబేర్చి!జగతిన్!ఛందాలన్!

             జ్ఞాన మీయం దీర్చు!సదయం!సర్వేశా!


దీన రక్ష వృత్తము,ర,త,స,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-227. 

51.మనాశ్రి వృత్తము,


                నార సింహా! నామనాశ్రి! బ్రోవన్రా!

               పారమార్థంబెంతు!భద్రం.బేర్చు శ్రీశా!

              గౌరవం బేపార!కారుణ్యం బిడ న్రా!

             పోర లేదేనాడు?పొందీ వేను? నాకున్!


మనాశ్రి వృత్తము,ర,త,మ,య,వృత్తము,

యతి.7.వ యక్షరము,,వృ,సం;-547.


52.దైవాంశ వృత్తము,


             మానవా!దైవాంశ మనగ? నీదెలే?

             కానుమా!సర్వంబు,కరుణమేపారన్!

            మానమౌ మంచెంచి!మనుమ మన్వంతమ్!

           దీన రక్షే! రక్ష!  దివురు మోక్షంబున్!


దైవాంశ మనగ=దేవతాంశ యనగా,మన్వంతమ్=జీవితాంతము,


దైవాంశ వృత్తము,ర,త,న,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-477.


53.నీలిమేఘ వృత్తము,


                కాలమే!నా దంచు గర్వం బేల?నయా!

               నీలిమేఘాలంటి!నేమౌనో?యశువుల్!

              వేలుపౌ?మిద్ధాత్రి!విశ్వేశ్వరం బొనరన్!

              గాలి మేడ లవేల?కాదేదీ?భ్రమయే!


నీలి మేఘ వృత్తము,ర,త,మ,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1561.


54.పదిల వృత్తము,


             వదల వలదు!పరముల భక్తిన్!

            నిథులు గనగ నిగుడుట తప్పౌ?

            నెదల సొదలు నిరత మనంగన్?

            వదులు చెడును!పదిల మదే!నౌ!


పదిల వృత్తము,న,న,న,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృసం:-1024.


55.చెలిమి వృత్తము,


               కలుము లిలను!కలయె నౌ?నెంచన్!

              చెలిమి నిలుచు!చిరము!జీవాలన్!

              బలిమి దివుర!తగదు!పాడెంచున్!

              పలుకు నిజము!పరమ!మొందంగన్?


చెలిమి వృత్తము,న,న,న,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:512.-


56.తపోదీక్ష వృత్తము,


               అనితర సాధ్య మ్మ వలీల సాధ్యమ్!

                ఘన తప దీక్షే?గమి జేర్చు సత్యమ్!

                మనువున భక్తే?మమతాను రక్తౌ!

               కన గల దైవం గమి జేర్చు!భక్తిన్!


తపో దీక్ష వృత్తము,న,య,స,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-770.


57.విశ్వస నీయ వృత్తము,


                       కనుమిల సర్వం! గర్వంబును లేకన్!

                      వినుమిల ధర్మమ్!విశ్వాసము తోడన్!

                      కనెదవు!దైవం!కామ్యార్థపు భక్తిన్!

                      కొను మిల! ముక్తిన్?గో బ్రాహ్మణ పూజన్!


విశ్వస నీయ వృత్తము,న,య,త,య,గణములు,

యతి,7.వ,యతక్షరము,వృ,సం;-784.


58.జీవ ధర్మ వృత్తము,


          

                     తనువది మాయున్!ధర్మంబే?సు రక్షౌ!

                      మనుజు లవినీతే?మాయంద్రోలు భూమిన్!

                      చను బుధ మేథన్!సాధ్యంబౌను!సౌఖ్యమ్!

                     మనసున భేదమ్?మాపున్జీవ ధర్మమ్!


జీవ ధర్మ, వృత్తము,న,య,మ,య,గణములు,

యతి,7.యక్వషరము,వృ,సం:-528.


59.సుభూష వృత్తము,


                నరక మిదేనా?న్యాయము న్త్యజింపన్!

                పెరు గదె? మంచై!పేర్మినిం!సు భూషౌ?

                తెరువకు దుష్టం?తీరు తారు మారౌ?!

                 మొరగకు నిచ్ఛన్?మోక్షమే!నెడంబౌ?


సుభూష వృత్తము,న,య,ర,య,గణములు, 

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-656.


60.నరాళి వృత్తము,


             తును మవినీతిన్!తీరమును జేరన్?

             మనుము సుభాషన్!మంచి యగు నెంతో?

             తినకు పరాస్తిన్?తీరు చెడు!భావిన్!

             కనగను దైవమ్!కాచు నరాళిన్!


నరాళి వృత్తము,న,య,భ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-912.


61.సాధారణ వృత్తము,


                 భయమది లేదా?బధింపగ న్నొడ్లన్!!

                నియమము మీరన్?నిందింపగున్ జీవమ్!

                శ్రియమది నిత్యమ్!ఛేదింపగున్ సౌఖ్యమ్!

               నయముగ మెల్గన్?సాధారత న్గల్గున్?


సాధారణ వృత్తము,న,య,త,మ,,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-272.


62.సురవరద వృత్తము,


                  పరముడ వీవే?పరమాత్మా!శ్రీశా!

                 సురుచిర జీవమ్!చొరనిమ్మా!దేవా!

                 వరమయ జ్ఞానమ్!వశితంబై!యొప్పన్!

                సుర వర!దంబుల్!చొరవ న్దీపించున్!


సుర వరద వృత్తము,న,య,స,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-208.


63.ధీన విలాప వృత్తము,


                   రస విష మౌచున్?రాజిలె!ధర్మంబున్!

                  పస ధన మాశ్రై!వాదయె?సత్యంబున్?

                  అస దృశ లీలన్!యార్తి ఘటింపాయెన్!

                   దెస విడె!నీతే?ధీనత!కానన్! రాకన్?  


పస ధన మాశ్రృ=ధనముయొక్క పట్టు నాశ్రయించినదై!


ధీన విలాప వృత్తము,న,య,భ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-400.


64.జగమేలు వృత్తము,


               కడు వెడ గేలన్?కలిమియు రాగన్!

              విడువడు!స్నేహమ్!విరహము దోపన్!

              కుడి యెడ మెల్లన్!కుడుపును!నాశమ్!

             జడియడు కీడున్?జగమునె యేలన్?


జగమేలు వృత్తము,న,త,నయ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1000.


65.దురహ వృత్తము,


                మురికగు చేష్ట ముష్టైన న్విడండే?

               తిరమున కాచు తీరెంచు న్ధనంబున్!

               పరమగు నూహ భావంబే?గనండే?

               తిరిపెపు బుద్ధి!తీరెంచు న్ననిశంబున్!


దురహ వృత్తము,న,జ,మ,య,గణములు

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-568.


66.సద్బోధ వృత్తము,


              మనుజు డీవయ్యు మర్మంబేలనోయీ?

             జనము తీరెంచి!సత్కర్మ మదివై?

             గొనుమి!సర్వేశు కూర్మిన్!శ్రీకరంబౌ?

             తగదు మాంత్రీక తత్వం బిద్ధాత్రిన్?


సద్బోధ వృత్తము,న,త,మ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-296.


67.సగటు జీవన వృత్తము,


                    తగదు మాంత్రిక తత్వంబి ద్ధాత్రినిన్!

                   వెగటు జీవన విస్తేర్చు న్విశ్వమున్!

                    సగటు జీవుల శాశింప న్నీరమౌ!

                    తగను సాగంగ  ధర్మంబౌ?క్ష్మా తలిన్


సగటు జీవన వృత్తము,న,భ,మ,ర,గణములు,

యతి,7..వ,యక్షరము,వృ,సం:-1080.


68.సన్మతి వృత్తము,


              భరత జాతెంతొ?భవ్యత గనంగన్!

             నిరత మానంద!నేవమొన రంగన్?

             గురు తపోనిష్ట!కూర్మిగన దీప్తిన్?

             వరలు!సన్మతి!భారతి నె!గొల్తున్!


సన్మతి వృత్తము,న,త,భ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-936.


69.రక్షణీయ,వృత్తము,


              రామ!నీ నామమె!రాజశ్రీ!కల్యాణమ్!

             సోమమే?నీమత!సాధు రక్షార్థంబౌ?

             కోమలా కారత!కూర్మి చేకూర్చున్లే?

             నీమ మీవౌచిల!నేర్మి రక్షించన్రా!


రక్షనీయ వృత్తము,ర,భ,ర,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-211.


70.ముక్తిడు వృత్తము,


               పోవునా?దోషంబు!పుణ్యంబు దూరంగన్?

              కావులే?దైవము కాస్తంత!భక్తెంచన్!

              నీవె?నాదిక్కన!నిన్పెంచి పోషించున్!

              జీవ ధారుఢ్యత!చేకూర్చి ముక్తీయున్!


ముక్తిడు వృత్తము,ర,భ,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-307.


71.చెడెంచు వృత్తము,


                వాసియై!భూషిల వాసంతము!నీదౌ!

                దోసమే?నాశము!దూరాంత మదేనౌ?

               శాసనా లెంచుమి!సద్దామ మదేరా!

              రాస లీ లెంచకు?రమ్యంబు!చెడెంచున్?


చెడెంచు వృత్తము,ర,భ,త,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-819.


72.వరంబ వృత్తము,


              చేరువౌ?శ్రీలకు!స్థిరంబది!ముఖ్యమ్!

             తారకుండీవన?థరం జను నీతిన్!

             పారమౌ?కీర్తికి!వరంబగు జన్మమ్!

             కారమే?పెచ్చిన! కఠోరపు!జీవమౌ!


వరంబ వృత్తము,ర,భ,జ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-863.


73.నీమం చర వృత్తము,


                 మంచియౌ!జీవము!మనీషిగా!మార్చున్!

                సంచితార్థాలవి!చరంబు లిద్ధాత్రిన్?

                పెంచుమా!నీతిని!విరించి దీవింపన్?

                చంచలం బేలయ?చరించు నీమానన్!


నీమం చర,వృత్తము,ర,భ,జ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-351.


74.జ్ఞాన జ్యోతి,వృత్తము,


                కానలేవేమియు?కండ్లు లేక?భూమిన్!

                మానసంబందు!మంచినే?వరింపన్?

               జ్ఞాన దీపంబున!సాధ్యమౌ?ననేకమ్!

               ధీన రక్షెంచుమ!దివ్యుడీవె?భువిన్!


జ్ఞాన జ్యోతి వృత్తము,ర,భ,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-691.


75.రక్షణ వృత్తము,


            అన్న దాతీవయ!అన్న మిచ్చెదవే!

            మిన్నగా!దేశము మేలు కోరెదవే!

            వెన్ను దన్నీవిల!విశ్వరక్షణలోన్!

            అన్న రైతన్నకు!హాయియౌ!ననిశమ్!


రక్షణ వృత్తము,ర,భ,ర,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1719.


76.జివురొనరు వృత్తము,


                    రావము ల్రంజిల!రస పిపాశివై!

                    భావము ల్దీపిల!వరదుడీవయౌ!

                    శ్రీ వరామంబులు!జివురు నిద్ధరన్

                   దీవనన్!దివ్యులు!దివురునీదరిన్!


 జివు రొనరు వృత్తము,ర,భ,న,ర,గణములు,

యతి,7.యక్వషరము,వృ,సం:-1523.


77.తిరమిడు వృత్తము,


                భావనే?భక్తయ?ప్రభావ మెంచుమా!

               జీవమే?ముక్తిడ!శివంబు నౌ గదే?

               కావగా?దైవమె!గడంగు!నిత్యమున్!

              దేవరా?శ్రీవర!తిరంబు!నీయుమా!


తిర మిడు వృత్తము,ర,భ,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1331.


78.శుభానవా వృత్తము,


                 వర మల్లేశా!శుభానవా!యుమేశా!

                  పరమా నందంలు భాసిలం!భజింతున్!

                  స్థిరమౌ?జీవంబు!శ్రీలచేం బరంగన్!

                  కరుణన్? గైసేయు !గౌరవం బలరన్!


శుభానవా వృత్తము,స,త,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-676.


79.రక్షౌ దక్ష వృత్తము,


                కలి సాంగత్యంబు!కరాళంబై!జనెన్?

                వెల లేదాయెం భువి రక్షే శ్రీ యనన్?

               చెలిమిం గోరంగ!శివంబే?లేదయెన్!

               పలు దుర్మార్గాల!పరంబై?సాగెనే?


రక్షౌ దక్ష వృత్తము,స,త,య,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1130.


80.నిరుపమ,వృత్తము,


              పరమా నందంబు బరగె! నావాడా!

              స్థిర భక్తిం గొల్వ! జివురు సౌఖ్యంబున్!

             వరదా! సర్వేశ ! వరద  మోంకారా!

             పరముం డీవయ్య!పరమ!మల్లేశా!


నిరుపమ,వృత్తము,స,త,న,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-484.


81.జగదేక వీర,వృత్తము,


                 సుమతిం దీర్పంగ!సుతలాదు లెల్లన్?

                 భ్రమలం బాయంగ!పరమాత్ము డీవై!

                 క్రమతం పాలించి!కరుణించు దేవా?

                సమ ధర్మం బీవె?జగదేక వీరా?


జగదేక వీర వృత్తము,స,త,స,య,గణములు,

 యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-740.


82.పాటెంచని వృత్తము,


                    పదవీ భ్ష్రష్టంబు!పాల్పోని?జగమున్!

                    విధి నిర్వాహంబు!విస్తిన మనముల్!

                    నిథు లాశే?తప్ప?నిర్వీర్య మొనరన్?

                   పదిలం బెంచంగ!పాటెంచ రవనిన్!


 పాటెంచని వృత్తము,స,త,త,స,గణములు,

యతి .7,వ,యక్షరము,వృ,సం;-1828.


83.ఆదర్శ వృత్తము,


              సతతం బీవెల్ల?సద్ధర్మంబె నెంచన్?

              గతి శోభాయంబు!కారుణ్యంబు నోపున్!

              మతి మంతుండీవు!మర్మం బేల?నయ్యా?

              అతి నాశంబేర్చు!యాదర్శుండ!వౌమా!


ఆదర్శ వృత్తము,స,త,మ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-548.


84.శ్రీమంత వృత్తము,


                 గత జన్మంబీవు!కనగ శక్యంబే?

                 మతి జొప్పించీవు!మహిమ జూపంగన్!

                 నుతి మంతు డౌదు?చొరవ దైవాంశన్!

                 స్థితి జే కూర్పం గ?శివమె?శ్రీమంతమ్!


శ్రీమంత వృత్తము,స,త,న,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-480.


85.అడియాశ వృత్తము,


                 నడిపించే?దేవు నాదరణం బెంచన్?

                వడి గండా లెల్ల!పారును వేగంబున్!

                గుడిలో?దేముండు!కూర్చును!సౌఖ్యంబుల్!

                అడియాశ లేలయ్య?హాయిగ జీవింపన్!


అడియాశ వృత్తము,స,త,భ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము, వృ,సం;-420.


86.విశ్వాస వృత్తము,


               కృత కృత్యుండీవు!గెల్వంగ న్తపనన్?

              మతి మంతుండౌచు!మాయం ద్రోలు మికన్?

               గతి గూర్చు న్దైవ! కార్యాలం! శివుడే?

               వెత లే దీధాత్రి!విశ్వాసం బమరన్?


విశ్వాస వృత్తము,సత,మ,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1572.


87.శాంత వృత్తము,


            శివమే?శాంతంబు!చివరి వరకున్!

           జవ సత్వము లెల్ల చతికిల పడన్!

           భవ దూరంబేర్చు?భవుడు!శివుడే?

           దివి దైవం బెల్ల?దిగెను!భరతిన్!


శాంత వృత్తము,స,త,న,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-2016.


88.శూల పాణి వృత్తము,


               వరాశీవే?దేవా!పారగా!మా రారీ?

               సురేశా!భోగేశా!శూలపాణీవే?లే!

              ధరార్తిం బాపంగా!దండనం మాపంగన్?

             నరాంతంబోపంగన్!నర్తిలే!ద్రోహాళిన్!


శూల పాణి వృత్తము,య,మ,ర,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-130.


89.జరార్తి వృత్తము,


             పురాంతం బేర్పంగా!బుధాళిన్మాడ్చంగా!

             జరార్తిం ద్వేషింపన్?చరింపే?నిండిన్లే?

            వరాశాక్రాంతంబై!పరంబున్దూషింపన్?

           కరాళం బిద్ధాత్రిన్గడంగెన్?రక్షీవే?


జరార్తి వృత్తము,య,మ,య,మ,గణములు,

,యతి,7.వ,యక్షరము,వృసం;-058.


90.విజ్ఞతా వృత్తము,


              తలపం గలవె?ధాత్రినిన్!బుధంబుల్!

             విలువెంచు!పరుల విజ్ఞతన్!కరంబున్!

             తలపెట్టు మిల!ధర్మమున్!తరింపన్!

             చెలిమెంచి జను!శ్రేయమౌ?శుభాలన్!


విజ్ఞతా వృత్తము,న,న,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-604.


91.వెలుగౌ వృత్తము,


              తలంపే?సరిగ!ధర్మత న్వర్తింపన్?

              వెలుంగే! యగును!విశ్వము న్హర్షించున్!

             వెలుంగే?వెలుగు!భాషల న్యోచింపన్?

             కులం బెంచకుమి!కూర్మియే?యౌన్నత్యమ్!


వెలుగౌ వృత్తము,య,న,ర,మగణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-186.


92.శమతా వృత్తము,


              శమంబే?క్రమత సరగన్!గణ్యంబౌ!

              శ్రమించే?జనుల కిలలో?సంతృప్తౌ?

             నమంబే?సురమొసగున్?నాశాంతమ్!

             భ్రమం బేలయ?శుభగతన్!భాషింపన్!


శమతా వృత్తము,య,న,స,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-250.


93.సత్కృత వృత్తము,


               విరించే?భీతిల్లు!విద్వతుం డేనంటే?

               తరింపే?శూన్యంబు!తర్కమే?శుష్కంబౌ?

              భరింపే?లేనట్టి!బాధలే?వేధించున్?

              సరెంచన్జీవంబు!సత్కృతం బౌ గాదే?


సత్కృత వృత్తము,య,,త,ర,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-162.


94.శివ మనన వృత్తము,


                 కర మాయుర్భవం!కడంగు!నిత్యంబై!

                 నిరతా నందమౌ?నుతెంచి!జీవింపన్?

                 భరితంబే?సుఖం!పరంబు!జేకూర్చున్!

                 సరెంచన్?సదాచరంబు! మేలేర్చున్?


శివ మనన వృత్తము,స,ర,జ,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం.340


95.భాషింపు వృత్తము,


                గరీయం బేదనన్?కర్మాను వర్తంబే?

               చరంబౌ?జీవమే!శాసించు నిద్ధాత్రిన్!

               మెరుంగౌ?దైవమే!మోదింపు జేకూర్చున్!

              మరాళం బీవెగా?మర్త్యాళి భూషింపన్?


భాషింపు వృత్తము,య,ర,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-274.


96.గెలు పెంచు వృత్తము,


              తలక్రిందౌ?నూహల్!తర్కతం!మరుగౌన్!

              వెల పెంచే?భావమ్!విద్వదాను సరౌ?

              చెలి మేర్చే?తీరే? శ్రేష్టమౌ?గురుతన్!

              గిలిగింతే లయ్యా?గెలుపెం చనిశమ్!


గెలు పెంచు వృత్తము,య,మ,ర,స,గణములు,

యతి,.7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1666.


97.మనుజతా వృత్తము,


                 మనంబే?మనుజమ్మౌ రీతి న్మనుచో?

                జనానంద మవున్?జాత్యంతన్?సుఖమౌ!

                గొనంబె?సరియౌ!కొండీవౌ దవనిన్?

               మనంగా!సుఖతన్?మంచేర్చన్వలె లే?


మనుజతా వృత్తము,య,స,మ,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1562.


98.ప్రపూర్ణ వృత్తము,


               ప్రపూర్ణం!పూర్ణమౌ?ప్రాగ్జన్మ కృతమై!

              అపారంబే?సుథౌ!భావార్ధ వరతన్!

              స్వ పూజార్హమౌ?సద్భావ గరిమన్!

              కపా లేశుండె పో?కల్గించు!సుఖమున్!


ప్రపూర్ణ వృత్తము,య,ర,త,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1811


99.కాజేయు వృత్తము,


                 తెలుంగే?వెలుగై!దీప్తిల్లుభవితన్!

                 చెలంగే?ప్రగతిన్!చింతేర్చ జనముల్!

                మెలంగే?విధమే?చింతేర్చు!రసలోన్!

                కలింగూర్చుటదే?కాటేయు?బ్రతుకున్!


కాటేయు, వృత్తము,య,స,త,స,గణములు,

యతి,7.వ,యకషరము,వృ,సం;-1818.


100.ఛండ శాసన వృత్తము,


                 పండు పంట!వండు వంట!కాలుష్యతన్!

                 మండజేసె!జన్మ మాయరోగాలచేన్!

                బండ చేష్ట వీడి!బాగు నెంచండికన్!

               ఛండ శాసనాన!సర్వ నాశంబగున్!


ఛండ శాసన వృత్తము,ర,జ,ర,ర, గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1195.


101.మేలెంచు వృత్తము,


                    చెడెంచే నరులే?సేవింస నూహిలన్!

                    చెడున్లే?ప్రగతే!పాపాను కంపతన్!

                    గడింపే!దలపన్!కాల్జారు స్వేచ్ఛయే?

                    కడున్మే లొనరన్?కాపాడు డిద్ధరన్!


మేలెంచు వృత్తము,య,స,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1307.


102.తేజిలు వృత్తము,


               పసేమీ గనదే?పాపోప సారౌచున్?

               వసాశ్రీ. వశమై!వాదింపు ఘోషాయెన్?

               రసోద్భావనమే?రాజిల్లె!రోజంతా!

              దెసలేని వసువే?దిసె మార్చే నేమో?


వసాశ్రీ=వస మాటజోరు పెంచును, రసోధ్భావన=ద్రావక ప్రభావము

దెసలేని వసువు=దిక్కుగానని బంగారము,దీన యైన భూమాత,


తేజిలు వృత్తము,య,,స,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-282.


103.విశేషతా వృత్తము,


               విశేషం బిలలో?వసన మాపేక్షయే?

               స శేషం బవనిన్?సమత!ఘోషాయెన్?

              దశార్హం బెడమై!రమత!కొండంటెన్?

              విశాలం బమరన్!విమలతే?ముఖ్యమ్!


వసనము=ఆహారము,తిండి,దశార్హము=జాతకమందలి

దశయొక్క యర్హత, విమలత=స్వచ్ఛత,


విశేషతా వృత్తము,య,స,న,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-474.


104.దివ్యాంగా వృత్తము,


                     దివా లేలేవయా?దివ్యాంగ!శుభగా!

                     భువాలే నయా?భోగ్యాలు!దివి లోన్!

                    నివారించుమా!నిర్భాగ్య!కథనాల్!

                    శివం బీయుమా?జీవార్తి దొలగన్?


  దివ్యాంగా వృత్తము,య,ర,త,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1810.


105.స్థిర మేర్చు వృత్తము,


                    తరింపే?లేదాయె!తరముల్మారెనే?

                   వరించే?దైవంబె?వరదా లీయదె?

                   వరార్తే?జీవంబె?పరమాత్మా యనన్?

                  చిరాయుర్భాగ్యాల!స్థిర మేర్చు న్భువిన్?


స్థిర మేర్చు వృత్తము,య,త,స,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1250.


106.పర్వమ వృత్తము,


                  స్థిరంబౌ?భవిత!జీవాళి న్దనరన్?

                  వరాలం వరల!భాసిల్లు న్భువముల్!

                  పరంబే?బరగ!భద్రంబు!న్నౌ నికన్?!

                 సురేశా! సుమన!సోమంబే?నీద యౌ?


పర్వమ వృత్తము,య,న,మ,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1594.


107.సరిత వృత్తము,


               వరాలే?వసిత వసవ మనగా!

               స్వరాలే?సరిత! చరిత!సరగన్?

              వరామం?బవుత! భవిత!శివతన్?

              తరింపే?గనుత!తరము!తిరతన్!


సరిత వృత్తము,య,న,న,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-2042.


108.పరగ వృత్తము,


             సిరే చాంచల్యంబై!చెరగు నెటనో?

            వరీయం బెంచంగా!వలదు!స్థిరతన్?

            వరామంబే!యౌనే?బరగు నెచటో?

             పరంబే?కూర్చున్లే?భవుడు!శివుడే!


పరగ వృత్తము,య,మ,న,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1986.


109.జీవ ధాత్రి వృత్తము,


                  యతీంద్రు డీవయా!యాది దేవా!శివా!

                 స్తుతింపే?నీవయా!శూల పాణీ!భవా!

                 గతిం గూర్చే?శివా!గంగ భంగామరా!

                శృతిం దీర్చేవులే?జీవ ధాత్రీ!వయా!


భంగము=కెరటము,శృతి=వేదము,జీవ ధాత్రీవయా=

జీవ ధాత్రి నీవే!


జీవ ధాత్రి వృత్తము,య,ర,ర,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1170.


110.జీవకా వృత్తము,


               నిరాశే?జీవమా!నీతేదీ?భూతలిన్!

              పరార్థంబే?నయా!భక్షింపన్? జూతురే?

              నరేంద్రా!జీవకా!నర్మాలం బాపవే?

             విరోధం బేలయా?భీభత్సా లాపుమా!


జీవకా వృత్తము,య,ర,మ,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1042.


111.దీవనా వృత్తము,


                పరార్థం బదియే?పాపానం పీడించున్!

               స్థిరంబౌ?బ్రతుకు!దేదీప్యమౌ?నెంచన్!

               వెరంగేల?నయా!ప్రీతెంచి జీవింపన్?

              వరింప న్శివము!వగార్థి!దీవింపన్?


దీవనా వృత్తము,య,న,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-314.


112.వరదమిల వృత్తము,


                    పరంబే?కాంక్షింపన్!పరముని!రక్షౌ?

                    చిరాశా పాశంబే?చెరచును మోక్షమ్!

                    తెరంగీవే?ధాత్రిన్!స్థిర మొనరింపన్?

                   పరార్తే?నీదంచున్!వరలుమి దేవా!


వరదమిల వృత్తము,య,మ,న,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-962.


113.విజయ వృత్తము,


                వరా లిచ్చే దేవ!వరదమ శివా!

               నిరాశే!లేదింక?నిరతము నుతిన్!

              తెరంగీవే?యన్న!దివురును!సుఖమ్!

              వెరంగే?లేదెంచ!విజయము!శివమ్!


విజయ వృత్తము,య,త,న,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-2018.


114.సుజీవనా వృత్తము,


                   సు జీవం బేపారన్!సురల రక్షింపౌ?

                  మజాయౌ?జీవంబే!మహిని వెల్గొందున్!

                  వజీ రీవే?నయ్యా!వసుథ నీదేయౌ?

                 కు జీవాళిం ద్రోయన్?కొమరు!సౌఖ్యంబే?


సుజీవనా వృత్తము,య,మ,న,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-440.


115.రమయా వృత్తము,


                నేరుగా పారించే!నీశాన్యుండౌచున్?

                నేరుగా!గుర్తించే?నేర్పీయ న్శుభానన్?

               పోరుదే?దర్శింప న్ప్పూజార్హుం డౌచున్?

               జీరుమా!భద్రాత్మా?జీవార్తిన్బాయన్?


జీరుమా=సమీపించుమా,పోరుదే=పోరాడెదను,


రమయా వృత్తము,ర,మ,మ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-515.


116.యాశిలు,వృత్తము,


                 హరింపౌ?ప్రాణాలే!యాశిం చెన్శివంబున్?

                భరించే?భాగ్యుండా?బాధించే!వదేమో?

               కరాళంబీ జన్మే?కాస్తం  తన్గ  నన్రా!

               తరించే?పేరాశన్?తాదాప్యార్థి నైతిన్?


తాదాప్యార్ధి=శివైక్యము కోరు వాడ,


యాశిలు వృత్తము,య,మ,మ,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-514.


117.నవ్యచింత.వృత్తము,


                  నరుడ!నీకేల?నవ్యంబుల్దలంపన్!

                  చెరగొనన్?రోగ!శిక్షార్హం బెసంగున్!

                 తిరుగు లేదింక!తిక్కేలం?జరింపన్.!

                 కొరవి వాతేల?కోరంగన్?బెడంగౌ?


నవ్య చింత వృత్తము,న,త,త,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-811.


118.తరించు వృత్తము,


                 తరించే!రోజులన్?తలంతువే?నీతిన్!

                భరించే!భూమినే?భక్షింపదే?దోషమ్!

                చరించే!ధాత్రికే?సంక్షోభం బేర్చేవే?

                పరార్థం బెంచునే?పక్షంబు చేపట్టన్?


పక్షంబు=ఒకవైపు,


తరించు వృత్తము,య,ర,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-274.


119.అలవికాని వృత్తము,


                 ఎండమావి!నీటి నెంచ!భవ్యమౌనే?

                 బండ జీవనార్తి!బాప శక్య మౌనే?

                తిండిబోతు లాట!దించదే?వరాశన్!

                కొండకేది?యండ!కూల కర్ము లుండన్?


అలవి కాని వృత్తము,ర,జ,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:683.


118.పాలనేచ్ఛ వృత్తము,


                అండయై!వనరు లాహార మీయగన్!

               కొండ ముచ్చు లిట!కోరవే?పాలనన్?

               దండిగా తినుట!ధర్మంబు!తీరయెన్?

              చెండవే?చెడుగు!జీవార్తి దీర్పగన్?


పాలనేచ్ఛ,వృత్తము,ర,న,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1339.


119.సాకూల్య వృత్తము,


                  ఒక్కని తెలివే?యూరంత శాసింపన్?

                 చిక్కులు తొలగన్జేయంగ సాధ్యమే?

                 చక్కటి మనసే?సాకూల్యతన్గూర్చున్?

                 మక్కువ!తెగకెంచ?మంచెంచ న్యాయంబే?


సాకూల్య వృత్తము,భ,ర,త,మ,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృశసం:-279.


120.కుల వివక్ష వృత్తము,


              కుల వివక్షకే?కూర్మిం ఘటింపగన్?

             చెలువ మౌనొకొ?చేజారు సఖ్యతే?

             వలపు రోగమే?భంగాలవాలమౌ?

             తలప!స్వేచ్ఛకే?దండంబునౌ?నికన్!


కుల వివక్ష వృత్తము,స,ర,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృసం:-1300.


121.గుణతా వృత్తము,


               కుల పెంపుటాశే?గుణ పెంపు నౌచొన్?

              తలపించు ద్రోహమ్?తరమెల్ల శూన్యమ్!

              విలపింప జేయం?విధి జూచు నిత్యమ్!

             కొల లేని హానే?కుమిలించు!సర్వమ్!


గుణతా వృత్తము,స,య,స,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-716.


122.సత్యం చర వృత్తము,


                 జీరుమా!న్యాయంబు!చేరుమా?సత్యమున్!

                పోరుమా?ద్రోహంబు!పొందునౌ?జీవముల్!

                కోరుమా?నిత్యంబు!గొంకకన్?దర్శివై!

                సారమౌ?సత్యంబు!సర్వదా?నెంచుమా!


సత్యం చర వృత్తము,ర,త,ర,య,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-675.


123.కలి ధర్మ వృత్తము,


              ఇక్కలి ధర్మంబు!యెక్కువే?చిక్కుకున్?

              చిక్కని శ్రేయంబు!చేవయెన్?దుష్టుకున్!

             గ్రక్కున రక్షించు!గణ్యుడే?లేడయెన్!

             తొక్కిసలం జిక్కె!తొత్తులం?ధర్మమున్?


కలి ధర్మ వృత్తము,భ,త,ర,ర,గణములు

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1191.


124.మేటియౌ వృత్తము,


                 సాటి జనులకు!సాయపడు మయా!

                మేటి వగుచును!మేలుగను మిలన్!

                పోటి పడవలె?పూజ వ్రతములన్!

               పాటు శుభమవ!భద్ర మగు?నరా!


మేటియౌ వృత్తము,భ,న,భ,స,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృసం:-1983.


125.ఓటు రాజకీయ వృత్తము,


                     ఓటు రాజకీయమ్?యోట్ల నాశించియే?

                    నోటు బేరమెంతో?నోరు మూయించులే?

                    నేటి తంత్ర మింతే?నీతి పాటెంచునే?

                    కోటరంబు నంటెన్కూర్మిభావంబదే?


ఓటు రాజకీయ వృత్తము,ర,య,ర,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1163.


126.శూరమ వృత్తము,


                వీరమా!ధీమమా?విరోధ భావమా!

               పారమా!శూరమా!పరాయి!సారమా!

               నీరమా!శొర్యమా!నిరాశ పాశమా!

              కోరుమా!నెయ్యమున్గుణోత్తమంబవన్!


శూరమ వృత్తము,ర,ర,త,ర,గణములు,

యతి,7.వ,యక్షరము,వృ,సం;-1299.. 

జైహింద్.

15, ఏప్రిల్ 2026, బుధవారం

T T D .. SVBC చానల్ లోజరిగిన అష్టావధానం చిత్రీకరణ. తే.14 - 4 - 2026. అవధాని శ్రీ సుసర్ల సుధన్వ.

0 comments

జైశ్రీరామ్.
జైహింద్.




 

14, ఏప్రిల్ 2026, మంగళవారం

య.స్వీ.బీ.సీ చానల్ లో జరిగిన సంగీత నవావధాన చిత్రీకరణ సందర్భముగా. తే. 13 - 4 - 2026.

0 comments

జైశ్రీరామ్.

సంచాలకుఁడు చింతా రామకృష్ణారావు.. సంగీతావధాని మీగడ రామలింగస్వామి. 

మరియు ప్రాశ్నికులు.


సీ.  శ్రీవేంకటేశ్వర చిద్రూప సద్భక్తి 
చానల్ కవీశుల ప్రాణమాయె,

రంగస్థలంబుల నింగినంటెడి కీర్తి 
నొందినవారి కానంద మాయె,

దేశీయ కళలలో తేజరిల్లినవారి 
తేజంబు పెంచెడి దీపమాయె,

అవధానవిద్యలో నసమాన ప్రతిభుల 
నాదరించెడి గొప్ప సాధనమ్మె,

గీ. చంద్రశేఖర్ భరద్వాజు సహృదయతను
మూల మూలల నుండెడి పూజ్య కవులు,
దివ్యనట సార్వభౌములు, దీప్తిఁ గనగ,
మహిత యస్వీబి. చానలు మహిత పెరిగె.

సీ.  బంగారు దాలయ్య లింగదేవరకు ఆ, 
అప్పలనరసమ్మ యమృత నిధికి,

బెంగఁ బాపగ రామ లింగఁడుగాఁ బుట్టి, 
నింగినంటెడి కీర్తి పొంగ వరలి,

రంగుగా నాటక రంగమందున రామ 
లింగఁడే ఘనుఁడనన్ బ్రీతి నెదిగి,

రాగరంజిత నవ రాగావధానమ్ము  
లసమాన ప్రతిభతో నన్ని దెసల,

గీ.  దేశదేశాలలో చేసి, దీప్తిని గని,
పెక్కు బంగారు నందుల నక్కజముగ,
తాను సాధించి, సత్కీర్తి తమ్మునకును
కలుగఁ జేయుచు, మురిసెనీ వెలుగుల గని.

ఉ.  మీగడ మల్లికార్జునుఁడు మిన్నును ముట్టిన కీర్తిమంతుఁడే,

రాగములాలపించుతరి రమ్యముగా నల హారుమోనియం

వేగమె వ్రేళ్ళతో నదిమి, వీనులవిందుగ మ్రోగఁ జేయుచున్,

సాగఁగఁ జేయు సుస్వర విశారద నాదరి నన్న రూపునన్.

జైహింద్.