బ్రహ్మశ్రీ వల్లభవఝల అప్పల నరసింహమూర్తి కవిని గూర్చిన అభినందన .. .. .. M.s.s.n.మూర్తి.

 జైశ్రీరామ్.

ఆర్యులారా! 

నూతన ఛందముల ననేకములనావిష్కరించిన

 సుప్రసిద్ధ బ్రహ్మశ్రీ వల్లభవఝల అప్పల నరసింహమూర్తి కవిని గూర్చిన

అభినందన

భాషాప్రవీణ.

M.s.s.n.మూర్తి.

ఎంఏ.తెలుగు.ఎంఏ.సంస్కృతము.

శ్రీకాకుళం.

సాహితీవల్లభులు, ఒజ్జల మిన్న, ఛంద స్సింహం

సాహితీ వల్లభ, వఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి గారికి

అభినందనమందారం

ఛందోబంధువూ,కవితా సింధువూ - - - - - - -

సాహితీవల్లభులు, ఒజ్జల మిన్న, ఛంద స్సింహం(శ్రీ వల్లభ వఝల అప్పల

నరసింహ మూర్తి గారు స్వచ్ఛందంగా విరచించిన ఛందశ్శాస్త్ర శిఖరాయమాణ

గ్రంధ రాజం "శ్రీవల్లభేయ ఛందోమధనమం"-అత్యంతప్రసశంస నీయంగా ఉంది. వారికి భక్తి పూర్వక నమోవాకములు.

     శ్లో:--"శిక్షా, వ్యాకరణం ఛందో నిరుక్తం జ్యోతిషం తధా

             కల్పశ్చేతి  షడంగాని వేద స్యాహు ర్మనీషిణః"-

అని ఆరు వేదాంగాలు చెప్పబడ్డాయి. వాటిఛందశ్శాస్స్త్రం కూడ మూడవదిగా ఉంది. ఇది కూడ ఒక ప్రభావమైన వేదాంగం అన్నమాట.

అది ఓ మహా సముద్రం అని భావిస్తే, దాన్ని మధించిన ఈ మూర్తి రరమహాశయులు, మంధర పర్వత మన్న మాట.

          అలా ఛందశ్శాస్త్రముమీద విస్తారమైన పరిశోధన ఎన్నోసంవత్సరాలపాటు చేసి,విశిష్టమైన ఈ కృతిని వెలయించిన వేదవేత్త

శ్రీ మూర్తిగారు. ఛందశ్శాస్త్రానికే ఎనలేని మేలు చేశారు. ఈ రచనతో పోలిస్తే

మనసంస్కృతాఅంధ్రపూర్వఛందః కర్తలు చెప్పిన,ఆయా ఛందస్సులు,వాటికి

సంబంధించిన వివిధ వృత్తాలు చాలా పరిమిత మైనవి. వాటితోనే మన పద్య

సారస్వతం, ఎంతెంతో విరివియై విపులమై విలసిల్లి,ఆయా మహాకవీంద్రుల

చేతుల్లో దివ్యాతి దివ్యమైన వైభవంతో, ప్రాభవంతో,వెయ్యేళ్ళు  పైబడి పరిఢ

విల్లింది. అలాంటిది, నేటియీ ఛాందస ప్రవణైక మతి  శ్రీ మూర్తిగారి బృహత్కృషితో, ప్రభవించిన ఈమాకృతితో,ఛందస్సు విశ్వరూపం,విరాడ్రూపం

ధరించి,అవధులూ,పరిధులూ లేనిదై,అసంఖ్యాకం,అమేయం అయింది.

లెక్కకు మిక్కిలిగా,ఆయా ఛందస్సుల్లో,నేటి కవులూ,అవధానులూ,

పరరరచనవిస్తృతంగాస!సాగవచ్చు. మరెన్నో మహాద్భుతాలు,సాధింపవచ్చు.

సారస్వతవికాశసం నవ్యాతి నవ్యమై,ఈఛందఃకృతషి,రచనతో మరింతగా

కొనసాగుతుందని, శ్రీ మూర్తిగారి నిరుపమ కృషి ఈ పుస్తకం రూపంలో

అవశ్యం జైవాతృక మవుతుందని, మనమందరం ఆశిద్దాం

                

నిజానికి శాస్త్ర విషయికమైన యింత అవిరామమైనకృషికీ, సాధనకూ వారిని ఎంతగా ప్రశంసించినా అది అతిశయోక్తి కానేరదు.

అభినందనలతో

ఎం.యస్.యస్.ఎన్.మూర్తి.

ఇంతటి ప్రశంసార్హమైన కృషి చేసి నూతన ఛందో మార్గనిర్మాతలు శ్రీమాన్ వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తిగారికి నా మనః పూర్వక అభినందనలు.

జైహింద్.

జీవావసాన,తాజీరస,గర్భరంగస్థలీవృత్తము. రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి. జుత్తాడ.

 జైశ్రీరామ్.

జీవావసాన,తాజీరస,గర్భరంగస్థలీవృత్తము.

 రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి.

   జుత్తాడ.

                 రంగస్థలీవృత్తము.

                  +++++++++++

ఉత్కృతిఛందము.భ.త.న.త.జ.త.జ.ర.స.మ.గల.గణములు.

యతులు10,19.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

జీవన రంగస్థలమున!జీరెం తుది ఘట్టమంచు!చింతిలనేలా?బేలా!మదిన్!

పావకమౌ పాత్రకుదుర!పారెన్సమయంబటంచు!పంతుకుపోనేలా?నరా!

భావము,భష్యంబులలర!పారంబగునట్టిచర్య!భ్రాంతులదేలన్తప్పౌగదే?

శ్రీవరమేర్చున్గనుమయ!చేరున్పరమార్ధమౌచు!చెంతన్నిల్చుం!దైవంబిలన్!

1.గర్భగత"-నుతభంగ"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.భ.త.న.గణములు.వృ.సం.487.ప్రాసగలదు.

జీవన రంగస్థలమున!

పావకమౌ!పాత్ర కుదుర!

భావము!భాష్యంబులలర!

శ్రీపరమేర్చున్గనుమయ!

2.గర్భగత"-తరంగ"-వృత్తము.

అనుష్టుప్ఛందము.త.జ.గల.గణములు.వృ.సం.173.ప్రాసగలదు.

జీరెన్తుది ఘట్టమంచు!

పారెన్సమయంబటంచు!

పారంబగునట్టి !చర్య!

చేరున్పరమార్ధమౌచు!

3.గర్భగత"-దోషాచరా"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.భ.మ.ర.గణములు.వృ.సం.135.ప్రాసగలదు.

చింతిలనేలా?బేలా!మదిన్!

పంతుకు!పోనేలా?నరా!.

భ్రాంతులదేలందప్పౌ?గదే!

చెంతనునిల్చుం!దైవంబిలన్!

4.గర్భగత"-నతకీర్తి"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.భ.త.న.త.జ.గల.గణములు.యతి.10యవఅక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జీవన రంగస్థలంబున!జీరున్తుది ఘట్టమంచు!

పావకమౌ పాత్రకుదుర!పారెన్సమయంబటంచు!

భావము!భాష్యంబులలర!పాంబగునట్టి చర్య!

శ్శ్రీవరమేర్చున్గనుమయ!చేరున్పరమార్ధమౌచు!

5.గర్భగత"-బేలా"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.త.జ.ర.స.మ.లగ.గణములు.యతి09.వయయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జీరెన్తుది ఘట్టమంచు!చింతిల నేలా?మదిన్!

పారెన్సమయంబటంచు!పంతుకు పోనేలానరా!

పారంబగునట్టి!చర్య! భ్రాంతుల! దేలంతప్పౌ!గదే!

చేరున్పరమార్ధమౌచు! చెంతను!నిల్చుం!దైవంబిలన్!

6.గర్భగత"-భ్రమరక"-వృత్తము.

ధృతిఛందము.భ.మ.ర.భ.త.న.గణములు.యతి10వయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

చింతిలనేలా?బేలా!మదిన్!జీవనరంగస్థలమున!

పంతుకు పోనేలా?నరా!పావకమౌ!పాత్రకుదుర!

భ్రాంతుల దేలన్తప్పౌగదే!భావము!భాష్యంబులలర!

చెంతను నిల్చున్!దైవంబిలన్! శ్రీవరమేర్చన్గనుమయ!

7.గర్భగత"-రతనతా"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.భ.మ.ర.భ.త.న.త.జ.గల.గణములు.

యతులు.10,19,అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

చింతిలనేలా?బేలా!మదిన్!జీవన రంగస్థలమున!జీరెన్తుది ఘట్టమంచు!

పంతుకుపోనేలా?నరా!పావకమౌ!పాత్రకుదుర!పారెన్సమయంబటంచు!భ్రాంతులదేలంతప్పౌ!!భావము,భాష్యంబులలర! పారంబగునట్టిచర్య!

చెంతను!నిల్చున్దైవంబిలన్!శ్రీవరమేర్చన్గనుమయ! చేరున్పరమార్ధ!మౌచు!

8.గర్భగత"-యశజలా"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.త.జ.ర.స.మ.య.స.జ.లలంగణములు.

యతులు.09.18.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు

జేరరెన్తుదిఘట్టమంచు!చింతిలనేలా?బేలా!మదిం!జీవన!రంగస్థలమున!పారెన్సమయంబటంచు!పంతుకు!పోనేలా?నరా!పావకమౌపాత్రకుదుర!

పారంబగునట్టిచర్య!భ్రాంతులదేలందప్పౌగదే!భావము,భాష్యంబులలర!

చేరున్పరమార్ధమౌచు!చెంతను!నిల్చున్దైవంబిలన్!శ్రీవరమేర్చంగనుమయ!

9.గర్భగత"-జీవావసాన"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.త.జ.ర.స.భ.లల.గణములు.యతి09.వయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జీరెంతుదిఘట్టమంచు!జీవన రంగస్థలమున!

పారెం!సమయంబటంచు!పావకమౌ!పాత్రకుదుర!

పారంబగునట్టిచర్య!భావము!భాష్యంబులలర!

చేరంపరమార్ధమౌచు!శ్రీవరమేర్చంగనుమయ!

10.గర్భగత"-తాజీరస"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.త.జ.ర.స.భ.స.స.మ.లగ.గణములు.

యతులు.09.18.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

జీరెంతుదిఘట్టమంచు!జీవనరంగస్థలమున!చింతిలనేలా?బేలామదిన్!

పారెంసమయంబటంచు!పావకమౌ!పాత్రకుదుర!పంతుకు!పోనేలా?నరా!

పారంబగునట్టిచర్య!భావము భాష్యంబులలర!రాంతుల!దేలం!దప్పౌ!

చేరంపరమార్ధమౌచు !శ్రీపరమేర్చం!గనుమయ!చెంతను!నిల్చన్దైవంబిలన్!

స్వస్తి..

మూర్తి. జుత్తాడ.

జైహింద్.

మోహక,.తన్వీనీ, "గర్భ. సిరులొనరు. "వృత్తము. రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి. జుత్తాడ.

  జైశ్రీరామ్.

మోహక,.తన్వీనీ, "గర్భ. సిరులొనరు. "వృత్తము.

 రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి.

   జుత్తాడ.

  

                సిరులొనరు వృత్తము.

                 ******************

ఉత్కృతి ఛందము. న.న.జ.స.న.న.న.న.గల.గణములు.                              యతులు.10,19.వ.యక్షరములు. ప్రాసనీమముగలదు.

జడముడిని నెలమొల్క! జగదాంబ! యరలొడలు! జలములజలకాలు!

జడుపొనరు!కడుబీద! జగమేలు హరుడతడు! చలనము!మరు! నేల!

చెడుతరుము!శివమూర్తి! సెగఱేడు!నుదురొదవు!జిలుగుల!వెలిమేను!

తొడవుమెడ!చదిరంబు! తొగసూడు!నెల కనులు! తొలకక!సిరులిచ్చు!

నెలమొల్క=చంద్రవంక,యరలొడలు=అర్ధనారీశ్వరి,జడుపొనరు=

భయముకల్గు, మరునేల=స్మశానభూమి,చెడుతరుముదోషములలను

పోజేయు,శివమూర్తి=శాంతరూపుడు,సెగఱేడు=అగ్ని, నుదురొదవు=

లలాటముననొప్పను,  జిలుగులవెలిమేను=ప్రకాసించెడితెల్లనిశరీరఛాయ.

చదిరంబు=పాము.నెల=చంద్రుడు.

1,గర్భగత "-త్రినేత్త్ర."-వృత్తము.

బృహతీఛందము.న.న.జ.గణములు.వృ.సం.384.ప్రాసగలదు.

జడముడిని నెలమొల్క

జడుపొనరు కడుబీద

చెడు తరుము!శివమూర్తి

తొడవుమెడ!చదిరంబు!

2.గర్భగత"-సననా"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.స.న.న.గణములు.వృ.సం.508.ప్రాసగలదు.

జగదాంబ!యరలొడలు!

జగమేలు!హరుడతడు!

సెగఱేడు!నుదురొదవు!

తొగసూడు!నెల కనులు !

3.గర్భగత"-మృదుపద"-వృత్తము

అనుష్టుప్ఛందము.న.న.గల.గణములు.వృ.సం.192.ప్రాసగలదు.

 జలముల!జలకాలు!

చలనము!మరునేల!

జిలుగుల!వెలిమేను!

తొలకక!సిరులిచ్చు!

4.గర్భగత"-మాతాశ్రీ"-వృత్తము.

ధృతిఛందము..న.న.జ.స.న.న.గణములు.యతి10వ.అక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జడముడి!నెలమొల్క!జగదాంబ!యరలొడలు!

జడుపొనరు!కడుబీద!జగమేలు!హరుడతడు!

చెడుతరుము!శివమూర్తి!

జైహింద్.

దాతృత్వ,దోషినీ,గర్భ పురుషార్ధవృత్తము. రచన:- వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి. జుత్తాడ.

 జైశ్రీరామ్.

దాతృత్వ,దోషినీ,గర్భ పురుషార్ధవృత్తము.

 రచన:- వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి.

                                                                      జుత్తాడ.

              పురుషార్ధవృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.త.ర.భ.స.య.జ.భ.స.గగ.గణములు.

యతులు.10,19.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

ధర్మార్ధ కామమోక్షంబులు తగనొప్ప !దాతృత్వ బుద్ధి! తా నిల నడువన్మేలౌ!

మర్మంపుచర్య!చేరంజెడు!మగరాయుడీవంచు బల్క!మానవ!పరమంబోపన్!

చర్మంపు ముక్తిగల్గంజను! జగదైక కీర్తిన్గడించు!జ్ఞానిగ చరితం నిల్వన్!

పర్మాత్ముదృష్టి శ్రేయంబగు! పగబూని!దోషాలనెట్టు! ప్రాణము!చరితంబేరా!

చర్మంబు=అశువులుబాసినతదుపరి.చరితం=చరిత్రయందు

ప్రాణముచరితంబేరా=జీవనమశాశ్వతంబు.

1.గర్భగత"-ఆశామోహ"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.త.ర.భ.గణములు.ప్రాస గలదు.వృ.సం.402.

ధర్మార్ధ కామమోక్షంబులు

మర్మంపు చర్య!జేరన్జెడు.!

చర్మంపుముక్తి!గల్గం జను!

పర్మాత్ము దృష్టి! శ్రేయంబగు

2. గర్భగత"-వశిత"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.స.య.జ.గణములు.ప్రాస గలదు.వృ.సం.332.

తగనొప్ప!దాతృత్వ బుద్ధి!

మగరాయుడీవంచు బల్క!

జగదైక !కీర్తిన్గడించు

పగబూని! దోషాల నెట్టు!

3.గర్భగత"-శ్రీనామ"-వృత్తము.

అనుష్టుప్ఛందము.భ.స.గగ.గణములు.ప్రాసగలదు.వృ.సం. 31.

తానిల నడువన్మేలౌ!

మానవ! పరమంబోపన్?

జ్ఞానిగ!చరితం!నిల్వన్!

ప్రాణము!చరితంబేరా!

4.గర్భగత'-తగుతగ"-వృత్తము.

ధృతిఛందము.త.ర.భ.స.య.జ.గణములు.ప్రాసగలదు

.10.వ.అక్షరముయతి.

ధర్మార్ధ కామమోక్షంబులు!తగనొప్ప!దాతృత్వ!బుద్ధి!

మర్మంపు!చర్య చేరంజెడు!మగరాయుడీవంచు బల్క!

చర్మంబు!ముక్తి కల్గన్జను!జగదైక!కీర్తింగడించు!

పర్మాత్ము దృష్టి శ్రేయంబగు!పగబూని!దోషాల!నెట్టు!

5.గర్భగత"-మాయజీవన"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.స.య.జ.భ.స.గగ.గణములు.ప్రాసగలదు.

10.వ.అక్షరముయతి.

తగనొప్ప!దాతృత్వబుద్ధి తానిల నడువన్మేలౌ!

మగరాయుడీవంచు!బల్క!మానవ!పరమంబోపన్!

జగదైక!కీర్తిన్గడించు! జ్ఞానిగ! చరితన్నిల్వన్

పగబూని!దోషాల!నెట్టు!ప్రాణము చరితంబేరా!

6.గర్భగత"-పరమోపు"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.భ.స.మ.ర.య.లల.గణములు. ప్రాసగలదు.

9.వ.అక్షరముయతి.

తానిల నడువన్మేలౌ!ధర్మార్ధ కామమోక్షంబులు!

మానవ! పరమంబోపం!మర్మంపుచర్య!చేరంజెడు!

జ్ఞానిగ!చరితన్నిలువన్! చర్మంబుముక్తి!కల్గం జను!

ప్రాణము!చరితంబేరా! పర్మాత్ము!దృష్టి శ్రేయంబగు!

7.గర్భగత"-మేలగు."-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.భ.స.మ.ర.య.న.జ.త.గల.గణములు.

ప్రాసగలదు. యతులు,9.18.అక్షరములు.

 తానిల!నడువన్మేలౌ!ధరర్మార్ధకామ మోక్షంబులు!తగనొప్ప !దాతృత్వబుద్ధి!

మానవ!పరమంబోపం!మర్మంపుచర్య!చేరంజెడు!మగరాయుడీవంచు!బల్క!

జ్ఞానిగ!చరితన్నిలువం!చర్మంబుముక్తి!కల్గన్జను!జగదైక!కీర్తిన్గడించు!

ప్రాణము!చరితంబేరా!పర్మాత్ముదృష్టి!శ్రేయంబగు!పగబూని!దోషాల!నెట్టు!

8.గర్భగత"-తానిలా"-వృత్తము.

ధృతిఛందమ.స.య.జ.త.ర.భ.గణములు.ప్రాసగలదు.

10.వ.అక్షరముయతి.

తగనొప్ప!దాతృత్వబుద్ధి!ధర్మార్ధకామమోక్షంబులు!

మగరాయుడీవంచు!బల్క!మర్మంపుచర్యజేరం!చెడు!

జగదైక!కీర్తిన్గడించు!చర్మంముక్తి!గల్గంజను!

పగబూని!దోషాల నెట్టు!పర్మాత్ముదృష్ట!శ్రేయంబగు!

9.గర్భగత"-దాతృత్వ"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.స.య.జ.త.ర.భ.భ.సగగ.గణములు.

ప్రాసగలదు.యతులు.10.19.అక్షరములు.

తగనొప్ప!దాతృత్వబుద్ధి!ధర్మార్ధ కామమోక్షంబులు!తానిల!నడువన్మేలౌ!మగరాయుడీవంచు!బల్క!మర్మంపుచర్య!జేరన్జెడు!మానవ!పరమంబౌనే

జగదైక!కీర్తిన్గడించు!చర్మం ముక్తిగల్గన్జను!జ్ఞానిగ! చరితన్నిల్వన్!  

పగబూని!దోషాల నెట్టు!పర్మాత్ముదృష్టి!శ్రేయంబగు! ప్రాణము!చరితంబేరా!

10.గర్భగత"దోషషినీ"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.త.ర.భ.భ.స.త.జ.త.గల.గణములు.

ప్రాసగలదు.యతులు.10.18.అక్షరములు.

ధర్మార్ధకామమోక్షంబులు .తానిలనడువన్మేలౌ!తగనొప్పదాతృత్వ!బుద్ధి!

మర్మంపుచర్య!జేరంజెడు!మానవ!పరమంబోపన్!మగరాయుడీవంచు!బల్క

చర్మం!ముక్తి!గల్గంజను!జ్ఞానిగ!జరితన్నిల్వన్!జగదైక!కీర్తిన్గడించు!

పర్మాత్ముదృష్టి!శ్రేయంబగు!ప్రాణము!చరితంబేరా!పగబూని!దోషాల!నెట్టు!

ఇట్లు

వల్లభవఝల.

బ్రహ్మశ్రీ వల్లభవఝల కవి వరులకభినందన పూర్వజ వందనములు.

జైహింద్.

మోహక,తన్వినీ,గర్భ-సిరులొనరువృత్తము. రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి . జుత్తాడ.

 జైశ్రీరామ్.

మోహక,తన్వినీ,గర్భ-సిరులొనరువృత్తము.

  రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి .

  జుత్తాడ.

                 సిరులొనరువృత్తము.

                 ==============.

ఉత్కృతిఛందము.న.న.జ.స.న.న.న.న.గల.గణములు.

యతులు10,19.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

జడముడిని నెలమొల్క! జగదాంబ!యరలొడలు!జలముల జలకాలు!

జడుపొనరు కడుబీద!  జగమేలు!హరుడతడు! చలనము మరుభూమి!

చెడుతరుము శివమూర్తి!సెగఱేడు!నుదురొదవు!జిలుగుల వెలిమేను!

తొడవుమెడ చదిరంబు!తొగసూడు!నెల కనులు!తొలకక సిరులిచ్చు!

నెలమొల్క=చంద్రవంక,యరలొడలు=అర్ధనారీశ్వరి,జడుపొనరు=

మిక్కిలిబాధాకరమైన,మరుభూమి=స్మశానము,చెడుతరుము=చెడును

తొలగించు,సెగఱేడు నుదురొదవు=అగ్నిఫాలముననొప్పు,జిలుగుల

వెలి మేను=ప్రకాశించెడితెల్లనిశరీరము.తొడవుమెడ=కంఠాభరణము

,చదిరంబు=సర్పము,తొగసూడు=సూర్యుడు,నెల=చంద్రుడు,

శివమూర్తి=శాంత స్వభావుడు.

1.గర్భగత"-త్రినేత్ర"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.న.న.జ.గణములు.వృ.సం.384.ప్రాసగలదు.

జడముడిని నెలమొల్క!

జడుపొనరు కడుబీద!

చెడు తరుము శివమూర్తి!

తొడవు మెడ చదిరంబు!

2.గర్భగత"-సననా"-వృత్తము.

బృహతీఛందము.స.న.న.గణములు.వృ.సం.508.ప్రాసగలదు.

జగదాంబ! యరలొడలు!

జగమేలు హరుడతడు!

సెగఱేడు నుదురమరు!

తొగసూడు నెల ,కనులు!

3.గర్భగత"-మృదుపద"-వృత్తము.

అనుష్టుప్ఛందము.న.న.గల.గణములు.వృ.సం.192.ప్రాసగలదు.

జలముల జలకాలు!

చలనము మరుభూమి!

జిలుగుల వెలి మేను!

తొలకక  సిరు లిచ్చు!

4.గర్భగత"- మాతాశ్రీ"-వృత్తము.

ధృతిఛందము. న.న.జ.స.న.న.గణములు.యతి10వయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జడముడి నెలమొల్క!జగదాంబ!యరలొడలు!

జడుపొనరు కడు బీద! జగమేలు హరుడతడు!

చెడుతరుము శివ మూర్తి! సెగఱేడు!నుదురొదవు!

తొడవుమెడ చదిరంబు! తొగసూడు!'నెల' కనులు!

5.గర్భగత"-యరలొడలు"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.స.న.న.న.న.గల.గణములు.యతి10వయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జగదాంబ!యరలొడలు! జలముల జలకాలు!

జగమేలు!హరుడతడు! చలనము మరుభూమి!

సెగఱేడు!నుదురొదవు! జిలుగుల వెలిమేను!

తొగసూడు!'నెల"కనులు! తొలకక సిరులిచ్చు!

6.గర్భగత"-జలకాల"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.న.న.భ.న.న.గల.గణములు.యతి9వయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జలముల జలకాలు!జడముడి నెలమొల్క!

చలనము మరుభూమి!జడుపొనరు కడుబీద!

జిలుగుల వెలిమేను! చెడు తరుము శివమూర్తి!

తొలకక సిరులిచ్చు! తొడవుమెడ చదిరంబు!

7.గర్భగత"-సారధీ"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.న.న.భ.న.న.భ.జ.న.లల.గణములు.

యతులు.9.18.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

జలముల జలకాలు! జడముడి  నెలమొల్క!జగదాంబ!యరలొడలు!చలనము మరుభూమి!జడుపొనరు కడుబీద!జగమేలు హరుడతడు!

జిలుగుల వెలిమేను!చెడుతరుము శివమూర్తి!సెగఱేడు నుదురొదవు!

తొలకక సిరులిచ్చు!తొడవుమెడ చదిరంబు!తొగసూడు"నెల"కనులు!

8.గర్భగత"-మోహిత"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.స.న.న.న.న.భ.న.న.గల.గణములు.

యతులు.10,18.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

జగదాంబ!యరలొడలు!జలముల జలకాలు!జడముడి నెల మొల్క!

జగమేలు హరుడతడు!చలనము మరుభూమి!జడుపొనరు కడుబీద!

సెగఱేడు నుదురొదవు!జిలుగుల వెలిమేను!చెడు తరుము శివమూర్తి!

తొగసూడు "నెల"కనులు!తొలకక సిరులిచ్చు!తొడవుమెడ చదిరంబు!

9.గర్భగత"-మోహక"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.స.న.న.న.న.జ.న.న.గల.గణములు.

యతులు.10,19.అక్షరములు.ప్రాసనీమముగలదు.

జగదాంబ!యరలొడలు!జడముడి నెల మొల్క!జలముల జలకాలు!

జగమేలు హరుడతడు!జడుపొనరు కడు బీద!చలనము మరుభూమి!

సెగఱేడు నుదురొదవు!చెడుతరుము శివమూర్తి!జిలుగుల వెలిమేను!

తొగసూడు"నెల"కనులు!తొడవుమెడ చదిరంబు!తొలకక సిరులిచ్చు!

10.గర్భగత"-తన్వినీ"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.న.న.భ.జ.న లల.గణములు.యతి9వయక్షరము.

ప్రాసనీమముగలదు.

జలముల జలకాలు!జగదాంబ!యరలొడలు!

చలనము మరుభూమి!జగమేలు హరుడతడు!

జిలుగుల వెలి మేను!సెగఱేడు నుదురొదవు!

తొలకక సిరులిచ్చు!తొగసూడు"నెల"కనులు!

స్వస్తి.

వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి.జుత్తాడ.

జైహింద్.

ఉల్లాసినీ,గీతాంజలీగర్భపరుషేతరవర్ణయుత"శశికళాద్వయ"వృత్తమ రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి. జుత్తాడ.

 జైశ్రీరామ్.

ఉల్లాసినీ,గీతాంజలీగర్భపరుషేతరవర్ణయుత"శశికళాద్వయ"వృత్తమ

రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి.

 జుత్తాడ.

             పరుషేతరవర్ణయుత   "శశికళాాద్వయ "వృత్తము.

            ****************************************

ఉత్కృతిఛందము.ర.జ.ర.ర.జ.ర.ర.ర.లగ.గణములు.యతులు.10,19.

ప్రాసనీమముగలదు.

వీడవాయె!దుష్టమార్గమున్!వీడెదేల?బీదసాదలన్!వేడవా!విశ్వనాధునిన్!

బీడువారరాని శోభలన్!వేడుమా!విశేషబాధ్యువై!వీడుమా!దుర్మదంబునున్!

బూడిదౌను!జీవనంబులున్!బోడివోని శ్రీల  వెల్గుమా!బూడిదే!భాసురంబురా!

దాడివీడి!మోదమందుమా!దౌడులేయ!దోషనాగముల్!దాఢయే!భస్వరాశిరా!

దౌడులేయ=పరుగిడగ,దాఢయే=ప్రార్ధనమే!

వీడెదేల?బీదసాదలన్!వీడవాయె!దుష్టమార్గమున్!వేడవావిశ్వనాధునినిన్!

వేడుమా!విశేషబాధ్యువై!బీడువారరాని!శోభలన్!వీడుమా!దుర్మదంబునున్!

బోడివోని!శ్రీల వెల్గుమా!బూడిదౌను!జీవనంబులున్!బూడిదే!భాసురంబురా!

దౌడులేయ!దోషనాగముల్!దాడివీడి!మోదమందుమా!దాఢయే!భాస్వారశిరా

1.గర్భగత"మత్తరజననీద్వయ "-వృత్తములు.                       బృహతీఛందము.ర.జ.ర.గణములు.ప్రాసగలదు.వృ.సం.171.

ఎ.  వీడవాయె!దుష్టమార్గమున్!           బి.   వీడెదేల?బీదసాదలన్!      

      బీడువారరాని శోభలన్!                       వేడుమా! విశేష!బాధ్యువై

     బూడిదౌను!జీవనంబులున్!                  బోడివోని!శ్రీల వెల్గుమా! 

     దాడివీడిమోదమందుమా!                   దౌడులేయ! దోష నాగముల్!

2.గర్భగత"-ముకుంద"-వృత్తము.

అనుష్టుప్ఛందము.ర.ర.లగ.గణములు.ప్రాసగలదు.వృ.సం.93.

వేడవా!విశ్వనాధునిన్!

వీడుమా!దుర్మదంబునున్!

బూడిదేభాసురంబురా!

దాఢయే! భాస్వ రాశిరా!

3.గర్భగత"-రజనీకరద్వయ"-వృత్తము.

ధృతిఛందము.ర.జ.ర.ర.జ.ర.గణములు.10వయక్షరముయతి.ప్రాసగలదు.

ఎ.  వీడవాయె!దుష్టమార్గమున్!వీడెదేల?బీదసాదలన్!

      బీడువార రాని శోభలన్!వేడుమా!విశేష!  భాధ్యువై!

      బూడిదౌను!జీవనంబులున్! బోడివోని! శ్రీల వెల్గుమా!

     దాడివీడి!మోదమందుమా! దౌడులేయ! దోష నాగముల్!

బి.   వీడెదదేల? బీదసాదలన్! వీడవాయె!దుష్ట మార్గమున్!

       వేడుమా!విశేష !బాధ్యువై! బీడువారరాని!శోభలన్!

       బోడివోని! శ్రీల వెల్గుమా! బూడిదౌను!జీవనంబులున్!

       దౌడులేయ!దోష నాగముల్!దాడివీడి!మోదమందుమా!

3.గర్భగత"-రజోరజ"'-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.ర.జ.ర.ర.జ.లగ.గణముల.10వ.యక్షరంయతి.ప్రంయతు

వీడెదేల?బీదసాదలన్! వేడవా?విశ్వనాధునిన్!

వేడుమా!విశేషబాధ్యువై!వీడుమా!దుర్మదంబునున్!

బోడివోని!శ్రీల వెల్గుమా!బూడిదే!భాసురంబురా!

దౌడులేయ! దోషనాగముల్!దాఢయే!భాస్వరాశిరా!

4.గర్భగత"-అజేయ"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.ర.జ.ర.ర.జ.య.జ.ర.లగ.గణములు.యతులు10,18.

ప్రాసనీమముగలదు.

వీడెదేల?బీదసాదలన్!వేడవా!విశ్వనాధునిన్వీడవాయె?దుష్టమార్గమున్!

వేడుమా!విశేషబాధ్యువై!వీడుమా!దుర్మదంబునున్!బీడువారరానిశోభలన్

బోడివోని!శ్రీలవెల్గుమా!బూడిదే!భాసురంబురా!బూడిదౌను!జీవనంబులున్!

దౌడులేయు!దోషనాగముల్!దాఢయే!భాస్వరాశిరా!దాడివీడి!మోదమందుమా

5.గర్భగత"-ఉల్లాసినీ"-వృత్తము.

అత్యష్టీఛందము.ర.ర.య.జ.ర.లగ.గణములు.యతి.9..ప్రాసగలదు.

వేడవా!విశ్వనాధునిన్!వీడవాయె!దుష్టమార్గమునన్!

వీడుమా!దుర్మదంబునున్!బీడువారరాని!శోభలన్!

బూడిదే!భాసురంబురా!బూడిదౌను!జీవనంబులున్!

దాఢయే!భాస్వరాశిరా! దాడివీడి!మోదమందుమా!

6.గర్భగత"-గీతాంజలీ"-వృత్తము.

ఉత్కృతిఛందము.ర.ర.య.జ.య.జ.ర.లగ.గణములు.యతులు09,18.

ప్రాసనీమముగలదు.

వేడవా!విశ్వనాధునిన్!వీడవాయె!దుష్టమార్గమున్!వీడెదేల?బీదసాదలన్!

వీడుమా!దుర్మదంబునున్!బీడువారరాని శోభలన్!వేడుమా!విశేషబాధ్యువై

బూడిదే!భాసురంబురా!బూడిదౌను!జీవనంబులున్!బోడివోనిశ్రీలవెల్గుమా!

దాఢయే!భాస్వరాశిరా!దాడివీడి!మోదమందుమా!దౌడులేయదోషనాగముల్

స్వస్తి.

వల్లభవఝల అప్పల నరసింహమూర్తి. 

జైహింద్.

చారిత్రకాధారమైన శిల్పములు లభ్యం.

జైశ్రీరామ్.

ఆర్యులారా! విశాఖపట్టణం జిల్లా చోడవరం మండలం జుత్తాడ గ్రామంలో త్రవ్వకాలలో బయటపడిన అతి ప్రాచీన దేవాలయమునకు సంబంధించిన అత్యద్భుత శిల్ప చాతుర్యముతో ఉట్టిపడుతున స్థంభాదులు.

వీట్ని అందఁ జేసిన బ్రహ్మశ్రీ వల్లభవఝల అప్పలనరసింహమూర్తి కవికి నా ధన్యవాదములు.

జైహింద్.

11వ పద్యపక్షము టీవీ సీరియళ్ళు - సమాజంపై ప్రభావం. రచన. చింతా రామ కృష్ణా రావు.

జైశ్రీరామ్.

11వ పద్యపక్షము

టీవీ సీరియళ్ళు - సమాజంపై ప్రభావం.

రచన. చింతా రామ కృష్ణా రావు.

౧. ఆటవెలది త్రయ గర్భ సీసము.

శ్రీపతి కనిపించు చేతనత్వముఁగొల్పు - రమ్మని పిలిచేమొ రారు జనులు.

దూరదర్శనమున దూరిపోదురు వారు - కాంచు కాంక్ష వలన, కనుము కృష్ణ!

బుల్లితెరను వచ్చు పుంఖానుపుంఖాల - నాటక క్రమదృష్టి నాట మదిని

చేటు కలుఁగఁ జేయు చిత్ర దర్శనమబ్బె. - మానవాళిఁ గనుమ మనిచి, కృష్ణ!

ఆ.వె. చూచువారి మదికి సూదంటురాయియే - దూరదర్శన మనివారణమయె.

ధనముచేసుకొనెడి మనమె కానఁగవచ్చు. - ప్రబలె దీని మహిమ. పాపు కృష్ణ!

౨. ఆటవెలది త్రయ గర్భ సీసము.

సమయ పాలనమున సాక్షులై కనిపించు - బుధులు చూడ మరిగి విధులు మరచి

దూరదర్శనమున సారించి మనమును - దూరుదురయ దానిఁ గోరి కృష్ణ!

దూరదర్శన క్రమ భూరి దుర్గతి నాడు - వారు కూడ విడువఁ గోరు మగల

నాడువారి మనసులాకట్టుకొనునవి. - చెడ్డమార్పు లొసగుఁ జేటు కృష్ణ!

ఆ.వె. మంచియు చెడు నుండు మన దూరదర్శినిన్ - సమయపాలనమది జరుగనీదు.

కాలగతిని మరచి కాంచుటన్ వికటించి - జీవితములు సమసిపోవు కృష్ణ!

౩. ఆటవెలది త్రయ గర్భ సీసము.

దూర దర్శనమున దురితంబులే చేయు - టీ వ్యవస్థ మరగు పృథ్వి పైన.

విలువలన్ విడుతురు విగత నైతికముల - వీక్షణమునఁ జేసి వినుత కృష్ణ!

విలువలెంచని మది నలముకొనదె యుదా - సీనత? మనకింక చెడుటె మిగులు.

ఇహ పరములపైన నేరీతిగా కల్గు - రిక్త జీవుల కనురక్తి? కృష్ణ!

ఆ.వె. ధర్మదూరులగుచు తరియింప లేక జ్ఞే -  యము నిలం దెలియక యలమటింత్రు.

అంతులేని కథల ననురక్తిఁ గనుచు, క్రు - ళ్ళుచు, కృశింతురు కలఁగుచును కృష్ణ!

౪. శా. కర్మంబియ్యది దూరదర్శనగతుల్ కాలుష్యసంపూర్ణముల్.

మర్మాతీతగుణాతిరిక్త కథలన్ మంత్రించు దృశ్యాళిచే

నైర్మల్యంబగు మానవాళి కలఁగున్ నారీజనోత్ప్రేరణన్

దుర్మార్గంబగు చిత్ప్రవృత్తి, కలుగున్ దుస్తంత్ర దుర్మార్గముల్..

౫. ఉ. కాలమునాహరించు కలికాలపు ధర్మమనంగ పెచ్చు, స

చ్చీలములన్ హరించు, వివశీకృతులౌనటు చేయునెల్లరన్.

గోలగనావరించు, గుణకోవిదునైనను మార్చు నద్దిరా!

యేలికలున్ గ్రహింపరె యహీన దురంతపు దూరదర్శనిన్.

స్వస్తి.

జైహింద్.

10వ పద్యపక్షము వైద్యరంగం - మారుతున్న మీకరణాలు. రచన. చింతా రామ కృష్ణా రావు.

జైశ్రీరామ్.

10వ పద్యపక్షము

వైద్యరంగం - మారుతున్న మీకరణాలు.

రచన. చింతా రామ కృష్ణా రావు.

౧. ఆటవెలది త్రయ గర్భ సీసము.

శ్రీకర, మహనీయ, శ్రీహరి నామమున్ జేకొను మనుజుండు చెలఁగునెపుడు

ననుపమమయినట్టి యారోగ్య సంపదన్ వైద్యమతనికేల వినుత కృష్ణ!

వైద్య వృత్తి నలరు వైద్యుఁడే నారాయణుండటంచు గనరె నిండు మదిని,

అట్టివైద్యుడెలమినసహాయుడై వృత్తి నమ్ముకొంచు బ్రతుకు నవని కృష్ణ!

ఆ.వె. వైద్యవృత్తిచేత వర్ధిల్లిరానాడు. విశ్వ జనులు పొగడ వేల్పులయిరి.

ధనమె ఘనమటంచు దయమాలి పీడించు రాక్షసులయినేడు క్రాలు కృష్ణ!

౨. ఆటవెలది త్రయ గర్భ సీసము.

మారుచుండె జగతి. మర్యాదలును మారె మానవత్వమిలను మట్టి కలిసె.

వైద్య విద్య కొఱకు వరలు భూములనమ్మి రిక్త హస్తులగుచు వ్రేగు కృష్ణ!

అట్టివారు పృథివి ననుపమ ధనవాంఛ నరయ నేర్వరహిత దురితగతులు.

ధనము కురియు రోగి తమకు దక్కినవేళ పిండుచుండిరవని. వేద్య కృష్ణ!

ఆ.వె. వైద్యవిద్యనరయ వలయునుచితముగ, పాలకులు గ్రహించి, వారి కొఱకు

ధనము కూర్చి చదువు తప్పక చదివించ లోకులఁ గని వారు సాఁకు కృష్ణ!

౩. ఆటవెలది త్రయ గర్భ సీసము.

ఉచిత వైద్యమమరనొప్పగున్ జనులకు. బ్రతుకజాలుదురిల ప్రజలు భువిని,

ధనము కొఱకు వైద్యమును నేర్చుకొనుటిమి? శోచనీయముకద! శుభద కృష్ణ!

ప్రకృతివైద్యమిలను ప్రాణరక్షణఁ గొల్పి వరలఁ జేసెనపుడు ధరను జనుల.

ప్రకృతి వికృతమయ్యె బ్రతుకు భారంబయె. జనుల స్వాస్త్యమమరఁ గనుము కృష్ణ!

ఆ.వె. రోగముల్ ప్రబలెను. రోగార్తులను కాచు వైద్యముల్ ప్రబలెను. వైద్యశాల

లెల్ల ధనము కొఱకునెల్లలు మరచిరే! రోగికేమి దిక్కు? ప్రోవు కృష్ణ!.

ఉ. మేలగు వైద్యమందున సమీకరణంబులు మారుచుండె, ని

ర్భీలత రోగులందు కనిపించుట లేదు దురంత దుస్థితిన్.

కాలము మారిపోయె. కలికాల ప్రభావము పెచ్చురేగె నీ

వేల గణింపకుంటివొ? రమేశ్వర! రక్షణ గొల్ప రావయా.

క. నారాయణులుగ వైద్యుల

నారాధన చేతురు ప్రజ. నాయనలారా!

మీరావైద్యామృతమును

కోరి యొసగి కాచి జనులకున్ హరియగుడీ!

స్వస్తి.

జైహింద్.