గణనీయంబగు భాషలందు తెలుగున్ గాంచంగ మేల్మేలు.. తాన్ విన సొంపై , ప్రకటించు భావ సరళిన్ దృప్తిన్, విశేషించి పల్ ఘన కావ్యామృత సంవిధాన మహిమల్ గాంచంగ నాంధ్రామృతం బను యీ బ్లాగును గొల్పి యుంటి. కనుడీ ! ఆంధ్రామృతం బందుడీ ! .

13, ఆగస్టు 2026, గురువారం

18.ధృతి ఛందము, వెలసిన వృత్తములు,2.62.288. ... వల్లభేయము ఛందస్సు. రచన శ్రీవల్లభ.

జైశ్రీరామ్.

 18.ధృతి ఛందము, వెలసిన వృత్తములు,2.62.288.

                                                రచన:-వల్లభవఝల అప్పల నరసింహ మూర్తి

                                                                              జుత్తాడ,


1.సర్వ శ్రేయ వృత్తము,


              కర్మ కర్తృ కారకా!శివా!కమనీయ శోభ నీయవా?

             ధర్మ జ్ఞాన వృద్ధి చేకురెన్!తమ మాయె!భావి జీవితమ్!

             మర్మ రాజ నీతిలన్!మమకార  హేయ స్వార్ధతన్!

            దుర్మదాన జెల్లెనే?తొలి గొల్తు మంచి దీర్చుమా!


సర్వ శ్రేయ వృత్తము,ర,జ,ర,స,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87537.


2.నీతి గావు వృత్తము,


             .  మల్లేశ!యీశ!సదా శివా!మన సంత నిండి తీవయా!

                భల్లూక పట్టువిధానమే?భవ మేర్చి కూర్చె!భారతిన్!

                విల్లాల నొందు టదే?గదా!పెను ముప్పు జాతి పెంపుకున్!

                 చెల్లాయె!నీతి హర హరా! శివమేర్చి గావ!రా వడిన్!


నితి గావు వృత్తము,త,భ,ర,స,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృసం;-39297.


3.సమోత్పల వృత్తము,


            1.    మానవ చర్యలందుగల!!మంచిని దెల్పుట!గొప్పయౌ!

                   కానని దోష భావములు!కర్మను సత్కృత మొప్పగా!

                    జ్ఞానిద మేర్చు తీరదియె!దివ్యత తేజము పెంపిడున్!

                    మానవ కర్మ మార్భటుల!మంచి ఘటించవె?బాలకా!


       2.     తాతల నాటి ధర్మమది!తప్పెను నేడిల నేలనో?

              కాతర జేయ కెవ్వరిని!కల్లల జీవము నెంచెదే!

               జాతుల సఖ్యతం జెరిపి!సర్వ మనర్ధము గూర్చిరే!

              మేతయె!చేతనం బనగ!మెక్కుట తప్పది గాదొకో?


    3.     గండర గండ డం చిలను!కర్కస కార్యము దోషమౌ!

           కొండలు పిండి సేయగల!కోవిదు లెల్లరు రాలిరే!

           ఛండ ప్రఛండ జీవనము!సర్వము గీడ్పడ జేయులే!

           కొండగ నుండు సర్వులకు!కూర్మి ఘటించుమి!సోదరా!


సమోత్పల వృత్తము,భ,ర,న,భ,భ,ర, గణము లుండును,

యతి,10.వ.యక్షరము,వృ,సం:-93655.


4.నీతి మాలు వృత్తము,


             తెలిసి జేయు పాపములే!తెల్వి నటనైన దోషమౌ!

            కలిని కల్గు కలతలకే?కాటు పడు!భావి సౌఖ్యమ్!

           పలుకు నీతి పల్కు లవే?భద్రమగు భావి శోభయౌ!

           చెలిమి మేలు!జాతి కిడున్!జీవిత మదే?వరీయమౌ!


నీతి మాలు వృత్తము,న,ర,స,భ,జ,ర, గణములుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-113930.


5.ఇలయే  నరకమ్!వృత్తము,


               నరక స్వర్గ మిల లోనే!నరుడ!తెల్సి కొమ్మిదియే!

               కరకు చేష్టలవి యెంచన్!కలిని జీవ నర్క మిదే?

               పరగు సౌఖ్య మరయంగా!పరమ మేర్చు భువిన్!

               తిరుగు లేని!సమతెంచన్!తెలివి  స్వర్గ మదే!


ఇలయే నరకమ్!వృత్తము, న,భ,య,న,ర,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృసం;-91164.


6.సారావనీ వృత్తము,


               స్థావర జంగమ ప్రభాసమాన స్థవనీయ భూ రమన్!

              పావన స్వర్గ మన నౌ!ప్రభావ సుమ గంథి!సౌరులన్!

              దేవ వరామ వారియే!వరాంబుధి!సుధీర!ధీరజన్!

              జీవన మందుటదియే!శివంబు!పరంబు నౌ గదే?


సారావనీ వృత్తము,భ,భ,జ,భ,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,9.వ,యక్షరము,వృ,సం:-83463.


7.:మేలుకో వృత్తము,  


              1.పోటి నిల్చి దుష్ట సంఘమున్!పొంకమార్పు జాతి పెంపుకున్!

                 చేటు వాట తత్వ మూర్ఖులన్!చెంప వాయగొట్టి తర్ముమా!

                పోటి తెల్వి మాయ గమ్మినన్!పూర్తి నాణ్యతంత మౌ సుమా!

                పాలు పోసి పెంచ పాపమున్!పట్టి చంపు ఖ్యాతి నీతినిన్!


        2.   పాత రోత బానిసత్వమే!పట్టి వీడ దాయె!నేటికిన్!

              చేతకాని పౌరుషం బదే!చేరి స్వార్థ పెంపు నెంచెనే!

              భూత మాంత్రి కంబయెన్!భూతి గోరి జాతి పంటనన్!

             గోత బడ్డ గొడ్డు తీరయెన్!కూడు గుడ్డ లోటు తీరునే?


       3.     పట్టు పట్టి స్వర్గదామమే!పట్ట నెంచు నాశయే!

               కొట్టి తట్టి లేపి తెల్వినిన్!గుట్టు పట్టి స్వర్గ మందెదే?

              నెట్టు లీవు?సృష్టి మూలమున్!నిష్ట పట్టి దైవ మౌదువే?

              పొట్ట నిండ తిండి లే దిలన్?పోడిమంబు మాప!న్యాయమా!

         


మేలుకో,వృత్తము,ర,జ,ర,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-87211.


8.ఆశా వర వృత్తము,


            ధన దాహము తీరబోదు!దండమూని బాదినా సరే!

           పెను ముప్పుల చిక్కుకున్న!పెంకితీరు మార నోపునే!

           తన ధర్మమె!గొప్పటంచు!తప్పు దారి వీడ మానునే!

           మను నీచ  కఠోర దీక్ష మంట గల్పు జాతి నీతినిన్!


ఆశాపర వృత్తము,స,స,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87228.


9.ఈవి లేని వృత్తము,


              ఈవి ,నీడ లేని బ్రతుకు!యేడ లేని?పీడయే?సుమా!

             కాన గల్గు ధర్మమునకు!కంటి గుడ్డ చూడనీ నటుల్?

             మానవత్వమున్న నరుని!మాయ లోక నీతి వాచ్యమే!

              చేనుమేయు కంచి!వలెను!చేడు లాడె నీతి  చేతనల్!


ఈవి లేని వృత్తము,ర,జ,న,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87521.


10.ప్రగల్భ వృత్తము,


              మిక్కిలి తప్పులు జేయుచు!మేటిగ పర తప్పు లెంచన్!

              టక్కరి దొంగయె!కాదొకొ?తప్పును పరిరక్ష  చేతౌ!

             అక్కట?లేనిది  యున్నటు!అక్కజమని బల్క నీతే?

             మ్రొక్కరు దుర్గుణ జన్యుల!మోసరిక మదేను!ధాత్రిన్!


ప్రగల్భ వృత్తము,భ,,భ,భ,భ,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-48567.


11.నీతి మాలు వృత్తము,


           సత్వ రజః స్థమోగుణాల!సత్వ మేడ కేగెనో?భువిన్!

           కత్వ,కుఠారి వాట మెల్ల!కల్మి నీయు దైవ మాయెనే!

           స్తుత్వ మదే?విధాన మొందె!జుఱ్ఱ దేశ!ఖ్యాతి నీతినిన్!

           జిత్వ మనం కరాళ దంష్ట్ర!చీకు టాయె!స్వేచ్ఛ తుచ్ఛమై!


నీతి మాలు వృత్తము,భ,ర,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-86017.


12.ఆశావాద వృత్తము,


              తోడూ నీడా లేదు!తొల్లి తుష్టి పుష్టి లేదాయె?నేడిలన్!

              పాడీ పంటా పోయె!సత్య!భంగ మాయెసర్వేశ!యాశ్వరా!

              కూడూ గుడ్డా లేనివారు!కూర్మి నొందు రోజేదీ?భూతలిన్!

              చీడా పీడా వీడి! సర్వ శ్రేయ!వాంఛ!సాకూల్య మౌనొకో?


ఆశావాద వృత్తము,మ,త,ర,జ,త,ర,గణములుండును,

యతి,9.వ,యక్షరము,వృ,సం:-104651.


13.భాగ్యమేర్చు వృత్తము,


            మండు టెండ బోడి వాటమై!మలమల మాడేను లోకమ్

             బండ నీతి జ్ఞాన వాసమై!పదిలత లే దెంచి  చూడన్!

             కొండ కోన లెల్ల మ్రింగెడిన్!కుజనుల కీడేర్చ వేమీ?

             ఛెండి రక్కసాళి సర్వమున్!సిరు లలరం జేయ రావే?


భాగ్య మేర్చు వృత్తము,ర,జ,ర,న,య,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సై:-40619.


14.సుగుణ వృత్తము,


            నీతికి జాతితో?పనేమి?నిర్మల తత్వము గావలెన్!

            ఘాతుక చర్యలం విడంగ!కాంచుమి!సత్యము నిత్యమున్!

             మాతను గౌరవించు మెల్ల!మంచికి పాటిలు సర్వదా!

             భీతిల మాని!మంచి నెంచు!పించ మడంచుమి నీచులన్!


సుగుణ వృత్తము,భ,ర,జ,భ,భ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వ,సం;-93571.


15.స్థితి కర వృత్తము,


               రసవత్తర స్తవ్య గుణా!రమణీ వర శ్రీ హరినిన్!

               వెస ధర్మ పరీక్షకునిన్! విధి నిర్మిత జన్యుల తా

               పస నిల్పగ!జూచు విభున్!ప్రధమున్!ధర బ్రోచు గురున్

                దెస లెల్లను తా ననగన్?భిషగున్మది గొల్తు సదా!


స్థితికర వృత్తము,స,స,స,స,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-112298.


16.సుజీవనా వృత్తము,


            గుణాతీతుడు!సద్గురుడు!కోర్కెలు దీర్చెడి!శంకరున్!

           మణి పూసయె!రక్షణను!మా విభు మల్లి నాథునిన్!

             ఫణి భూషణుడా హరుడు!భక్త జనార్తుల దీర్చుచున్!

             ప్రణవంబును!భీజమును భద్రత గూర్చె నిలాతలిన్!


 సుజీవనా వృత్తము,య,భ,న,భ,భ,ర,గణములుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-93658.


17.పాలనా వృత్తము,


              వికట సంకటు లేలికన్?వినాశమౌ?జగమెల్లయున్!

              ప్రకటి తంబుల పిచ్చదే?ప్రమాధ మేర్చు భావికిన్!

             సకల శ్రేయము గాంచకన్!క్రమంబు దప్పు జాలమున్!

              వెకిలి చైదపు వర్తనన్!బికారు లౌదురు లోకులున్!


పాలనా వృత్తము,న,భ,ర,జ,భ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-92856.


18.గాన పీయూష వృత్తము,


               కక పిక రావ భేదమే?కలిమి లేమి జీవా లిలన్!

              పికంబు కకం బు నౌ నొకో?వెలితి లేని గాన మంజరిన్!

              కకము కకంబె?మారదే?కడయు లేని దీర్ఘ జీవమున్!

              కక విక లేల?మానుమా!కను పికంపు మేలు జీవనన్!


                      [ కకము=కాకి, పికము=కోకిల పక్షి]


గాన పీయూష వృత్తము,ర,జ,ర,న,ర,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-97584.


19.దుర్మతి వృత్తము,


            సాటి వాడు వెతల జిక్క! సంత సించు దుష్ట జన్మునిన్!

            మేటి యైన మనన తప్పు మేథ నెంచి పెట్టు మావలన్!

           గోటు నీటు పనికిరాదు!కోరు సర్వ శ్రేయ మిద్ధరన్!

           మోటరైన చెడును ధాత్రి!మోది లంగ దోష చర్యలన్!


దుర్మతి వృత్తము,ర,న,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృసం:-77479.


20.మంచి కోరు వృత్తము,


            మనుజులందు మంచి పెంచు!సమత మమతదే?సుమా!

           కనులు గప్పి మోస పుచ్చ!కనను వశమె?సామ్యమున్!

            ఘనత!స్వార్థ చింత నొప్ప!కనుమరుగగు స్వేచ్ఛయే?

            మనుజ జన్మ !యుత్తమంబు!మనగ వలెను!నీతినిన్!


మంచి కోరు,వృత్తము,న,ర,జ,న,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-98136.


21.పదవీ మోహ వృత్తము,


              తినుటకే!పదవి యంచు!ప్రాకులాడు లోకమాయెనే!

             వెనుక ముందు గన మాని!వేత్త లట్లు బింక మోపగా!

              పెనుగు లాట!సిరి కోరె!పిచ్చి లోక పోక డెంచిరే!

               కొనకు దేశ ప్రగ తెంచ!కొంచె మైన దీక్ష బూనరే!


పదవీ మోహ వృత్తము,న,భ,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87316.


22.మానవ నైజం,వృత్తము,


              అవని సర్వము నొందినా!యాశ విడదు మానవాళిన్!

              భువన భాండము లన్నిటన్. !భోజ్యము మది గోరు టాశన్!

              గవము దాటిన వీడడే?కామితములు పొందు దన్కన్!

              శివత మెంచడు నెన్నడున్?చేటు నడత యూహె!దప్పన్!


మానవ నైజం వృత్తము,న,భ,ర,భ,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-47312.


23.ధర్మం చర వృత్తము,


        1.     భూరి సత్వుడ!నే నటంచున్!బుద్ధిమాలి చరించె దేలన్?

                కోరి నిల్తురు తాట తీయన్!కూర్మి రోజు లేగు నాడున్!

                కోరి కోరకు!పాపి మూకన్!కూల్తురే?భవి జీవితంబున్!

                నేర చర్యది దోషమేయౌ!నీతి జీవన ధన్యతేర్చున్!


       2.    హద్దు పద్దుల దూర మాయెన్!యాత్మ రక్షణ వేద భూమిన్!

              పద్దు మారెను!దేశ భద్రమ్!పాప పంకిల మాశ్ర యించెన్!

               నిద్దు రించెను న్యాయ శాస్త్రమ్!నేతలండల బంధి యౌచున్!

               పద్ధతే గన దెందు చూడన్!పండ దాయెను పాప మేమో?


ధర్మం చర,వృత్తము,ర,స,య,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-46161.


24.సృష్టిశోధన,వృత్తము,


               చతుర్ముఖ బ్రహ్మ సృష్టికిన్!సాటిలేని సృష్టి చేయగా!

              ప్రతాపము జూప నెంచిరే?ప్రజ్ఞ మీరె!మేథ పెంపునన్!

             గతాను గతెంచి మించగన్!కర్తృ సృష్టి మూల మారయన్!

              మతెంచి పరంపు మన్గడన్!పట్ట నెంచు దీక్ష నొప్పిరే!


సృష్టి శోధన వృత్తము,జ,జ,ర,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87214.


25.ఆగత మెంచు వృత్తము,


              సృష్టి రహస్య శోధనమే!జీవ జ్ఞానము పెంపు నేర్పన్!

             స్రష్టయు గావు గొప్ప సరే!సర్వ భూత ప్రకోప మార్పన్!

              భ్రష్టపు జన్మ యౌ తుదిన్!భావి యేమగు?నూహిలంగన్!

              అష్ట విశిష్ట శ్రేష్టితమై! హర్ష మీయగ!నోప నౌనే?


ఆగత మెంచు వృత్తము,భ,ర,స,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-46295.


26.ఛేదనా ధృతి వృత్తము,


             పూర్ణా పూర్ణ ప్రపూర్ణ పూర్ణ!భూర్భు వస్వాది!బ్రహ్మాండమున్!

            వర్ణా వర్ణ వివర్ణ వర్ణ!వర్ణిత!భద్రపు జన్య జీవాత్మలన్!

             పర్ణా పర్ణ సుపర్ణ పర్ణ!ప్రాగ్భవ దీప్తిద మైన కాదంబమున్!

              వర్ణాశ్రంపు సు ధర్మ ధర్మవాస్తవ సృష్టి!ఛేద్యంబొకో?


ఛేదనా ధృతి,వృత్తము,మ,స,జ,భ,ర,ర, గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-67145.


27సర్వం స్వాహా వృత్తము,


               వినాశ విద్వద్వి జ్ఞానమే!విశ్వ సృష్టిన్!విధ్వంశ మేర్చన్!

              ఘనం బదే?యంచు నీర్ష్యతన్!కార్పణ్య దృష్టెంతు వేలన్?

               చనెండు ప్రాణాలు!నాపగా!శక్తేది?నీ శాస్త్ర మందున్?

                 కనంగ సమంబు యోచనన్!కక్షేల?రక్షించు సర్వులన్!


సర్వం స్వాహా వృత్తము,జ,మ,ర,ర,మ,య,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-33926


28.మూర్ఖ జ్ఞాన వృత్తము,


               పరమ భీభత్సాలే?ప్రాణాపాయం బేర్చ!వీక్షించు చీవున్!

               పెరగ!ప్రాచుర్యం బెంచేవే?విధ్వంసంబు కాహ్వాని యౌచున్?

               అరరె? మార్చం!భూగోళంబున్!అణ్వాస్త్రాల!సారింతు నంటే?

               తరగు!జీవా లెల్లన్!కాస్తంతైనా!తర్కించేవ!జ్ఞానంబు తోడన్!


మూర్ఖ జ్ఞాన వృత్తము,న,మ,మ,మ,య,య,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం,36872.


29.పరోపకార వృత్తము,


               భూ భార తుల్యంబు సేయగా!భూతాల ధాత్రేల?నుండగన్?

              నీబోడి దుశ్చర్య!తప్పగున్!నీవెంత?తెల్వెంత!తెల్సికో!

             చేబూను జీవాల రక్షయున్!శిష్టంపు నీకీర్తి !వర్తిలన్!

             పోబోకు తెల్వెంచి జీవముల్!పుణ్యుండవై యొప్పు!జ్ఞానతన్!


పరోపకార వృత్తము,త,త,ర,త,త,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-75133.


30.కర్మ జీవ వృత్తము,


              కర్మమే!జను జీవి వెంటన్!కల్మి లేము లిచటే!యుండున్!

             ధర్మ మార్గము గాచు!మంచిన్!తారకంబదియె లే!జీవా!

              నర్మ జీవన జీర!పాపమ్!నమ్రుడై!నిలుమ!శాశ్వతమ్!

             చర్మధారిగ  జేయు!భక్తిన్!సర్వ మీశ్వరమె!గాదొకో?    


కర్మ జీవ వృత్తము,ర,స,య,ర,స,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వయక్షరము,వృ,సం:-78939.


31.పూర్ణిమా వృత్తము,


             గురు పూర్ణ భూతి!విభూతి కోరుమి!ముక్తిదం. బదేలే!

            చరణాబ్జముల్!స్పృశింప!సద్గతి గల్గు!నెంచు మోయీ!

             పరార్థ పూర్ణ ప్రకీర్తి! వాటిలు!శోభిలు న్శుభాలన్!

             నిరతాయు వేర్చు విభుడే!నిశ్చల దీక్షతం!జనంగన్!


పూర్ణిమా వృత్తము,స,త,స,భ,ర,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-44260.


32.నవమే మూలం,వృత్తము,


             నవమే!మూలం!సృష్టికిన్!ప్రణవంబే!యోంకారమ్!విశ్వంబౌ!

            స్థవనీయంబౌ!భీజముల్!పస గూర్చు న్వైశిష్ట్యమ్!తేజానన్!

              భువి శక్తి పెంపేర్చుచున్!సు భూతి న్దోడ్పాటై! వర్తించున్!

              జవ సత్వాలం గూర్చుచున్!వశమాయెన్!శోధించే దేదీ?


నవమే మూలమ్ వృత్తము,స,మ,జ,స,మ,మ,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-1860.


33.మనసే మమత,వృత్తము,


          1.    మనసు దెలిసి మసలు!మమత లొలుకు జీవమౌ!

                 వినక చెడును వదలు!విసుగు గొనకు!బాలకా!

                 తనకు తగని పనికి!తగునని జన బోకుమా!

                  అనయ వినయ మొలయ!యవని సుఖము నొందుమా!


       2.     అనకు వినకు చెనకు!అనృత మహిత చెడులన్!

               పనిగ పరుల హితము!పరమ మమర జేయుమా !

                 హరులు సురలు విరులు!యమృత మొనర!కీర్తిలన్!

                 అరరె?పురము లవని!యమరు!సృజనవాటులై!


మనసే మమత,వృత్తము,న,న,న,న,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.యక్వషరము,వృ,సం:-97304.


34.మేల్కోరు వృత్తము,


           చదువగ ముచ్చట పడు!జగడాల కేగు దూరమున్!

            పదవిని స్వచ్ఛత గను!పర సొమ్ము కోర కెన్నడున్!

            ముద మొదవం జనుమయ!ముదిమిం శివంబు నెంచుమా!

              బుధ నుత మార్గము నడు!పుర మేలు కోరు!నీతినిన్!


మేల్కొను వృత్తము,న,జ,న,స,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-88408.


35.పావన వృత్తము,


          సాయపడు కష్ట మందునన్!సర్వ శ్రేయమదే?బాలకా!

         న్యాయమది కాచు సర్వదా!నర్మ దూర మదే?నీతియౌ!

           మాయ నడతెంచ బోకుమా!మాయ పాప మిడు న్వీ!డుమా!

           బాయకుమి!తల్లి దండ్రులన్!పావనం బదియె!జన్మకున్!


పావన వృత్తము,భ,జ,ర,ర,స,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-76023.


36.నడవడి వృత్తము,


           గోడు లేని జీవన మది!కోరు మంచి నెల్ల వేళలన్!

          పాడు వారి దూర మిడుచు!పద్ధతెంచి మెల్గు మంచిగా!

          తోడు నీడ!బాయకు మయ!తుళ్వ చేష్ట దోషమే!యగున్!

          వాడి మాట దోష మయా!పౌర కక్ష లోను నౌదువే!


నడవడి వృత్తము,ర,జ,న,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87601.


37.నీతి మసలు,వృత్తము,


           త్రికాల జ్ఞాని వీవు కావు!తెలిసి మసలు నీతినిన్!

            ప్రకోప తాప మాపకున్న!పడు నిశితపు జ్ఞానమున్!

             వికార స్వార్థ చింత వింత!వెనుక నడచు పాపమై!

              పుకారు మాట!నమ్మరాదు!బుధత చెడును బాలకా!


నీతి మసలు వృత్తము  జ,ర,జ,న,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-98124.


38.తగని యాశ వృత్తము,


              వరాశ పాశమేల!నయ్య!పరగు నీతి నిర్మలతన్!

             దురాశ దుఃఖ హేతు వౌను!తురుమి ఖ్యాతి సర్వ మిలన్!

              నిరర్థమైన యూహ మాను!నెరపు సామ్యవాద మిలన్!

              పరోపకార బుద్ధి గల్గి!వరదు డౌమి!బాలకుడా!


తగని యాశ వృత్తము,జ,ర,జ,న,ర,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-110414.


39.గతం రాదు,వృత్తము,


              కాల చక్ర భ్రమణంబునన్!గతము తిర్గి రాదు సుమా!

             చాలు వక్ర చరం బవనిన్!చరిత నిల్పు నీచునిగా!

            పాలుపోని పరార్థ మదే?పరము నందనీదు!గుణా!

            బేల గాక చరించు మిలన్!పెను వసంత శోభిదమౌ!


గతం రాదు వృత్తము,ర,న,ర,న,ర,స,గణణము లుండును,

యతి,10.యక్వషరము,వృ,సం;-1102 63.


40.శివుడే రక్ష,వృత్తము,


               కాలి బూడి దౌను దేహమే!కనుమరుగై పోదువయా!

               ఆలి రాదు!యాస్థి రాదయా!యట శివుడే!రక్ష సుమా!

                కాలమందు నాశ పాశివై!కలి'సిరులే!కోరితివే!

                జాలమందు మంచి నెంచుమా!సరగుమి!సంసారివై!


శివుడే రక్ష వృత్తము,ర,జ,,ర,న,జ,స,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-122032.


41.అతి తెల్వి వృత్తము,


             వనరులే!ధనంబీయగన్!వద్దందురె?పాలనం బిలన్!

            ధనపు టంచు పెంచేరిలన్!దాసో హమ్!దైవ మేర్చిరే!

             గొనపు తీరెంచేరొకో?గోదాములె!నింపు సంపదన్!

             వెనుక రోజుల న్మించిరే!విజ్ఞాన మనన్య సాధ్యమై!


అతి తెల్వి వృత్తము,న,ర,ర,త,జ,ర,గణము లుడును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-88216.


42.కీర్తి కోరు వృత్తము,


              ఏమి జూచి మిడిసె దీవు!యెగిరి పాటు యీడ్చి తన్నున్!

             పాము కాటు కెదురు నిల్చి!పరమ నీతి పల్క నేలన్?

              క్షేమ మెంచి బ్రతుకు నీతి!చివరి జీవ మెంచు!భక్తిన్!

               మామకం బలర నిష్ట మహిత కీర్తి గోరు మెల్లన్!


కీర్తి కోరు వృత్తము,ర,న,జ,న,ర,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-44923.


43.కుల జాఢ్య వృత్తము,


          భిన్నత్వంబున!నేకత్వానన్!ప్రీతి భారతి!భాసి లంగన్! 

           పెన్నాశం కుల జాఢ్యంబేలెన్?విశ్వ కల్మష!రాజి యౌచున్!

           చెన్నొందెం గడు దుర్మార్గంబుల్!చీల్చె జాతుల!స్నేహ భావమ్!

             అన్నింట న్విడ దీసేనోయీ?హర్ష మేగతి?గల్గు జాతిన్


కుల జాఢ్య వృత్తము,మ,స,మ,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-46105.


44.నీతి జ్ఞతా వృత్తము


      1.         కుల మతాలు రెచ్చగొట్టి!కొల్లగొట్టు స్వేచ్ఛి దాయెనే?

                 కులము సంఖ్య నేలి కేర్చ!కూల్చె నైక్య భావ మిద్ధరన్!

                 బలము లేని బీద సాద!భంగ మొందె! నెందు చూడగన్!

                 కలత లేని!స్వేచ్ఛ యేది?కంగు తిన్న నీతి మాతరో?


    2.        నలువ రాణి వీణ పాణి!నాట్య మాడు స్థవ్య  ఛందమున్!

               వలయు జ్ఞాన సెద్ధి గూర్చి!భద్ర మేర్చు ఛంద రాజమై!

               తలప దృశ్య శ్రావ్య కావ్య!ధాత్రి కింపు పెంపు గూర్చుచున్!

               చెలిమి గూర్చె!జ్ఞాన దీప్తి!జీవ ధాత్రి యౌచు  భారతిన్!


నీతి జ్ఞతా వృత్తము,న,ర,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్అషరము,వృ,సం:-87386.


45.సర్వత్రా జయమా వృత్తము,


          భూత ప్రేత భూ భుక్తమే!పురోగతిన్!మాప కోపునే?

          త్రాత నైన భోంచేయగా!ధరాతలంబొప్పె!నీచతన్!

         పోతరించి దాహార్తులై!పురాలు దోచంగ నెంచిరే!

         చేతగాని స్వార్థంబదే!జయంబు సర్వంబు నౌ నొకో?


సర్వత్రా జయమా వృత్తము,ర,య,జ,జ,త,ర,గణము లుండును,

యతి,9.వ,యక్షరము,వృ,సం:-84781.


46.పటువొందు వృత్తము,


             చేటు ఓటు నాట్యమా యిది!శివరంజిని సరాగమా!

              చోట నిల్వ లేని శ్రీరమ!శివ సోదరి విలాసమా!

               భూటకాల భూతి చేష్టయా!భువి యందలి ప్రలోభమా!

                ఆట కట్టు జేయ!రావయ! హర,కపర్థి, విభూతిదా!


పటువొందు వృత్తము,ర,జ,భ,స,న,ర,గణము లుడును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-96161.


47.కలికుల్కు వృత్తము,


               పలుకుబడి,లంచాలకు!బానిసాయె!నీతి నే డిలన్!

               నిలకడయు లేదాయెనె!నీతి మాలె!దుష్ట చర్యలే!

                బలిదులకు!నీతాయెనె!భద్ర నీతి గూర్చు దైవమా!

                 కలి కుల్కులం జిక్కెలె?కాస్త మేలు జాతి కౌనొకో?


కలి కుల్కు వృత్తము,న,స,భ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87456.


48.తీర్చు ప్రగతి వృత్తము,


               పరోపకార పారాయణ!బరగు వాడీవు గావయా!

               నిరాశ పాశ బద్ధంబిది!నిను భవింకీర్తి మాపులే!

               చరించు నీతి నీమాలను!జయము నీదౌను!బాలకా!

                గరీయ దేశ భాగ్యంబిడు!ఖనివి గమ్మీవు!జ్ఞానివై!


తీర్చు ప్రగతి,వృత్తము,జ,ర,భ,న,భ,ర,గణములుండును,

యతి,10.వ యక్షరము,వృసం:-85810.


49.భూది సేయు వృత్తము,


                 గాదే?నాదంచు మించుచున్!కల్ము లెల్ల మ్రింగ జూచుచో!

                 భూదేరా!లోక మెల్లయున్!పొర్లి యేడ్చు భావి జీవముల్!

                 చేదేరా!సత్యమీ భువిన్!చేట పెయ్యి గాకు భూతలిన్!

                 శోధించే!శక్తి నొందుచున్!చూడు జాతి తెల్వి పెంపుకున్!


                             ( గాదె=ధాన్యము నిలువ యుంచే పొణక)


భూది సేయు వృత్తము,మ,ర,స,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87129.


50.జ్ఞాన కర్తృక వృత్తము,


              నేనెవడ?నీ వెవడవూ?నే నహంభావ సంభావ్యమౌ!

              నే ననెడు?జీవ మదియే!నిండునౌ!దేవ సాదృశ్యమే!

              కాన నగు దేహ మదియే?కర్తృ జ్ఞానోప దేవాలయమ్!

              మాన ధనుడీవు!నరుడా!మాయలం వీడి!జీవింపుమా!


జ్ఞాన కర్తృక వృత్తము,భ,జ,స,ర,ర,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-74991.


51.నాడీ దోష వృత్తము,


               కనలేని వినలేని!రోగాల కాలవాలమాయెనే!

               మనలేని దురితాలవే!మంత్రితంబయెం జగంబునన్!

               మును నాటి గుణ పాలనే!మోదతం ప్రభావ మేర్చెనే!

               జన నాడి చెడి పోయెనే!జాతినిం చరింపు దోషమై!


నాడీ దోష వృత్తము,స,న,ర,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87228.


52.పరమేలు వృత్తము,


            స్వయంకృతాపరాధమున్!సరి జేసి మెలగ వలెన్!

            నియంతృతంబదే!దుర మౌనని దిద్దు కొనుము!నరా!

             భయంబదేల?తెల్విగనం!పరిపాలనగను  మికన్!

            శ్రి యంబు సర్వ శ్రేయ మదే!నయ మేర్చుసమత నిలన్!


పరమేలు వృత్తము,జ,ర,స,స,న,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-128720.


53.సుఖీభవ వృత్తము,


              పర పెంపు నింపు సొంపనన్!పరిపుష్టి గూర్చు!జాతికిన్!

             నిరసించ బోకు!నీర్ష్యతో!నిరుపంబు గాదు నేర్మికిన్!

             కరటైన మాట లేలయా?కలికాల జన్మ మిద్దిరా!

             నరు లెల్ల సుఖము నొందుటే? నయమేర్చు!సర్వ సామ్యతన్!


సుఖీ భవ వృత్తము,స,జ,ర,స,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87718.


54.శుభగ వృత్తము,


           సమత మమత ధోరణిన్!సర్వ శ్రేయ మేర్ప రమ్మికన్!

           సమత విలువ తెల్సికో?సాగు మోయి లోక ఖ్యాతికిన్!

            భ్రమిత జగము నీతినిన్!పర్వ మేర్చు సత్య సేవనన్!

            మమత లలము సంతతిన్!మంగళంబు గూర్చు!సోదరా!


శుభగ వృత్తము,న,న,ర,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-87226.


55.మనీష వృత్తము,


             సదాచార సంపన్న తదే?సదామయ జీవ యానమై!

            నిధానంబు జేకూర్చు నికన్!నిరాశ లవేల?నాకయా?

             విధానంబు!ధర్మంబు గనన్!విశేష!కృషెంచు నీతినిన్!

             సుఖాంబుధీ!చంద్రుడవై!సుఖించు మనీషి గమ్మికన్!


మనీష వృత్తము,జ,త,స,త,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-89294.


56.ధర్మతేజ వృత్తము,


             అష్ట పదుల యమ్మ స్వేచ్ఛ!హాయి గొల్పు!నెన్ని నాళ్ళకో?

            ఇష్ట పదుల బీద లెల్ల!యెంత యెత్తు నిల్తురో?గదా!

            కష్ట పడగ దివ్యు నాజ్ఞ!కల్మి పెంచ బీద యుండునే?

            త్రష్ట కరుణ సృష్టియందె!ధర్మ తేజ మేర్చు!నమ్ముమా!


ధర్మ తేజ వృత్తము,భ,స,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87387.


57.ప్రజ్ఞా పాలన,వృత్తము,


               ప్రజ్ఞ పాటవాలు నిండునై!పాలనానుభవ పూర్ణులే?

              ఆజ్ఞ దైవమంచు నెంచుచున్!హర్షమైన పరిపాలనన్!

              యజ్ఞ దీక్ష బూని పేదలన్!యాదరింప వలె!మిక్కిలిన్!

              ప్రజ్ఞ పెంచు విద్య నేర్పగా!వాసిలున్!శుభగ తేజతన్!


ప్రజ్ఞా పాలన వృత్తము,ర,జ,ర,ర,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-95287.


58.హరి హర వృత్తము,


            దివము వెలుగు సత్యము!తెలుపు! శివము!శ్రీకరమ్!

            మనుజ మమత శాంతము!మరులు గొలుపు!మాథవమ్!

              కనని మనసు తేజము!కవన ప్రగతి! శోభకమ్!

             అవని జగని భాగ్యమె?హరి హర సుర మోదకమ్!


హరి హర వృత్తము,న,న,భ,న,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-98234.


59.యశోవిరాజి వృత్తము,


               ఘన యశో విరాజితమౌ!కమనీయ కర్మ కారకమ్!

               మనుజ శక్తి మూలకమై!మహి  కీర్తి వెల్గు తారకమ్!

               కనుము మంచి!శర్వ మదే!కలిమీయు లోకభూషయై!

               మనసు మంచి చింతనమే!మహి వెల్గు పెంచు!బాలకా!


యశో విరాజి వృత్తము,న,ర,స,స,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87762


60.సృష్టిమూలమ్,వృత్తము,,


               జనన మరణం చర్వితమ్!సమస్త సృష్టి మూల మింతే!

              కనగ భవిత సాధ్యమా!కఠోర దీక్ష దక్షు డైనన్!

              మనుజ శుభగ చర్యలే!మహేశ్వరేశ్వ రంబు!లేయౌ!

               కొనుమి స్మరణ శ్రీశునిన్!గుణంబు మంచి!మోక్ష మీయున్!


సృష్టి మూల వృత్తము,న,న,ర,జ,ర,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-99242.


61.బాల వికాశ వృత్తము,


             మధ్యందిన మార్తాండున్బలెన్!మథ్య యవ్వన తీరు నొప్పున్!

            సద్యాంశ విశేషం బేర్చునే?సాథ్యా సాధ్య వివేచనంబునన్!

            విద్యార్జన బాల్యం!సాగులే!విశ్వధాభిద!జ్ఞాన వాంఛన్!

             విద్యంబుధి రాజిలం దగన్!విద్యున్మాలగ!దీప్తి కాంక్షన్!


బాల వికాశ వృత్తము,త,య,ర,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-46221.


62.ధీరతా వృత్తము,


               నిజము నిష్టుర మొప్పినన్!నీతి వీడుట!తప్పే సుమా!

               స్వజనమందున మంచినిన్!చక్క జేయుమి!దివ్యంబదౌ.

               భజన ముక్తికి మార్గమౌ!భాగ్యదం బిడి!గవు న్సదా!

               అజయమౌ!భవికాలమున్!యార్తి వీడుమి ధీరుండవై.


ధీరతా వృత్తము,న,న,ర,ర,స,ర,,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-78014.


63.సుపూజ్య వృత్తము,


             బోధ కొలది వృద్ధి యౌను!పూజ్యమౌ!శ్రీ!యదే విద్యలే!

             సాధనమున జ్ఞాని వౌదు!సాధ్యమే?కాని దేదిలన్!

             వేధిల పని లేదయా?వివేకమే!యండయై!పేరిడున్!

              కాదని యవినీతినిన్!వికార చేష్టాళినిన్!త్రెంచరా!


సుపూజ్య వృత్తము,భ,స,జ,ర,ర,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-75097.


64.నిండుదన వృత్తము,


                మంచి చెడుల నెంచు శక్తి!మనిషి నిండుదనమదే!

                కుంచితముల యాశ మాని!గుణము పెంచు ననయమున్!

               మించి తెగువ జేయ బోకు!మితము మీర దోషమౌ!

               వంచితుల కెడంబు నుండు!పరము మెచ్చు బ్రతు కగున్!


నిండు దన వృత్తము,భ,స,జ,న,భ,స,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-119509.


65.యశోవర వృత్తము,


             జయ మపజయము లవి!జంట పక్షులు!వీడకుండున్!

            నయ మనయము గనగ నౌనె?కాల మహాత్మ్య మింతే!

            భయము వలదు!నిలువు!పట్టు పెంచుమి!గెల్పు నీయున్!

             స యశత!మనగ వలె!జన్మ ధన్యత గాంచు కోర్కెన్!


యశోవర వృత్తము,న,న,న,ర,స,య, గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-46592.


66.వైభవ వృత్తము,


              దొంగ బుద్ధి దొరతనంబు! తప్పు రేపి మాపు నిద్ధరన్!

              భంగ మొంది!పరము డంటె?పట్టి యీడ్చు లోక మెల్లెడన్!

              రంగ రింపు చెడు నెసంగ!రాణు వెల్ల ఛీదరింపరే?

             అంగ రంగ విభవ మొప్ప!ఆణి ముత్యమీవు!గావయా!


వైభవ వృత్తము,ర,న,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వయక్షరము,వృ సం:-87413.


67.వినయ వృత్తము,


              వినయ మనయము వీడ!వేడుక గాదు!భూ తలానన్!

              అనయ సమత నెసంగ!హాయి గలుంగు నెల్ల కాలమ్!

              గొనము గురు తమమొప్ప!కూర్మి గల్గు భారతానన్!

              ముని ఱుషి వర వరామ!మోక్షదంబు! జనిమ ధన్యమ్!


వినయ వృత్తము,న,న,జ,భ,ర,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-48416. 


68.పుణ్య ధాత్రి,వృత్తము,


                బుధులు నడచి రిచట!పుణ్య భూమి!మన భారతిన్!

               విధి వరమయ మణుల!వేద సార!గణిత భూమిదే?

               మదిని బెడ గెరుగని!మాయ లేనిమనుజ! జీవనన్!

                కొదువ గనని బ్రతుకు!కూర్మి నొప్పె!గుణ గణ్యమై!


పుణ్య ధాత్రి వృత్తము,న,న,న,ర,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-115738.


69.కీర్తిలు,వృత్తము,


            కొండ కోన లాశ పాశమై!కోర్కె దీర!యాశ పాశమై!

            బండ తత్వ జ్ఞాన మూర్ఖతే!పట్టి గెల్చి!నేల జూచుచున్!

           యెండమావి!నీటి తీరగున్!యిట్టె మాయు!భూత సంతతే?

           ఛండ శాసనంబు కీడిడున్?సర్వ సామ్య మేర్చు?మంచిగన్!

   

కీర్తిలు వృత్తము,ర,జ,ర,జ,ర,య,గణము లుండును,

యతి10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-43691,


70.చిగురిలు వృత్తము,


              బోడి తలకు జుట్టు బలెన్?బొడమె!స్వేచ్ఛటందు వేలన్?

              చీడ బ్రతుకు పోయె!నయా!చిగురించె స్వీచ్ఛ భూజమ్!

              యాడు కొనుడి!భీతి జనెన్!యమరంగ నీతి. నొప్పన్!

              గోడు విడచి పెంచి సిరుల్!గురుత కీర్తి  పొంద!నీతిన్!


  చిగురిలు వృత్తము,భ,స,స,నర,య,గణము లుండును,

యతి.10.,వ యక్షరము,వృ,సం:-45667.


71.ప్రశాంతి వృత్తము,


             కాలి నలుపయె!గళము!గరళ ప్రభావత న్శివా!

            మేలి తెలుపు టొడలుకు!మిగిలెను మచ్చయె!భవా!     

            ఫాల మనిల నయన!భగ భగ లెట్లు తాళెదో?

            నీలి కురుల జలములు!నిలిపె!ప్రశాంత మెంతయో?


ప్రశాంతి వృత్తము,భ,న,న,న,జ,ర, గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-80104.


72.ఆర్తి హర,వృత్తము,


             అతను కృతము కలిగి!హరించి తీవ్ర కోపమొప్పన్!

             కుతల జనము గనుమ!గుణానుకూల!నీతి నింపై!

             గతులు గలుగ!వెతలు! గమింప!రక్ష సేయు మీశా!

            మతిని గొలుతు!నొసగు !మనంత శోభ!కీర్తిలంగన్!


               (అతను=తనువు లేనివాడు,మన్మథుడు).


ఆర్తిహర వృత్తము,న,న,న,జ,ర,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-44032.


73.స్మరణ వృత్తము


            పురాణ పురుషు డీవయా!పురారి!శంభో!సాంభ శివా!

           సరాగ రమిత సారమా!జరార్తి జీవుండేను?భవా!

           వరాశ్రీత జన రక్షకా!ప్రభాస భాస్వా!భద్ర!మృఢా!

          నిరంతరము నినే మదిన్!నిధానతన్!గీర్తింతు!హరా!


స్మరణ వృత్తము,జ,న,ర,జ,మ,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-104028.


74.చర్విత వృత్తము,


            చర్విత చర్వణ జీవితమ్!సాగును యాగదు!శ్రీధవా!

            పర్వును సర్వద భ్రాంతినిన్!పండిత పామర లోకమై!

            సర్వము మిథ్యని తెల్సికో!జాగృతి గావలె?జీవితమ్!

             నిర్వహణంబున నీతదే?నిల్చును!ధాత్రిని!శాశ్వతమ్!


చర్విత వృత్తము,,భ,భ,ర,భ,భ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-93361.


75!స్మృతి ఫలక వృత్తము,


                 స్మృతి ఫలకముపై గల!జిత కర్మము నూహించేవే!

                మతి యుత నుతినే గని!మరి చేతన శూన్యుండైతే?

                గతి సుగమ గమంబును!కలగా దది!సర్వేశంబౌ!

                స్తుతి మతమున చెల్వము!స్వగుణంబుగ!గైకొమ్మోయీ!


స్మృతి ఫలకము,వృత్తము,న,స,న,స,స,మ,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-14144.


76.వైశిష్ట్య వృత్తము,


            తుష్టి  పుష్టి ముష్టి నష్టి!సంతుష్టి !యాగ మేఘ! మేగెనే?

           క్లిష్ట చేష్ట పుష్టి నష్టి!సంక్లిష్ట ధాష్టికంబు!నౌనొకో?

           కష్ట మిష్ట చేష్టనేర్చ!సంస్కార!పాత్ర పోషణంబయెన్!

           శిష్ట శ్రేష్ట ఖ్యాతి యెంతొ?వైశిష్ట్య మేర్చభాగ్య మౌనులే!


వైశిష్ట్య వృత్తము,ర,జ,మ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87077.


77.అతి తెల్వి వృత్తము,


                అండ దండ లుండినా!సరే!హాయి గనదయె?భారతిన్!

               తిండి గింజ పంట పోయెనే?తేరుకొనుటది!కష్టమే?

                మండు టెండ,వాయు కల్మషమ్!మాడె జగమిది!పాశమై!

                మెండు తెల్వి నిండె గానిటన్!మేడి ఫలమిది!యాయెనే!


అతి తెల్వి వృత్తము,ర,జ,ర,భ,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-97455.


78.మమతొనరని వృత్తము,


                  చెరువు నిటి వంట,పంట!చెలువ మమరె!పూర్వమున్!

                  పరువు కోరి గొప్ప నొప్పి!పర మిహములు మర్చిరే?

                  పరమ ఠీవి పెంపు నెంచు!కలి ప్రభ లివియే?యనన్!

                   వరలె!జీవి యంత్ర మౌచు!వరత ! సమత!గానకన్!


మమతొనరని వృత్తము,న,ర,జ,న,న,ర,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-98130.


79.స్వేచ్ఛా జీవన వృత్తము,


                 ఆశ పాశలు మాసి పోయెన్!అల విహంగపు తీరయెన్!

                 పాశ బంధము లూడి పోయెన్!పరమ స్వేచ్ఛ వికారతన్!

                 కాశి వాసుడు చూచు చుండెన్!కలిమలాప ప్ర కీర్తినిన్!

                దేశ సంస్కృతి భావ తత్వమ్!దివిజులే!దిగి రావలెన్!


స్వేచ్ఛా జీవన వృత్తము,ర,స,య,న,భ,ర,గణము లుండును,

యతి.10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-93781.


80.భావ పూర్ణ వృత్తము,


              గంథపు టందము ఛందము!గణిత భావ ప్రపూర్ణతన్!

              గంథిని వాక్సతి భూషయు!క్రమ విశిష్టత కూర్చుచున్!

              అందము చిందు!మనోజ్ఞత!యతియు,ప్రాస,విశేషతన్!

             బంధపు టంద!పసందుల!బహుళ సార్ధకమౌ చిలన్!


     (  గంథపు టందము=భూ సౌరభము,గంధిని=సుహాసిని)


భావ పూర్ణ వృత్తము,భ,భ,భ,న,భ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-94109.


81.శ్రవణోపేత వృత్తము,


                వాణి గళ రత్న హారము!వాచామృత ధార!ఛందమై!

               భాణి గణ పూర్ణ భావత భాసిల్లె! విభూతి భాతినిన్!

               వేణు నినదాల శ్రావ్యత!భేషంచు విరించిమెప్పునన్!

               కాణి పుర విఘ్న రాజె?ప్రకాశంబు గనంగ సేయుతన్!


         (కాణి పుర విఘ్న రాజు=కాణిపాక గణపతి,)


శ్రవణోపేత వృత్తము,భ,జ,భ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-88489.


82.సుగతొనరు వృత్తము,


            ఛంద సొబగు లెరయకే!జరిగి వెనుక కేగగా!

           మందమతిని విడువరా!మరులు గొలుప తేజమున్!

           సుందరమగు తెలుగురా!సుగతి వెలుగు నింపుడీ!

           ఎందులకని విడిచితే?యిహము సుఖము మిథ్యరా!


సుగతొనరు వృత్తము,ర,న,ర,న,న,గణము లుడును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-98041.


83.పురుషతా వృత్తము,


           కంటికి కనురెప్ప తెల్గు!కాచు ననర్థాల నన్నిటిన్!

          ఇంటికి యిల వేల్పు భాష!యేలను?వీడగ జూచిరే!

           జంటకు నడి మంత్ర శ్రీలు!సాములు గారిడు లేలయా?

            బంటికి కొరకంచే! మందు!కాపురు షుండవు గాకుమా!


పురుషతా వృత్తము,భ,స,జ,భ,త,ర,గణము లుండును

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-85339.


84.వాచా దోష వృత్తము,


                 పర మమ్మీయే!మన యమ్మా!ప్రాణ హీన యమ్మ నీదొకో?

                కొర నౌనే?నీచెడు పక్కీ!కోరి జీవ మూడ దీసెగా!

                పరభాషా మోహము జీవా!పాడు జేయు!జాతి జీవనమ్!

               వరభీజా పూర్ణను వీడన్!వాని జన్మ చేకు చింతయే!


 వాచాదోష వృత్తము,న,య,య,ర,జ,ర,గణము లైడును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-94210.


85.నిత్య సత్యం వృత్తము,


            అంతు లేని యాశదేలయా?హాని చేరంగ నీయునే!

           పంత మూని దేశ భక్తినిన్!భావి సౌఖ్యంబెంచు!ధాత్రిన్!

            మంతనంబు లాడి మంచికిన్!మాయను బోనాడు!బాలకా!

            యెంతకైన!నిల్చు!నీతియే! యేదయ?సాటెంచ నీతికిన్!


నిత్య సత్యై వృత్తము,ర,జ,ర,భ,త,ర,గణము లుండును,

యతి 10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-85157.


86.మనుచర్య,వృత్తము,


            అనాది జ్ఞాన విహీనుడా!అంత నాదను కొందు వేల న్?

            సనాతనంబగు ధర్మమే?సర్వ మిథ్యగ నెంచి తేలన్?

            వినాశ పాశ విభూషణా!వింత చైద విషాశ్రితుండా!

             కనం గలంగునే?యాయువున్?కాల జ్ఞానివి!గావయా!


మను చర్య వృత్తము,జ,భ,ర,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-45262.


87.జ్ఞాన కైవల్య వృత్తము,


                  మనల నడిపే!శక్తినే!మాయ శక్తిని గెల్వ నౌనే?

                  ఘనుడనని యెంచేవె పో!?కాన రావిల తెల్సి కొమ్మా!

                  మనుజుడవు!నీజన్మమే మైనదైవము సామ్య మౌనే!

                   కన మిడిసి పాటేలయా?కైవలంబది కల్గు నొక్కో?


జ్ఞాన కైవల్య వృత్తము,న,నశత,త,భ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-92474.


88.కీర్తిలు వృత్తము,


            కల్తీ జన్మము నీయ. వచ్చు కన్నా!చావు నాపం గలవే?

           పల్తాపంబుల జన్మ మిద్ది పన్నా బ్దంబు లాపం వశమే?

            కల్తీ సేంద్రియ జీవ నాడి!కాలంతంబు నాపం దరమే?

            తొల్తం జీవుల సౌఖ్య మెంచు!తోరంబౌ!సుకీర్తిం వరలన్!


కీర్తిలు వృత్తము,మ,స,జ,మ,ర,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-106835.


89.నానానీ,వృత్తము,


             నా నానీ నానను నేనే!నానానను!నీ నాననన!నానీ!

            నేనే!నానే నను నానీ!నే నేనననీ!నీనానను! నే నే!

            నా నానీ!నిను నానం!నానీ!నిను!నానం!నన నీనే!

            నేనే నానీ నన నీనా!నే నే నిను నానా నను!నానీ!


నానానీ వృత్తము,మ,భ,మ,భ,త,య,గణము లుండును,

యతి,9.వ,యక్షరము,వృ,సం:-52273.


90.అను భూతి వృత్తము,


            స్తుతి మతి యుత!నీతినిసూచి నెంచుమి!సుగుణానన్!

           గతి చెదరదు!మంచిని గను!కాంచన మను భూతిన్!

            అతులిత గుణ గణ్యునిశివు నొందగ నగు జీవా!

            కతిపయ గురు ధ్యానమె!కలుషంబులు తొలగించున్!


అనుభూతి వృత్తము,న,ర,భ,స,నశయ,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-63424.


91.మోక్షగామి వృత్తము,


              జీవ శక్తి తగ్గు నపుడు!చింత మోహరించు జీవికిన్!

             యావహించు!సర్వ వెతలు!యాత్మ క్షోభ నావరించున్!

            యేవగింపు గల్గు బ్రతుకు!యైచు ప్రాణ త్యాజ్య చింతన్!

             భావమందు భక్తి కుదుర!పాటు నెంచు మోక్ష ధృష్టిన్,!


మోక్ష గామి వృత్తము,ర,జ,న,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-82525.


92.వేదజ్ఞాన వృత్తము,


              ఉదాత్తానుదాత్త స్వరితయుజ్వల భావ గుంభనమై!

              సదా శక్తి భీజ వరద!శాస్త్రము వేదమై!భువినిన్!

              ప్రధానంబు జేకురిచెను!పావన కీర్తి కౌముదుల్!

              బధానంద సంస్మరితము!బోధిల నేర్చు వేదమున్!


వేద జ్ఞాన వృత్తము,య,జ,న,,భ,ర,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-110072.


93.వేద ప్రభ వృత్తము,


              అక్షయ తూణీరము వెదం!యహ రహముల్!సాధ్యం!శోధ్యమ్!

              పక్షము గాదేరికి?నిలన్బహు విధ జ్ఞానానందమ్!స్తుత్యమ్!

              శిక్షణ వైశిష్ట్యం!సాధ్యమ్!స్థిమిత వధాన్యందివ్యో ద్భాష్యమ్!

               భక్షిత భోజ్యం!హార్యమ్!పరమ ప్రబోధం జ్నానానందమ్!


వేద ప్రభ వృత్తము,భ,త,య,న,య,మ,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-7782.


94.అరుదగు వృత్తము,


               అరనిమిషము జాలును యశువులు బాయన్!భువి లోన్!

               పరముని గన నౌనొకొ?బ్రతుకున యెంతో యతనన్!

              తరముల శ్రమ జీవుల!తపనము!ధాత్రిం కీర్తిడున్!

               కర మరుదైన జీవన!గనుమయ!గర్వింపం!జగమ్!


అరుదగు వృత్తము,న,జ,భ,న,య,మ,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-40880.


95.సర్వేశం వృత్తము,


           తిమిర మజ్ఞానంబు పోవన్!తెలివే!జ్ఞానంబై!కీర్తిడున్!

          ప్రమిద దీపంబే?వెలుంగై!పరమాత్మం జేర్చున్!జ్ఞానతన్!

         తమ మహంబే?చెడుంగై!తర జీవాల మాపున్వడిన్!

         శ్రమ ఫలంబే?విభూదౌ?సమ సామ్యంబే?సర్వేశ్వరమ్!


సర్వేశం వృత్తము,న,మ,య,స,మ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము, వృ,సం:-67138.


96.పరమార్థ వృత్తము,


            పురుషార్థ జయంబే మోక్షమ్!పుణ్యంపురుషోత్తమం!బుధమ్!

             పరమార్థ మనంతానంతమ్!పర్వం !సు రసా విశేషకమ్!

             నర జన్మ గరీయమ్!సామమ్!నానా విధ సోధనమ్!వరమ్!

             వర జ్ఞాన విధి న్మేథ్యం బౌ!పరాకర్ష ధీమతం స్తుతమ్!


పరమార్థ వృత్తము,స,స,మ,త,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృసం:-88086.


97.పుణ్య ఫల వృత్తము,


              దయ,దాన,ధర్మ,నిరతిం దనరం బుణ్య ఫలంబిడున్!

             సు యశా!విశుద్ధ జననమ్!సురసాంబోధి!ప్రమోదమౌ!

              నియమం బనంత సుఖదమ్!నిరుపం బౌను!ధరాతలిన్!

              నయమెంచు జీవి బ్రతుకే?నవ సంఖ్యాక!సు జీవమౌ!


పుణ్య పల వృత్తము,స,జ,స,స,భ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-91880.


98.మనోరమ వృత్తము,


               రామా!యని బల్క నోరారన్!రహిమించి పెంచు మంచినిన్!

               నీమంబది రామమే!భూమిన్!నిరతంబు గాచు నేర్పునన్!

               కామారి,మనోభిదమ్!రామం కమనీయ శ్రీమనో రమమ్!

              శ్రీమంత మనంత కాంతారమ్!జిత మన్మథ కౌస్తుభమ్!బుధమ్!


మనోరమ వృత్తము,త,జ,య,స,జ,ర, గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87593.


99.జీవన సత్యం వృత్తము,


                  శివం! సుందరం!శ్వేత వర్ణమ్!జీవి సత్యము స్వచ్ఛమేర్చున్!

                  భవాం బోధినీ!క్షార తత్వమ్!బాధ రాయణ కారకం బౌ!

                  దివేశం!మహేశమ్!వరీయమ్! దీప్తిదంబగు కాల మెల్లన్!

                  జవం బేర్చుమా!నీతి మంతా!నేవ మొప్పగ భావి సౌఖ్యమ్!


జీవన సత్యం వృత్తము,య,య,య,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-46154.


100.స్వేచ్ఛేనా వృత్తము,


               కొండ నాల్క మందు న్న నాల్కకోరి పీకె!నేమి వైద్యమో?

              మెండు టాశ!నాంగ్లేయు లంపె!మేలు స్వేచ్ఛ తీరిదాయెనే!

               పండె జాతి వైషమ్య భావ భంగు రాన నొప్పె!గొప్పగన్!

                మండె!సామ్య వాద మనంగ!!మాయ మున్గి తేల?భారతీ!


స్వేచ్ఛేనా వృత్తము,ర,జ,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-97397.


101.నెఱుక సాని వృత్తము,


                  నిదన మదన సదనా!నిథులు జేరె!ధనికులన్!

                  బదులు గనని వరమే!వరద మాయె!నవనిలోన్!

                 నిధులు వెనుక మనన్!నెఱుక సాని పదమయెన్!

                 తిధుల దనరు వెలుగే!తిరిగి వచ్చు ననునటుల్!


నెఱుక సాని వృత్తము,న,న,స,న,భ,స,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-106710.


102.అదుపు మీరు వృత్తము,


             కొదమ సింగ మవనిలో!కుక్క పిల్ల తోయ మయెన్!

            బదులు పల్కు జనులకే?పాప మొప్పె!నీచ సంస్కృతిన్!

           నిధులు లెక్క విడిచిరే!నేల సొమ్ము రాజుదే!యనన్!

           అదుపు దస్సె!ప్రగతదే!హాస మాన భూష లార్భటిన్!


అదుపు మీరు వృత్తము,న,భ,స,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం;-77282


103.భవిష్య వాణి వృత్తము,


                ఏమి కాల మహిమ యిదో?యెండమావి పంట భూమయెన్!

               కామితార్థ సిరు లవియే?@కాల మాయె నంచు దెల్పుచున్!

               క్షేమ మార్పు టూహ యిదియో?శిక్ష లేని దక్ష దోషమో?

              తామ సత్వ గుణ మిదియో?తప్పటంచు!చూపు చుండెనో?


భవిష్య వాణి వృత్తము,ర,న,న,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వశయక్షరము,వృ,సం:-87581.


104.చర్విత వృత్తము,


             కలిమి లేములు జంటగా!కదులు చుండును వీడకన్!

            కలిమి గర్వము పెంచునే?కనని రోగము!భోగమై!

            బలము శాసిలు ధర్మమున్!పరమ పావన మోపకన్!

            కలిమి పోయిన రోజునన్!కన నగున్!సమ సామ్యమున్!


చర్విత వృత్తము,న,భ,ర,న,న,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-87740.


105..కమ్మ నమ్మ వృత్తము,


               అమ్మలేని జగము లేదు!అమ్మ జన్మ నిచ్చు దైవమే!

               అమ్మ నిండు మనసదేను?ఆత్మ స్థైర్య ధైర్య మిద్ధరన్!

                అమ్మ నిండు దనము భూమి!హాయి నింపు జన్మ జన్మమౌ!

                 అమ్మలమ్మ చదువు లమ్మ!హర్ష జీవ మేర్చు బాలకా!


కమ్మ నమ్మ వృత్తము,ర,న,జ,ర,జ,ర,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం:-77413.


106.మాయా లోకమ్ వృత్తము,


                నేరానికి శిక్ష లేదయె?నీతినే!యవినీతి గెల్చెన్!

                బేరాలకు లొంగె లోకమ్!బీరువోని వికార మాయెన్!

                 సారామయ జీవ మాయెను!సర్వ మాయకు చిక్కె. సర్వమ్!

                 కారాటవి వెన్నెలో?యన!కాన దాయెను నేడు సత్యమ్!


                       (సారా మయ=సారాతో కూడిన)


మాయా లోకమ్ వృత్తము,భ,జ,భ,ర,స,య,గణము లుండును,

యతి,10.వ,యక్షరము,వృ,సం,46511.

ధృతి ఛందము నందు,106.ఛందములు మాత్రమే గైకొన

 బడినవి,

                                మంగ ళమ్ మహాత్

                                    శ్రీ,శ్రీ శ్రీ శ్రి శ్రీ,  

Print this post

0 comments:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

ఆంధ్రామృత బ్లాగ్ వీక్షకులకు ధన్యవాదములు.