సుందరకాండే షట్ చత్వారింశ్ స్సర్గః

 జైశ్రీరామ్.

సుందరకాండే 

షట్ చత్వారింశ్ స్సర్గః

హతాన్ మంత్రి సుతాన్ బుద్ధ్వా వానరేణ మహాత్మనా |

రావణ స్సంవృతాకార శ్చకార మతిముత్తమామ్ || 1

స విరూపాక్ష యూపాక్షౌ దుర్ధరం చైవ రాక్షసమ్ |

ప్రఘసం భాసకర్ణం చ పంచ సేనాగ్రనాయకాన్ || 2

సందిదేశ దశగ్రీవొ వీరాన్ నయ విశారదాన్ |

హనూమత్ గ్రహణ వ్యగ్రాన్ వాయు వేగ సమాన్ యుధి || 3

యాత సేనాగ్రగా స్సర్వే మహాబల పరిగ్రహాః |

సవాజి రథ మాతంగాః స కపిః శాస్యతా మితి || 4

యత్తైశ్చ ఖలు భావ్యం స్యా త్తమాసాద్య వనాలయమ్ |

కర్మ చాపి సమాధేయం దేశ కాల విరొధితమ్ |

న హ్యాహం తం కపిం మన్యే కర్మణా ప్రతితర్కయన్ || 5

సర్వథా తన్మహద్భూతం మహాబల పరిగ్రహమ్ |

భవే దింద్రేణ వా సృష్టమస్మదర్థం తపొ బలాత్ || 6

సనాగ యక్ష గంధర్వా దేవాసుర మహర్షయః |

యుష్మాభి స్సహితై స్సర్వై ర్మయా సహ వినిర్జితాః || 7

తై రవశ్యం విధాతవ్యం వ్యళీకం కించిదేవ నః |

తదేవ నాత్ర సందేహః ప్రసహ్య పరిగృహ్యతామ్ || 8

నావమన్యో భవద్భిశ్చ హరి ర్దీర పరాక్రమః |

దృష్టా హి హరయః పూర్వం మయా విపుల విక్రమాః || 9

వాలీ చ సహసుగ్రీవొ జాంబవాంశ్చ మహాబలః |

నీల స్సేనా పతి శ్చైవ యే చాన్యే ద్వివిదాదయః || 10

నైవం తేషాం గతి ర్భీమా న తేజో న పరాక్రమః |

న మతి ర్న బలోత్సాహో న రూప పరికల్పనమ్ || 11

మహత్ సత్త్వ మిదం ఙ్ఞేయం కపి రూపం వ్యవస్థితమ్ |

ప్రయత్నం మహ దాస్థాయ క్రియతా మస్య నిగ్రహః || 12

కామం లొకా స్త్రయ స్సేంద్రా స్ససురాసురమానవాః |

భవతా మగ్రతః స్థాతుం న పర్యాప్తా రణాజిరే || 13

తథాపి తు నయఙ్ఞేన జయ మాకాంక్షతా రణే |

ఆత్మా రక్ష్యః ప్రయత్నేన యుద్ధ సిద్ధి ర్హి చంచలా || 14

తే స్వామి వచనం సర్వే ప్రతిగృహ్య మహోజసః |

సముత్పేతు ర్మహావేగా హుతాశ సమతేజసః || 15

రథై ర్మత్తైశ్చ మాతంగై ర్వాజిభిశ్చ మహాజవైః |

శస్త్రైశ్చ వివిధై స్త్రీక్ష్ణై స్సర్వై శ్చోపచితా బలైః || 16

తతస్తం దదృశు ర్వీరా దీప్యమానం మహాకపిమ్ |

రశ్మిమంతం మివోద్యంతం స్వ తేజోరశ్మి మాలినమ్ || 17

తొరణస్థం మహోత్సాహం మహాసత్త్వం మహాబలమ్ |

మహామతిం మహా వేగం మహాకాయం మహా భుజమ్ || 18

తం సమీక్ష్యైవ తే సర్వే దిక్షు సర్వాస్వవస్థితాః |

తై స్తైః ప్రహరణై ర్భీమై రభిపేతు స్తతస్తతః || 19

తస్య పంచాయసా స్తీక్ష్ణా శ్సీతాః పీత ముఖా శ్శరాః |

శిర స్యుత్పల పత్రాభా దుర్ధరేణ నిపాతితాః || 20

స తైః పంచభి రావిద్ధ శ్శరై శ్శిరసి వానరః |

ఉత్పపాత నదన్ వ్యొమ్ని దిశొ దశ వినాదయన్ || 21

తత స్తు దుర్ధరొ వీర స్సరథ స్సజ్య కార్ముకః |

కిరన్ శరశతై స్త్రీక్ష్ణై రభిపేదే మహాబలః || 22

స కపి ర్వారయామాస తం వ్యొమ్ని శర వర్షిణమ్ |

వృష్టిమంతం పయొదాంతే పయొదమివ మారుతః || 23

అర్ద్యమాన స్తత స్తేన దుర్ధరే ణానిలాత్మజః |

చకార కదనం భూయో వ్యవర్ధత చ వేగవాన్ || 24

స దూరం సహసోత్పత్య దుర్ధరస్య రథే హరిః |

నిపపాత మహావేగొ విద్యుద్రాశి ర్గిరావివ || 25

తత స్స మథితాష్టాశ్వం రథం భగ్నాక్ష కూబరమ్ |

విహాయ న్యపత ద్భూమౌ దుర్ధర స్త్యక్త జీవితః || 26

తం విరూపాక్ష యూపాక్షౌ దృష్ట్వా నిపతితం భువి |

సంజాత రొషౌ దుర్ధర్షా వుత్పేతతు రరిందమౌ || 27

స తాభ్యాం సహసోత్పత్య విష్ఠితొ విమలే౽౦బరే |

ముద్గరాభ్యాం మహాబాహు ర్వక్ష స్యభిహతః కపిః || 28

తయొ ర్వేగవతొ ర్వేగం వినిహత్య మహాబలః |

నిపపాత పున ర్భూమౌ సుపర్ణ సమ విక్రమః || 29

స సాలవృక్ష మాసాద్య త (స) ముత్పాట్య చ వానరః |

తావుభౌ రాక్షసౌ వీరౌ జఘాన పవనాత్మజః || 30

తత స్తాం స్త్రీన్ హతాన్ ఙ్ఞాత్వా వానరేణ తరస్వినా |

అభిపేదే మహావేగః ప్రసహ్య ప్రఘసొ హరిమ్ || 31

భాసకర్ణశ్చ సంక్రుద్ధ శ్శూల మాదాయ వీర్యవాన్ |

ఎకతః కపి శార్దూలం యశస్వినమవస్థితమ్ || 32

పట్టిశేన శితాగ్రేణ ప్రఘసః ప్రత్యయోథయత్ |

భాస కర్ణశ్చ శూలేన రాక్షసః కపి సత్తమమ్ || 33

స తాభ్యాం విక్షతై ర్గాత్రై రసృగ్దిగ్ధ తనూరుహః |

అభవత్ వానరః క్రుద్ధొ బాల సూర్య సమ ప్రభః || 34

సముత్పాట్య గిరేః శృంగం సమృగ వ్యాళ పాదపమ్ |

జఘాన హనుమాన్ వీరొ రాక్షసౌ కపి కుంజరః || 35

తత స్తేష్వవసన్నేషు సేనా పతిషు పంచసు |

బలం తదవశేషం చ నాశయామాస వానరః || 36

అశ్వై రశ్వాన్ గజైర్నాగాన్ యొధైర్యోధాన్ రథై రథాన్ |

స కపి ర్నాశయామాస సహస్రాక్ష ఇవాసురాన్ || 37

హతై ర్నాగై శ్చ తురగై ర్భగ్నాక్షైశ్చ మహారథైః |

హతైశ్చ రాక్షసై ర్భూమీ రుద్ధ మార్గా సమంతతః || 38

తతః కపి స్తాన్ ధ్వజినీ పతీన్ రణే |

నిహత్య వీరాన్ సబలాన్ సవాహనాన్ |

సమీక్ష్య వీరః పరిగృహ్య తొరణమ్ |

కృత క్షణః కాల ఇవ ప్రజా క్షయే || 39

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే, వాల్మీకియే, సుందరకాణ్డే, షట్చత్వారింశః 

జైహింద్.

Print this post