గణనీయంబగు భాషలందు తెలుగున్ గాంచంగ మేల్మేలు.. తాన్ విన సొంపై , ప్రకటించు భావ సరళిన్ దృప్తిన్, విశేషించి పల్ ఘన కావ్యామృత సంవిధాన మహిమల్ గాంచంగ నాంధ్రామృతం బను యీ బ్లాగును గొల్పి యుంటి. కనుడీ ! ఆంధ్రామృతం బందుడీ ! .

14, జులై 2026, మంగళవారం

70. శ్లోII మంచే సదాశివమయే ... నినరణ అందించినవారు. శ్రీ తాడేపల్లి పతంజలి.

 

జైశ్రీరామ్.

ఓం శ్రీమాత్రే నమః.🙏🏽

మూకపంచశతి..ఆర్యా శతకము.

70. శ్లోII  మంచే సదాశివమయే పరశివమయ లలితపౌష్ప పర్యంకే  

అధిచక్రమధ్య మాస్తే కామాక్షీనామ కిమపి మమ భాగ్యమ్! 

తే.గీ.II  అమరె పరమ శివుఁడను  పర్యంకము గల

మహిత  సదాశివమయమైన మంచముపయి

సౌమ్య సద్రూపమయిన శ్రీచక్రమందు

నాదు భాగ్యమై కామాక్షి మేదురముగ.

తాII శ్రీచక్ర మధ్యమున పరమశివుఁడు అనుపుష్ప పర్యంకముగల సదాశివమయమైన మంచమునందు కామాక్షీదేవి యనెడి నా భాగ్యము కూర్చొని యున్నది.   

అమ్మ దయతో🙏🏽

చింతా రామకృష్ణారావు.

ఈ శ్లోకమునకు శ్రీ తాడేపల్లి పతంజలి మహోదయులు ఈవిధంగా వివరణనంద్ఫించారు.

     శ్రీచక్రం అనే అమ్మవారి ఇంట్లో, దాని మధ్యభాగంలో సదాశివుడే ఒక మంచంగా ఉన్నాడు. ఆ మంచం పైన పరమశివుడే ఒక అందమైన పూలపానుపు (మెత్తటి పరుపు) లాగా అమరి ఉన్నాడు. అటువంటి పరశివుడనే పూలపానుపుపై నా అదృష్ట దేవత అయిన కామాక్షీదేవి వైభవంగా కూర్చొని ఉంది.

​శ్లోకం వెనుక ఉన్న అంతరార్థాలు

​ఈ శ్లోకంలో మూకకవి అమ్మవారి వైభవాన్ని, ఆమె సర్వోత్కృష్టతను వర్ణించడానికి కొన్ని రహస్య సంప్రదాయాలను ఉపయోగించారు. 

​1. పంచప్రేత మంచం (అమ్మవారి ఆసనం)

​శాక్త సంప్రదాయం ప్రకారం అమ్మవారు కూర్చునే మంచానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది.

​ఈ మంచానికి ఉన్న నాలుగు కోళ్ళు (కాళ్ళు) ఎవరు అంటే—బ్రహ్మ, విష్ణువు, రుద్రుడు, ఈశ్వరుడు.

​ఈ నలుగురిపై ఆధారపడి ఉండే పై పలక (లేదా నవారు) సదాశివుడు.

​సృష్టి, స్థితి, లయ, తిరోధానాలను చేసే ఈ ఐదుగురు అమ్మవారి శక్తి లేకపోతే శవాలతో (ప్రేతములతో) సమానం. అందుకే దీనిని 'పంచప్రేత మంచం' అంటారు.

​ఈ మంచం పైన, వీరందరికీ అతీతుడైన పరమశివుడు పూలపానుపులా ఉంటే, ఆయనపై అమ్మవారు అధిష్ఠించి ఉంది. అంటే అమ్మవారు విశ్వంలోని అత్యున్నత శక్తులన్నిటికంటే పైన ఉన్నదని అర్థం. ఆదిశంకరుల 'సౌందర్యలహరి' లోని భావననే(శివాకారే మంచే) మూకకవి ఇక్కడ మరింత అందంగా వర్ణించారు.

​2. సదాశివమయ మంచం అని ఎందుకు అన్నారు?

​మంచానికి నాలుగు కాళ్ళు (బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వరులు) ఉన్నప్పటికీ, మనం కూర్చోవడానికి ముఖ్యమైనది పై పలక లేదా నవారు. ఆ పై భాగమే సదాశివుడు. సదాశివుడు అంటే జీవులపై 'అనుగ్రహం' కురిపించే శక్తి. మంచంలో కాళ్ళకంటే పలకకే ప్రాధాన్యత ఎక్కువ కాబట్టి, దీనిని "సదాశివమయ మంచం" అని పిలిచారు. పూలపానుపు లాంటి పరశివునిపై అమ్మవారు కూర్చోవడం అనేది, శివ-శక్తుల అభేద స్థితిని (ఇద్దరూ ఒక్కటే అనే భావనను) తెలియజేస్తుంది.

​3. శ్రీచక్ర రహస్యం (మంచమా? పూలపల్లకీనా?)

​తంత్ర శాస్త్రం ప్రకారం శ్రీచక్రం మధ్యలో ఉండే 'బిందువు' అమ్మవారి స్థానం.

​ఇక్కడ 'పౌష్పపర్యంకం' అనే పదానికి పూలపానుపుతో పాటు 'పూలపల్లకి' అనే అర్థం కూడా వస్తుంది.

​సాధారణ మంచం అయితే భూమికి ఆని ఉంటుంది. కానీ పూలపల్లకి అయితే భూమికి తగలకుండా పైకి ఉంటుంది. దీనిని మోసే బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వరులు మాత్రమే భూమిని తాకుతుంటారు.

​శ్రీచక్ర సంప్రదాయంలో మధ్యలో ఉండే బిందువును విడిగా గీయకపోయినా, అది పైనున్న ఆకాశ తత్వంలో (బిందు స్థానంలో) వెలుగుతూ ఉంటుందని ఈ పల్లకి భావన మనకు సూచిస్తుంది.

మొత్తంగా ఈ శ్లోకం ద్వారా మూకకవి—సృష్టిని నడిపించే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరాది దేవతలందరూ అమ్మవారి పాదాల చెంత సేవకులుగా ఉంటే, ఆ జగన్మాత కామాక్షి సర్వోన్నతమైన పీఠంపై నా భాగ్యదేవతగా విరాజిల్లుతోందని ఎంతో అద్భుతంగా స్తుతించారు.

🕉️🙏🕉️

శ్లోకమునకు చక్కని వ్యాఖ్యానమునందించిన పతంజలి మహోదయులకు ధన్యవాదములు.

జైహింద్.

Print this post

0 comments:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

ఆంధ్రామృత బ్లాగ్ వీక్షకులకు ధన్యవాదములు.