గణనీయంబగు భాషలందు తెలుగున్ గాంచంగ మేల్మేలు.. తాన్ విన సొంపై , ప్రకటించు భావ సరళిన్ దృప్తిన్, విశేషించి పల్ ఘన కావ్యామృత సంవిధాన మహిమల్ గాంచంగ నాంధ్రామృతం బను యీ బ్లాగును గొల్పి యుంటి. కనుడీ ! ఆంధ్రామృతం బందుడీ ! .

19, మే 2012, శనివారం

వసు స్వారోచిషోపాఖ్యానము (ద్వ్యర్థి కావ్యము) మను చరిత్ర పరముగ అర్థ వివరణము. 03 / 14

జైశ్రీరామ్.
వరూధినీ ప్రవరులు.
వః-
ఆ ద్విజ రాజ వంశజుఁడు దిగంతములఁ గను కీర్తిఁ గల్గి యుండునంత. ౧౧.
ఆబ్రాహ్మణ వంశజుఁడగు ప్రవరుఁడు దిగంత వ్యాప్త కీర్తుఁడై యుండగా,
గీః-
అమర నాథానుమతి స్వస్థలమున కొకట -వచ్చి యుండినఁ బల్వురు పాక శాస
నత్వమునఁ బవిత్రప సదనమునఁ బొగడ - నాతి మోదానఁ బతి వసు నేతఁ గనును. ౧౨.
నాథానుమతి అమరి యుండగా పవిత్ర యగు ఆప్రవరుని అర్థాంగి స్వస్థలమునకు (తమయింటికి) ఒకటన్ పల్వురు వచ్చి యుండిననుపాకశాసనత్వము (వంట యేర్పాట్లు కారణము) చేత పసదనమున (ద్రవ్య రూపమున యిచ్చు దక్షిణల కారణముగా) ఆమెను పొగడు చుండగా, ఆ నాతి మోదాన, పతి వసునేత (భాగ్యశాలియైన భర్త) ను కనును.
కః-
అతఁడీ విధమున నభ్యా - గత సేవాభిరతిఁ గొంత కాలము భాగ్యో
న్నతి నుండు నంత నభ్యా- గత వేళం గౌతుకంబు గడలు కొనంగన్. ౧౩.
ప్రవరాఖ్యుఁడగు అతఁడు ఈ విధమున అభ్యాగత సేవాభిరతిచే, కొంత కాలము భాగ్యోన్నతి నుండును. అంతట అభ్యాగత వేళలో (కుతప కాలమునందు)కౌతుకము కడలు కొనగా,
సీ:-
ఎఱ్ఱని జటలతో నెసఁగు జొంపము గల - వి లసితమగు క మండలువు తోడ,
భస్మ గర్భామోద బంధుర రుద్రాక్ష - మాలికా సత్ కదంబముల తోడఁ
దళతళ ద్యుతులతో దళమెత్తు పోల్కి నెం - తయు వన్నె గల మృదు త్వక్కు తోడ,
నందమై కొనసాగు యర్జునంబున నొప్పు - కమనీయ మౌ తిలకంబు తోడ,
గీః-
ఎంతయును జెన్ను మీఱి వసంతుఁడనఁగఁ - బరగు నౌషధ సిద్ధుండు ప్రజల కెల్ల
నయన పర్వంబుగా మహోన్నతిని గాంచి - మించి యతని కొలమున కేతెంచె నొకట. ౧౪.
ఎఱ్ఱని జటలతో ఎసగు (ఒప్పు) నట్టి, జొంపము (ద్రఢిమ) గల విలసితమగు కమండలువు తోడను, భస్మ (విభూతి) విలసిత గర్భము (ఉదరము) తోడను, ఆమోద (చిదానంద) ము తోడను, బంధుర మైన రుద్రాక్ష మాలికల యొక్క సద్యోగము (మంచి సముదాయము) తోడను, తళ తళ ద్యుతులతో దళమెత్తు (యుద్ధమునకు బయలు దేరు) పోల్కిని, (భయంకరముగా) ఎంతయు వన్నె (గొప్ప వన్నియలు) గల, (వన్నెల మృగము=పులి), త్వక్కు (పులి చర్మధారణ) తోడను,
అందమై కొనవలె సాగి, అర్జునంన (తెలుపుతో) నొప్పు కమనీయమైన తిలకంబుతో, 
ఎంతయు చెన్ను మీఱి, ఒకట(ఒక నాడుయ్)వసంతుఁడు అను విధముగప్రజలకెల్లరకు నయన పవముగా, మహోన్నతిని గాంచి, మించి, (ఔన్నత్యముతో), అతని కులమున (గ్రామమున) కు ఔషధసిద్ధుఁడు ఏతెంచెను.
వః-
ఇట్లుండునంత నతి బలాధికుండు. ౧౫.
ఇట్లుఆ ఔషధ సిద్ధుఁదు వచ్చి యుండు నంత, అతి ౯విస్తారమగు) బలాధికుఁ (రూపముచే గొప్పవాఁ) డయిన ప్రవరుఁడు, 
(సశేషం)
జైహింద్.
Print this post

0 comments:

వ్యాఖ్యను పోస్ట్ చెయ్యండి

ఆంధ్రామృత బ్లాగ్ వీక్షకులకు ధన్యవాదములు.